Strafrecht
Juridische situering
Begrip
Het geheel van rechtsregels dat bepaalt:
1. onder welke voorwaarden gedragingen misdrijven zijn en welke gedragingen
misdrijven zijn;
2. wie dader van een misdrijf is en strafrechtelijke verantwoordelijkheid draagt;
3. welke straffen bestaan en welke straffen op de misdrijven worden gesteld; ( straf
gerelateerd )
4. onder welke voorwaarden straffen aan daders kunnen worden opgelegd en
uitgevoerd; en ( straf gerelateerd ) (wanneer wordt het opgelegd)
5. hoe de bevoegde instanties oordelen over misdrijf, dader en straf. ( procedure) vb
vervroegde vrijlating
Strafrecht = het recht van misdaad en straf, studie van misdrijf
Misdrijf: Afwijkingen v/d norm die reactie in de vorm van een straf verantwoorden.
misdrijf = verschilt in tijd en ruimte.
(Wat vandaag een misdrijf is was vroeger misschien geen misdrijf en omgekeerd bv
euthanasie, abortus. Een misdrijf is geen universeel gegeven. Het aantal
misdrijven is de laatste tijd geëxplodeerd)
Misdrijven zijn gedragingen waar een straf opgezet is en volgens de wet
gezien wordt als een misdrijf. (afwijkende gedragingen, acties zijn erg genoeg
om er straf op te zetten)
Dader: Bestraffing voor daders en regels over wie dader kan zijn en strafrechtelijke
verantwoordelijkheid draagt. (kan ook bv bedrijf zijn, mileuwet)
Straf (en beveiligingsmaatregel): Wettelijk bepaalde vorm van leed dr rechter
opgelegd als sanctie vr misdrijf. Wat is een straf (algemeen) en met welke straf wordt
een bepaald misdrijf bestraft (bijzonder)?
Beveiligingsmaatregelen: geen straffen (maar vallen wel binnen strafrecht).
Toegepast op persoon die misdrijf heeft gepleegd maar niet strafbaar is.
(maatregelen worden genomen om gevaarlijke situatie te vermijden bv
internering van geestelijke ziekte, strik genomen geen daders want ze kunnen
niet verantwoordelijk geacht worden)
, Procedureregels: Formele regels over hoe bevoegde instanties oordelen of misdrijf,
dader en straf.
Publiek recht (regelt relatie tss overheid en burgers) bv diefstal
Strafrecht= publiek recht
Privaatrecht: regelt geschillen tussen individuen onderling, hier trekt de overheid
zich weinig van aan
Verticale rechtsverhouding: plegen van misdrijf brengt een relatie tot stand tss
dader en staat. Recht om te straffen is aan de staat.
Openbare orde: Strafwetten zijn dwingend recht. Burgers kunnen geen afspraken
maken over inhoud, reikwijdte en toepassing v/d strafwet. niet onderhandelbaar
Slachtoffers: geen inspraak op straf, geen recht om te straffen/ beslissen over straf
+ strafuitvoering.
(zijn ook niet nodig om te straffen= geen klachtmisdrijven meer)
Wel deelnemen aan de procedure en daarin via burgerlijke partijstelling
privaatrechtelijk belang (schadevergoeding bekomen) nastreven.
Wel meer aandacht voor slachtofferrechten (o.m. inzage, onderzoekshandelingen,
gehoord en geïnformeerd worden….)
Materieel en formeel
Materieel strafrecht: Rechtsregels die betrekking hebben op omschrijving vn
strafbare gedragingen, daderschap, straffen + voorwaarden om straffen op te leggen
en uit te voeren
Formeel strafrecht: Procedureregels over toepassing v/h materieel strafrecht. Door
wie en op welke manier worden misdrijven vastgesteld, opgespoord, vervolgd,
bewezen, berecht en uitgevoerd (strafvordering, strafprocesrecht).
Strafuitvoeringsrecht is materieel en formeel strafrecht.
Nationaal en internationaal
Strafecht: een v/d meest typische taken v/d overheid
Nationaal strafrecht: Strafrecht is hoofdzakelijk nationaal recht. Er is federaal
strafrecht, maar ook strafrecht van gemeenschappen, gewesten, provincies en
gemeenten.
Juridische situering
Begrip
Het geheel van rechtsregels dat bepaalt:
1. onder welke voorwaarden gedragingen misdrijven zijn en welke gedragingen
misdrijven zijn;
2. wie dader van een misdrijf is en strafrechtelijke verantwoordelijkheid draagt;
3. welke straffen bestaan en welke straffen op de misdrijven worden gesteld; ( straf
gerelateerd )
4. onder welke voorwaarden straffen aan daders kunnen worden opgelegd en
uitgevoerd; en ( straf gerelateerd ) (wanneer wordt het opgelegd)
5. hoe de bevoegde instanties oordelen over misdrijf, dader en straf. ( procedure) vb
vervroegde vrijlating
Strafrecht = het recht van misdaad en straf, studie van misdrijf
Misdrijf: Afwijkingen v/d norm die reactie in de vorm van een straf verantwoorden.
misdrijf = verschilt in tijd en ruimte.
(Wat vandaag een misdrijf is was vroeger misschien geen misdrijf en omgekeerd bv
euthanasie, abortus. Een misdrijf is geen universeel gegeven. Het aantal
misdrijven is de laatste tijd geëxplodeerd)
Misdrijven zijn gedragingen waar een straf opgezet is en volgens de wet
gezien wordt als een misdrijf. (afwijkende gedragingen, acties zijn erg genoeg
om er straf op te zetten)
Dader: Bestraffing voor daders en regels over wie dader kan zijn en strafrechtelijke
verantwoordelijkheid draagt. (kan ook bv bedrijf zijn, mileuwet)
Straf (en beveiligingsmaatregel): Wettelijk bepaalde vorm van leed dr rechter
opgelegd als sanctie vr misdrijf. Wat is een straf (algemeen) en met welke straf wordt
een bepaald misdrijf bestraft (bijzonder)?
Beveiligingsmaatregelen: geen straffen (maar vallen wel binnen strafrecht).
Toegepast op persoon die misdrijf heeft gepleegd maar niet strafbaar is.
(maatregelen worden genomen om gevaarlijke situatie te vermijden bv
internering van geestelijke ziekte, strik genomen geen daders want ze kunnen
niet verantwoordelijk geacht worden)
, Procedureregels: Formele regels over hoe bevoegde instanties oordelen of misdrijf,
dader en straf.
Publiek recht (regelt relatie tss overheid en burgers) bv diefstal
Strafrecht= publiek recht
Privaatrecht: regelt geschillen tussen individuen onderling, hier trekt de overheid
zich weinig van aan
Verticale rechtsverhouding: plegen van misdrijf brengt een relatie tot stand tss
dader en staat. Recht om te straffen is aan de staat.
Openbare orde: Strafwetten zijn dwingend recht. Burgers kunnen geen afspraken
maken over inhoud, reikwijdte en toepassing v/d strafwet. niet onderhandelbaar
Slachtoffers: geen inspraak op straf, geen recht om te straffen/ beslissen over straf
+ strafuitvoering.
(zijn ook niet nodig om te straffen= geen klachtmisdrijven meer)
Wel deelnemen aan de procedure en daarin via burgerlijke partijstelling
privaatrechtelijk belang (schadevergoeding bekomen) nastreven.
Wel meer aandacht voor slachtofferrechten (o.m. inzage, onderzoekshandelingen,
gehoord en geïnformeerd worden….)
Materieel en formeel
Materieel strafrecht: Rechtsregels die betrekking hebben op omschrijving vn
strafbare gedragingen, daderschap, straffen + voorwaarden om straffen op te leggen
en uit te voeren
Formeel strafrecht: Procedureregels over toepassing v/h materieel strafrecht. Door
wie en op welke manier worden misdrijven vastgesteld, opgespoord, vervolgd,
bewezen, berecht en uitgevoerd (strafvordering, strafprocesrecht).
Strafuitvoeringsrecht is materieel en formeel strafrecht.
Nationaal en internationaal
Strafecht: een v/d meest typische taken v/d overheid
Nationaal strafrecht: Strafrecht is hoofdzakelijk nationaal recht. Er is federaal
strafrecht, maar ook strafrecht van gemeenschappen, gewesten, provincies en
gemeenten.
