Parasitologie Samenvatting | Microbiologie | KU Leuven | 2025/26

Parasitologie:
1. Wat is een parasiet?
- Eukaryoten: leven & vermenigvuldigen ten koste van andere
organismen (gastheer) => Latijn: ‘hij die eet aan de tafel van een
ander’
o Complexe levenscyclus
 Trofozoïeten: geactiveerd, voedend stadia
 Sporozoïeten: infectieuze stadia
 (Oö)cysten: zygote cysten vorm, infectieus stadia
 Parasiet kan buiten lichaam overleven
o Symbiose: 2 organismen die samen leven:
 Commensalisme
 1 organisme afh van andere, geen schade
richten
 Ander organisme vaak niet weten dat andere er
is
 Mutualisme
 Beiden organismen halen voordeel uit situatie
 Bv. microbioom bacteria in darmen:
o Voedingsstoffen kunnen eten
o Secretie stoffen voordelig voor
gezondheid
 Parasitisme
 1 organismen haalt voordeel uit relatie ten
koste van ander organisme
- Grootte: veel variatie
o Sommige zichtbaar enkel in plasmodium
o Sommige zichtbaar met blote oog
 Bv. wormen tot meterslang worden
- Types parasieten:
o Obligate parasieten: afh gastheer voor ontwikkelingscyclus
o Facultatieve parasieten: gastheer + voortplanting/gedragen
omgeving
o Ectoparasieten = enkel aan buitenkant gastheer voorkomen
 Arthropoda: geleedpotigen bv. luizen, mijten
o Endoparasieten: voorkomen in GI, bloedbaan of weefsels
gastheer
 Protozoa: 1cellige organismen
 Metazoa: meercellige organismen bv. wormen

- Types gastheren:

, o Tussengastheer:
 Draagt larven of aseksuele fase (beperkte tijd in
lichaam)
 Maakt parasiet niet uit gastheer blijft leven  heel
ziek maken
 Echte dodelijke infecties
o Eindgastheer:
 Draagt volwassen parasiet of seksuele fase
 Voordelig parasiet  niet ziek maken, anders niet
voortplanten
 Relatief milde infecties
- Vectoren:
o Brengen parasiet rechtstreeks over tussen gastheren (bv.
mug)
 Vector kan tussengastheer of eindgastheer zijn
- Reservoir:
o Species (meestal wilde dieren, vee) die pathogeen dragen
o Niet vaak ziek worden
o Dieren die pathogeen dragen & zelf niet ziek worden 
volledig uitroeien om parasiet uit te roeien (geen reservoir
= geen parasiet)
 In wilde dieren blijft pathogeen altijd bestaan
 Vanuit diersoorten pt opnieuw besmetten
- Behandeling algemeen:
o Anti parasitaire middelen:
 Niet veel voorkomen <AB
 Voortplanting vertragen/remmen  mutaties 
resistentie
 Anti parasitaire resistentie toenemend probleem:
 Malaria resistentie
 Worminfecties bij vee (niet mens)
o Vaak toxischer dan AB
 Parasieten evolutionair dichter bij mens dan bacteria
of virus



2. Diagnose
- Microscopie:
o Functie: direct aantonen & identificeren (veel expertise
nodig!)
 Bv. via stoelgangstaal eitjes wormen controleren
 In België weinig expertise

, - Serologie:
o Functie: testen voor aanwezigheid van antistoffen tegen
parasiet:
 Enkel nuttig in invasieve fase (=in bloed)
 Probleem: veel intestinale parasieten bv.
wormen
o Nut setting afhankelijk:
 Onze regio’s: nuttig  1x infectie = 1x antistof
aanmaak
 Tropische regio’s: niet nuttig  meermaals infectie =
1x antistof

- Moleculaire detectie (PCR, multiplicatie genetische materiaal):
o Functie: genetisch materiaal multipliceren + diagnostiseren
 Nadeel: vaak weinig genetisch materiaal & eitjes
moeilijk kapot
 Eitjes overleven: zure pH (maag), vocht,
warmte, …
 Algemeen: PCR testing toenemen, behalve bij worm
detectie

- Antigen detectie:
o Sneltesten: controleren of antigen parasieten aanwezig zijn
in lichaam

- Ondersteunende testen:
o Eosinofilie: #WBC testen
 #WBC gestegen  mogelijks aanwezigheid
parasitaire infectie
 Niet alle parasitaire infecties testen positief

3. Evolutie van parasitologie
- Globale afname parasitaire infecties, onze regio’s incidentie
toenemen
o Waarom ? globalisatie, migratie, reizen, klimaatopwarming,
…
o Microscopische expertise globaal dalen door lagere
prevalentie parasitaire infecties  focus op moleculaire
technieken bv. PCR