Sociale psychologie: experimenten
Hoofdstuk 1: wat is sociale psychologie
Pygmalion-effect
Opzet: leerkrachten kregen te horen dat bepaalde leerlingen ‘intelligent” waren.
Resultaten: die leerlingen presteerde effectief beter op het einde van het schooljaar.
Conclusie: verwachtingen van andere beïnvloeden ons gedrag (selffulfilling prophecy).
Hamlin: baby en moraliteit experiment
Opzet: baby’s zien een “helper”-figuur en een “tegenwerker” in een soort toneelstuk.
Resultaten: baby’s kiezen bijna altijd voor de “helper”.
Conclusie: mensen hebben een aangeboren gevoel voor goed en kwaad.
Hoofdstuk 2: hulpverlenend gedrag
Darley & Latané: brandende kamer
Opzet: proefpersonen zitten in een kamer waarin rook verschijnt.
Resultaten: als ze alleen zijn reageren ze sneller en als ze met andere zijn handelen ze minder snel.
Conclusie: diffusie van verantwoordelijkheid.
Darley & Latané: groepsdiscussie
Opzet: studenten denken dat ze in een groepsgesprek zitten, iemand krijgt een epileptische aanval.
Resultaten: hoe meer “andere”, hoe minder kans dat iemand helpt.
Conclusie: omstaanderseffect.
Darley & Batson: “good Samaritan”-experiment
Opzet: studenten lopen naar een taak en komen een leerkracht/persoon nodig die iets heeft laten vallen.
Resultaten: wie haast heeft helpt minder snel.
Conclusie: de tijd die iemand heeft beïnvloed het hulpgedrag (tijdsdruk).
Shotland & Straw: normconflict
Opzet: een vrouw wordt aan gevallen en zegt ofwel ‘ik ken jou niet!’ of ‘ik wou dat ik nooit met je getrouwd
was!’.
Resultaten: als ze ‘ik ken jou niet!’ riep kreeg ze veel hulp maar toen ze ‘ik wou dat ik nooit met je getrouwd
was!’ riep kreeg ze weinig hulp.
Conclusie: de interpretatie van de situatie bepaald de hulp.
, Bryan & Test: modelleren
Opzet: mensen zien andere geld doneren.
Resultaten: er is een grotere kans dat ze zelf ook geld gaan doneren.
Conclusie: gedrag van andere stimuleren hulpgedrag.
Bickman & Ross: autoriteit en gehoorzaamheid
Opzet: mensen krijgen een opdracht van iemand met/zonder een uniform.
Resultaten/conclusie: er is meer gehoorzaamheid bij autoriteit.
Moss & Page: hulp in de winkelstraat
Opzet: observeren van hulpgedrag in openbare context.
Conclusie: de context en de sociale omgeving beïnvloeden hulpgedrag.
Isen & Levin: “good mood effect”
Opzet: mensen vinden een muntje, waardoor ze in een betere stemming zijn.
Resultaten: ze helpen vaker.
Conclusie: positieve stemming verhoogt hulpgedrag.
Tesser & Smith: vriendschap
Opzet: hulpgedrag tussen vrienden vs. Onbekende.
Resultaten: er is meer hulpgedrag bij vrienden.
Conclusie: de relatie beïnvloed hulpgedrag.
Hoofdstuk 3: agressie
Azrin & Ulrich: schokken
Opzet: Dieren krijgen pijnprikkels (elektrische schokken).
Resultaat: Reageren agressief (vallen elkaar aan).
Conclusie: Pijn/aversieve prikkels lokken direct agressie uit (= frustratie-agressie).
Azrin & Ulrich: socius → agressie
Opzet: Proefpersoon krijgt frustrerende situatie + aanwezigheid ander.
Resultaat: Meer agressie wanneer er een “doelwit” aanwezig is.
Conclusie: Agressie heeft vaak een gericht slachtoffer nodig.
Calhoun: overbevolking
Opzet: Ratten in beperkte ruimte.
Hoofdstuk 1: wat is sociale psychologie
Pygmalion-effect
Opzet: leerkrachten kregen te horen dat bepaalde leerlingen ‘intelligent” waren.
Resultaten: die leerlingen presteerde effectief beter op het einde van het schooljaar.
Conclusie: verwachtingen van andere beïnvloeden ons gedrag (selffulfilling prophecy).
Hamlin: baby en moraliteit experiment
Opzet: baby’s zien een “helper”-figuur en een “tegenwerker” in een soort toneelstuk.
Resultaten: baby’s kiezen bijna altijd voor de “helper”.
Conclusie: mensen hebben een aangeboren gevoel voor goed en kwaad.
Hoofdstuk 2: hulpverlenend gedrag
Darley & Latané: brandende kamer
Opzet: proefpersonen zitten in een kamer waarin rook verschijnt.
Resultaten: als ze alleen zijn reageren ze sneller en als ze met andere zijn handelen ze minder snel.
Conclusie: diffusie van verantwoordelijkheid.
Darley & Latané: groepsdiscussie
Opzet: studenten denken dat ze in een groepsgesprek zitten, iemand krijgt een epileptische aanval.
Resultaten: hoe meer “andere”, hoe minder kans dat iemand helpt.
Conclusie: omstaanderseffect.
Darley & Batson: “good Samaritan”-experiment
Opzet: studenten lopen naar een taak en komen een leerkracht/persoon nodig die iets heeft laten vallen.
Resultaten: wie haast heeft helpt minder snel.
Conclusie: de tijd die iemand heeft beïnvloed het hulpgedrag (tijdsdruk).
Shotland & Straw: normconflict
Opzet: een vrouw wordt aan gevallen en zegt ofwel ‘ik ken jou niet!’ of ‘ik wou dat ik nooit met je getrouwd
was!’.
Resultaten: als ze ‘ik ken jou niet!’ riep kreeg ze veel hulp maar toen ze ‘ik wou dat ik nooit met je getrouwd
was!’ riep kreeg ze weinig hulp.
Conclusie: de interpretatie van de situatie bepaald de hulp.
, Bryan & Test: modelleren
Opzet: mensen zien andere geld doneren.
Resultaten: er is een grotere kans dat ze zelf ook geld gaan doneren.
Conclusie: gedrag van andere stimuleren hulpgedrag.
Bickman & Ross: autoriteit en gehoorzaamheid
Opzet: mensen krijgen een opdracht van iemand met/zonder een uniform.
Resultaten/conclusie: er is meer gehoorzaamheid bij autoriteit.
Moss & Page: hulp in de winkelstraat
Opzet: observeren van hulpgedrag in openbare context.
Conclusie: de context en de sociale omgeving beïnvloeden hulpgedrag.
Isen & Levin: “good mood effect”
Opzet: mensen vinden een muntje, waardoor ze in een betere stemming zijn.
Resultaten: ze helpen vaker.
Conclusie: positieve stemming verhoogt hulpgedrag.
Tesser & Smith: vriendschap
Opzet: hulpgedrag tussen vrienden vs. Onbekende.
Resultaten: er is meer hulpgedrag bij vrienden.
Conclusie: de relatie beïnvloed hulpgedrag.
Hoofdstuk 3: agressie
Azrin & Ulrich: schokken
Opzet: Dieren krijgen pijnprikkels (elektrische schokken).
Resultaat: Reageren agressief (vallen elkaar aan).
Conclusie: Pijn/aversieve prikkels lokken direct agressie uit (= frustratie-agressie).
Azrin & Ulrich: socius → agressie
Opzet: Proefpersoon krijgt frustrerende situatie + aanwezigheid ander.
Resultaat: Meer agressie wanneer er een “doelwit” aanwezig is.
Conclusie: Agressie heeft vaak een gericht slachtoffer nodig.
Calhoun: overbevolking
Opzet: Ratten in beperkte ruimte.
