Psychodiagnostisch Werken 2
Veelzijdigheid van psychodiagnostiek
Psychodiagnostiek
➔ vaardigheden (testen afnemen)
➔ kennis van testen
➔ communicatieve vaardighede
➔ basishouding hulpverlener
➔ kennis van klinische beelden
Leerdoelen
- de verschillende aspecten van sociale, emotionele, culturele en praktische intelligentie
in eigen woorden uitleggen
- intelligentie op verschillende wijzen (bv. naïef psychologisch, wetenschappelijk)
definiëren
- de belangrijkste theorieën binnen de cognitief-experimentele (bv. Sternberg, Gardner,
PASS-model...) en psychometrische benadering (bv. Spearman, Thurstone,
Cattell...)m.b.t. intelligentie in eigen woorden uitleggen
- de ontwikkeling van (de theorievorming rond) het CHC-intelligentiestructuurmodel
schetsen
- de beperkingen van de klassieke intelligentietests (WPPSI, WISC, WAIS...) vanuit het
perspectief van het CHC-model in eigen woorden uitleggen
- de genetische en omgevingseLecten op de ontwikkeling van individuele verschillen in
intelligentie in eigen woorden uitleggen
- het CHC-intelligentiestructuurmodel en de actuele CHC-theorie toelichten
- de toepassingsgebieden van verschillende intelligentietests (m.i.v. sociale, culturele en
emotionele intelligentie) toelichten
- een psychodiagnostische test (i.e. intelligentiestest (bv., WISC, WAIS…),
persoonlijkheidstest, motivatietest) correct afnemen
- de antwoorden op een psychodiagnostische test (i.e., intelligentiestest (WISC,
WAIS…),persoonlijkheidstest, motivatietest) correct verwerken
- de resultaten van een psychodiagnostisch onderzoek (i.e., intelligentiestest (WISC,
WAIS…),persoonlijkheidstest, motivatietest) correct interpreteren
- de resultaten van een pychodiagnostisch onderzoek correct weergeven in een verslag
1
, Wat is intelligentie?
Wat is intelligentie?
Inhoud
1 intelligentie in de naïve psychologie theorie
- Standpunten mbt intelligentie (kijk naar opvattingen)
- Intuïtieve mensenkennis
- Wat denkt een leek over intelligentie?
- Taak vd psychologie
2 Wetenschappelijke afbakening van het begrip
- Academische intelligentie
- Intelligentie: wat de test meet
- Wetenschappelijke definities
- Niveaus van intelligentie: A, B en C
- Niet slechts één definitie: wat nu?
Intelligentie in de naïve psychologie theorie
Veel verschillende opvattingen over intelligentie
❌
❌
✅
❌
Intelligentie in de volksmond
- Slim
- Goed problemen kunnen oplossen/ doorgronden
- Pienter
- Kennis en inzicht
- Snel iets doorhebben
- Knap
- Snel van begrip
Hoe kijkt een leek naar intelligentie? Via intuïtieve mensenkennis, eigen ideeën onderbouwd door
alledaagse, eigen verklaringen. De leek brengt het gedrag van mensen in kaart, daardoor is hij in staat het
gedrag van andere en interacties tussen mensen te begrijpen en verklaren.
2
,Onderzoek van Robert Sternberg
Deed onderzoek naar of inschatting over psychologie (van mensen die geen psychologie hadden
gestudeerd) en overkomst van de IQ testresultaten van die persoon.
Interviewde een groot aantal mannen en vrouwen, persoonlijk en via de post, over hun opvattingen van het
begrip intelligentie. Ze vroegen geen directe defintie, maar kozen een indirecte benadering.
Wat denkt een leek over intelligentie?
- Impliciete theorie over intelligentie (niet bewust van zijn intelligentietheorie)
- Inschatting van intelligentie bij anderen correleert hoog met resultaten uit
intelligentietesten (bij iemand die je goed kent)
Een leek kan enkel een juiste inschatting maken van het IQ van de andere als deze persoon door
de leek goed gekend is.
- Breder en diLuser beeld van intelligentie dan de wetenschap:
o Ook alledaags functioneren in rekening genomen (brede waaier: oplossen van
problemen, plannen, begrijpen van de wereld om hen heen)
o Common sence idee van intelligentie (hetzelfde denken als wat psychologen onder
intelligentie begrijpen, het idee reikt verder dan wat psychologen met test meten)
Taak van psychologie als wetenschap
- Vanuit veelheid aan opvattingen: begrip intelligentie afbakenen
Goed weten, wat je gaat meten. Je hebt een goede definitie nodig
- Door middel van onderzoek: definitie formuleren (om uitspraken over metingen te doen, of
testen meten wat we willlen meten (validitieit)).
- Wetenschappelijke opvattingen onderscheiden zich van ‘leken’-opvattingen:
o zo zuiver mogelijk gedefinieerde en meetbare concepten
o theorieën, hypothesen en verwachtingen over psychologische verschijnselen
worden getoetst
Wetenschappelijke afbakening van het begrip
Intelligentie in onderzoek
= afgebakend tot ‘academische’ intelligentie in wetenschappelijke literatuur. Dit verwijst naar het
presteren met betrekking tot schoolse taken en problemen die een vastgesteld doel, een vaste structuur
en vaststaande onderdelen hebben.
Boring: wat de test meet
Definitie van Boring uit 1923: "Intelligentie is dat wat de test meet"
- definitie = circulair (want geeft geen verklaring)
- zeer veel gebruikt
- eerder verwarrend dan helder, meer kwaad dan goed gedaan
➔ intelligentie en test hebben elkaar nodig om elkaar te verklaren
3
, ➔ Terug bij de vraag: Wat is intelligentie?
In het begin waren er verschillende testen, maar de theorie werd eerder afzonderlijk ontwikkelt. De testen
waren oorspronkelijk gemaakt om te kijken wie er in het leger mocht en wie niet. Het was een praktische
oplossingen, die ons niet veel verder bracht. Tot de dag van vandaag weten we niet wat intelligentie meet.
Kunnen we google en Ai gebruiken om tot een goede definitie te komen?
➔ volgens google heb je verschillende delen waarbij je hoog of laag kan score, chatgpt heeft ook een
lange definitie met verschillende elementen.
Definities van intelligentie – wetenschappers
- Thorndike: “De capaciteit om responsen te geven die stroken met de waarheid en de
feiten.”
- Pintner: “De capaciteit om zich aan te passen aan relatief nieuwe situaties.”
- Terman: “De capaciteit om zich op abstract denken te baseren.”
- Deareborn: “De capaciteit om te leren en profijt te halen uit wat men leert”
- Baron: “Onder intelligentie wordt verstaan: het geheel van vermogens dat ervoor zorgt
dat mensen succesvol zijn in het bereiken van hun eigen, rationeel gekozen doelen.”
- Das: “Intelligentie is de totaliteit van alle cognitieve processen, waaronder planning,
informatieverwerking en aandacht.”
- Detterman: “Intelligentie is het samenspel van maten die schoolse vaardiheden kunnen
voorspellen.”
➔ het gaat een beetje alle kanten uit (heterogeen), het is moeilijk om bij een duidelijk concept te blijven
door de verwarring van alle definities. (definities niet vanbuiten kennen, maar idee mee hebben dat
intelligentie uit verschillende dingen kan bestaan en er veel discussie is over wat nu juist is.)
Niveaus van intelligentie: A, B en C
Ordenen van definities in niveaus A, B en C (Vernon)
Intelligentie A:
- Aangeboren potentieel tot intelligent handelen
- Ligt vast in de hersenen (fysieke hersenstructuren)
- Cultuuronafhankelijk en stabiel
Ieder persoon heeft een uniek en genetisch bepaald plafond van intelligentiepotentieel
- Niet meetbaar (ligt voorbij dat wat meetbaar is) en is daarom een theoretische
veronderstelling
Onze aangeboren intelligentie. Stel dat je baby wordt geboren, wat is het potentieel van de intelligentie.
Wat kan de baby bereiken qua score? Probleem
Hoe meet je dit? Je kan dit NIET meten, het is een theoretisch veronderstelling (postulaat) waar je nooit
van kan zeggen of het juist is. Ook genotypische niveau van intelligentie genoemd.
4
Veelzijdigheid van psychodiagnostiek
Psychodiagnostiek
➔ vaardigheden (testen afnemen)
➔ kennis van testen
➔ communicatieve vaardighede
➔ basishouding hulpverlener
➔ kennis van klinische beelden
Leerdoelen
- de verschillende aspecten van sociale, emotionele, culturele en praktische intelligentie
in eigen woorden uitleggen
- intelligentie op verschillende wijzen (bv. naïef psychologisch, wetenschappelijk)
definiëren
- de belangrijkste theorieën binnen de cognitief-experimentele (bv. Sternberg, Gardner,
PASS-model...) en psychometrische benadering (bv. Spearman, Thurstone,
Cattell...)m.b.t. intelligentie in eigen woorden uitleggen
- de ontwikkeling van (de theorievorming rond) het CHC-intelligentiestructuurmodel
schetsen
- de beperkingen van de klassieke intelligentietests (WPPSI, WISC, WAIS...) vanuit het
perspectief van het CHC-model in eigen woorden uitleggen
- de genetische en omgevingseLecten op de ontwikkeling van individuele verschillen in
intelligentie in eigen woorden uitleggen
- het CHC-intelligentiestructuurmodel en de actuele CHC-theorie toelichten
- de toepassingsgebieden van verschillende intelligentietests (m.i.v. sociale, culturele en
emotionele intelligentie) toelichten
- een psychodiagnostische test (i.e. intelligentiestest (bv., WISC, WAIS…),
persoonlijkheidstest, motivatietest) correct afnemen
- de antwoorden op een psychodiagnostische test (i.e., intelligentiestest (WISC,
WAIS…),persoonlijkheidstest, motivatietest) correct verwerken
- de resultaten van een psychodiagnostisch onderzoek (i.e., intelligentiestest (WISC,
WAIS…),persoonlijkheidstest, motivatietest) correct interpreteren
- de resultaten van een pychodiagnostisch onderzoek correct weergeven in een verslag
1
, Wat is intelligentie?
Wat is intelligentie?
Inhoud
1 intelligentie in de naïve psychologie theorie
- Standpunten mbt intelligentie (kijk naar opvattingen)
- Intuïtieve mensenkennis
- Wat denkt een leek over intelligentie?
- Taak vd psychologie
2 Wetenschappelijke afbakening van het begrip
- Academische intelligentie
- Intelligentie: wat de test meet
- Wetenschappelijke definities
- Niveaus van intelligentie: A, B en C
- Niet slechts één definitie: wat nu?
Intelligentie in de naïve psychologie theorie
Veel verschillende opvattingen over intelligentie
❌
❌
✅
❌
Intelligentie in de volksmond
- Slim
- Goed problemen kunnen oplossen/ doorgronden
- Pienter
- Kennis en inzicht
- Snel iets doorhebben
- Knap
- Snel van begrip
Hoe kijkt een leek naar intelligentie? Via intuïtieve mensenkennis, eigen ideeën onderbouwd door
alledaagse, eigen verklaringen. De leek brengt het gedrag van mensen in kaart, daardoor is hij in staat het
gedrag van andere en interacties tussen mensen te begrijpen en verklaren.
2
,Onderzoek van Robert Sternberg
Deed onderzoek naar of inschatting over psychologie (van mensen die geen psychologie hadden
gestudeerd) en overkomst van de IQ testresultaten van die persoon.
Interviewde een groot aantal mannen en vrouwen, persoonlijk en via de post, over hun opvattingen van het
begrip intelligentie. Ze vroegen geen directe defintie, maar kozen een indirecte benadering.
Wat denkt een leek over intelligentie?
- Impliciete theorie over intelligentie (niet bewust van zijn intelligentietheorie)
- Inschatting van intelligentie bij anderen correleert hoog met resultaten uit
intelligentietesten (bij iemand die je goed kent)
Een leek kan enkel een juiste inschatting maken van het IQ van de andere als deze persoon door
de leek goed gekend is.
- Breder en diLuser beeld van intelligentie dan de wetenschap:
o Ook alledaags functioneren in rekening genomen (brede waaier: oplossen van
problemen, plannen, begrijpen van de wereld om hen heen)
o Common sence idee van intelligentie (hetzelfde denken als wat psychologen onder
intelligentie begrijpen, het idee reikt verder dan wat psychologen met test meten)
Taak van psychologie als wetenschap
- Vanuit veelheid aan opvattingen: begrip intelligentie afbakenen
Goed weten, wat je gaat meten. Je hebt een goede definitie nodig
- Door middel van onderzoek: definitie formuleren (om uitspraken over metingen te doen, of
testen meten wat we willlen meten (validitieit)).
- Wetenschappelijke opvattingen onderscheiden zich van ‘leken’-opvattingen:
o zo zuiver mogelijk gedefinieerde en meetbare concepten
o theorieën, hypothesen en verwachtingen over psychologische verschijnselen
worden getoetst
Wetenschappelijke afbakening van het begrip
Intelligentie in onderzoek
= afgebakend tot ‘academische’ intelligentie in wetenschappelijke literatuur. Dit verwijst naar het
presteren met betrekking tot schoolse taken en problemen die een vastgesteld doel, een vaste structuur
en vaststaande onderdelen hebben.
Boring: wat de test meet
Definitie van Boring uit 1923: "Intelligentie is dat wat de test meet"
- definitie = circulair (want geeft geen verklaring)
- zeer veel gebruikt
- eerder verwarrend dan helder, meer kwaad dan goed gedaan
➔ intelligentie en test hebben elkaar nodig om elkaar te verklaren
3
, ➔ Terug bij de vraag: Wat is intelligentie?
In het begin waren er verschillende testen, maar de theorie werd eerder afzonderlijk ontwikkelt. De testen
waren oorspronkelijk gemaakt om te kijken wie er in het leger mocht en wie niet. Het was een praktische
oplossingen, die ons niet veel verder bracht. Tot de dag van vandaag weten we niet wat intelligentie meet.
Kunnen we google en Ai gebruiken om tot een goede definitie te komen?
➔ volgens google heb je verschillende delen waarbij je hoog of laag kan score, chatgpt heeft ook een
lange definitie met verschillende elementen.
Definities van intelligentie – wetenschappers
- Thorndike: “De capaciteit om responsen te geven die stroken met de waarheid en de
feiten.”
- Pintner: “De capaciteit om zich aan te passen aan relatief nieuwe situaties.”
- Terman: “De capaciteit om zich op abstract denken te baseren.”
- Deareborn: “De capaciteit om te leren en profijt te halen uit wat men leert”
- Baron: “Onder intelligentie wordt verstaan: het geheel van vermogens dat ervoor zorgt
dat mensen succesvol zijn in het bereiken van hun eigen, rationeel gekozen doelen.”
- Das: “Intelligentie is de totaliteit van alle cognitieve processen, waaronder planning,
informatieverwerking en aandacht.”
- Detterman: “Intelligentie is het samenspel van maten die schoolse vaardiheden kunnen
voorspellen.”
➔ het gaat een beetje alle kanten uit (heterogeen), het is moeilijk om bij een duidelijk concept te blijven
door de verwarring van alle definities. (definities niet vanbuiten kennen, maar idee mee hebben dat
intelligentie uit verschillende dingen kan bestaan en er veel discussie is over wat nu juist is.)
Niveaus van intelligentie: A, B en C
Ordenen van definities in niveaus A, B en C (Vernon)
Intelligentie A:
- Aangeboren potentieel tot intelligent handelen
- Ligt vast in de hersenen (fysieke hersenstructuren)
- Cultuuronafhankelijk en stabiel
Ieder persoon heeft een uniek en genetisch bepaald plafond van intelligentiepotentieel
- Niet meetbaar (ligt voorbij dat wat meetbaar is) en is daarom een theoretische
veronderstelling
Onze aangeboren intelligentie. Stel dat je baby wordt geboren, wat is het potentieel van de intelligentie.
Wat kan de baby bereiken qua score? Probleem
Hoe meet je dit? Je kan dit NIET meten, het is een theoretisch veronderstelling (postulaat) waar je nooit
van kan zeggen of het juist is. Ook genotypische niveau van intelligentie genoemd.
4
