FILMGESCHIEDENIS
Volledige samenvatting voor het eindexamen
Les 1 t.e.m. 7 | 10/02/26 – 24/03/26 + Nazi-Duitsland → Persoonlijke documentaire + Jaren 1980
📝 EXAMENTIP: Examen = 10 meerkeuzevragen + 10 open vragen (ook scèneanalyse
mogelijk). Exacte data kennen is een pluspunt, maar het juiste decennium volstaat
meestal.
0. Examenpraktisch
• 10/20 presentatie + 10/20 examen
• Uit presentaties kunnen examenvragen komen!
• 10 meerkeuzevragen + 10 open vragen (soms scèneanalyse)
• exacte datum kennen = bonus, correct decennium is minimum
1. Benaderingen van filmgeschiedenis
Film kan vanuit vele invalshoeken bestudeerd worden:
• – westers standpunt vs. wereldfilm (Bollywood, Wakaliwood…)
• – historische tijdlijn
• – geluid, kleur, montage, AI…
• – innerlijke wereld van personages
• – historische context, censuur, propaganda
• – box office, studio's, distributie
• – mediabelangstelling
Cinema-beleving en bedreigingen
• komst van tv thuis → eerste bedreiging voor cinema
• streaming is de grootste bedreiging
• geluid, lichtervaring, kwaliteit, collectieve beleving
2. Het prille begin (vóór 1895)
Context 19e eeuw
• → massaproductie, vrije tijd ontstaat langzaam
• – glazen platen voor lichtbron, projectie op muur
• – spoel-principe = basis voor filmrol
Vijf technische voorwaarden voor film
• Fotografie met korte sluitertijd
• Print op dun flexibel papier
, • – snel afspelen
• – snel opeenvolgende beelden
• om al het voorgaande te combineren
De drie pioniers
Thomas Edison (VS) Filmstudio 'Black Maria' – kijkdoos (geen projectie voor publiek)
Gebroeders Lumière Cinematograaf – projectiesysteem, draagbaar, meerdere functies
(FR)
Skladanowsky (DE) Programma van ±15 min, Berlijn 1895
Eerste vertoningen
22 maart 1895 Eerste vertoning Lumière – beperkt publiek
28 december 1895 Grote start: programma van 25 min met 10 films (geen montage)
ca. 1897 Basisprincipe van film volledig uitgewerkt
Later Latham loop → langere pellicule mogelijk
📝 EXAMENTIP: Lumière = cinematograaf + projectie voor publiek. Edison = kijkdoos, geen
echte projectie.
3. Vroege fictiefilm & internationale ontwikkeling (1895–
1913)
Belangrijke vroege films
Le Voyage dans la Georges Méliès – ±15 min, special effects, pionier van fictiefilm
Lune
The Great Train Live action, meerdere locaties, eerste close-up (4e wand doorbroken), ±15
Robbery min
Bedrijfsmodel
• controle over meerdere eenheden op hetzelfde niveau
• controle van productie → distributie → vertoning (bv. Pathé Frères)
• – regisseur bij Pathé | Gaumont = grootste concurrent
• – eerste vrouwelijke filmmaker | Nordisk (DK) – productiebedrijf
• – eerste bekende filmster in de stomme film
Opkomst VS (1913–1919)
• → VS bouwt eigen industrie
• – films worden steeds langer | sterren worden belangrijker (Mary Pickford)
• – studio-systeem, gevarieerde landschappen rond LA
Volledige samenvatting voor het eindexamen
Les 1 t.e.m. 7 | 10/02/26 – 24/03/26 + Nazi-Duitsland → Persoonlijke documentaire + Jaren 1980
📝 EXAMENTIP: Examen = 10 meerkeuzevragen + 10 open vragen (ook scèneanalyse
mogelijk). Exacte data kennen is een pluspunt, maar het juiste decennium volstaat
meestal.
0. Examenpraktisch
• 10/20 presentatie + 10/20 examen
• Uit presentaties kunnen examenvragen komen!
• 10 meerkeuzevragen + 10 open vragen (soms scèneanalyse)
• exacte datum kennen = bonus, correct decennium is minimum
1. Benaderingen van filmgeschiedenis
Film kan vanuit vele invalshoeken bestudeerd worden:
• – westers standpunt vs. wereldfilm (Bollywood, Wakaliwood…)
• – historische tijdlijn
• – geluid, kleur, montage, AI…
• – innerlijke wereld van personages
• – historische context, censuur, propaganda
• – box office, studio's, distributie
• – mediabelangstelling
Cinema-beleving en bedreigingen
• komst van tv thuis → eerste bedreiging voor cinema
• streaming is de grootste bedreiging
• geluid, lichtervaring, kwaliteit, collectieve beleving
2. Het prille begin (vóór 1895)
Context 19e eeuw
• → massaproductie, vrije tijd ontstaat langzaam
• – glazen platen voor lichtbron, projectie op muur
• – spoel-principe = basis voor filmrol
Vijf technische voorwaarden voor film
• Fotografie met korte sluitertijd
• Print op dun flexibel papier
, • – snel afspelen
• – snel opeenvolgende beelden
• om al het voorgaande te combineren
De drie pioniers
Thomas Edison (VS) Filmstudio 'Black Maria' – kijkdoos (geen projectie voor publiek)
Gebroeders Lumière Cinematograaf – projectiesysteem, draagbaar, meerdere functies
(FR)
Skladanowsky (DE) Programma van ±15 min, Berlijn 1895
Eerste vertoningen
22 maart 1895 Eerste vertoning Lumière – beperkt publiek
28 december 1895 Grote start: programma van 25 min met 10 films (geen montage)
ca. 1897 Basisprincipe van film volledig uitgewerkt
Later Latham loop → langere pellicule mogelijk
📝 EXAMENTIP: Lumière = cinematograaf + projectie voor publiek. Edison = kijkdoos, geen
echte projectie.
3. Vroege fictiefilm & internationale ontwikkeling (1895–
1913)
Belangrijke vroege films
Le Voyage dans la Georges Méliès – ±15 min, special effects, pionier van fictiefilm
Lune
The Great Train Live action, meerdere locaties, eerste close-up (4e wand doorbroken), ±15
Robbery min
Bedrijfsmodel
• controle over meerdere eenheden op hetzelfde niveau
• controle van productie → distributie → vertoning (bv. Pathé Frères)
• – regisseur bij Pathé | Gaumont = grootste concurrent
• – eerste vrouwelijke filmmaker | Nordisk (DK) – productiebedrijf
• – eerste bekende filmster in de stomme film
Opkomst VS (1913–1919)
• → VS bouwt eigen industrie
• – films worden steeds langer | sterren worden belangrijker (Mary Pickford)
• – studio-systeem, gevarieerde landschappen rond LA
