Thema 3 inkomensverdeling en -herverdeling
OV4 deel 1
begrippen:
BEGRIPPEN:
Primair inkomen: inkomen uit arbeid en/of vermogen
Belastbaar inkomen: Primair inkomen –RSZ-bijdrage
Beschikbaar inkomen: Belastbaar inkomen – directe belastingen
-> vrij te besteden
b Wie ontvangt geen primair inkomen?
Mensen die niet werken (werkloos zijn of niet-actief zijn zoals zieken,
arbeidsongeschikten, invaliden die niet in een beschutte werkplaats terecht kunnen,
(brug)gepensioneerden, huismannen en -vrouwen, studenten ...) of geen vermogen
hebben om te beleggen of geen vastgoed om te verhuren.
-> Overheid moet tussenkomen
c Hoe noem je de inkomens die gezinnen van de overheid ontvangen, zonder dat ze
daarvoor een tegenprestatie leveren?
transfers
transfers
Nut van transfers? Mensen die anders geen inkomen hebben, kunnen nu ook
goederen en diensten vragen in de economie.
• Sommige transfers worden belast : werkloosheidsvergoeding, pensioen, ziekte-
uitkering
• Sommige transfers worden niet belast: leefloon, groeipremie, studietoelage
d Wanneer we de term ‘sociale zekerheid’ gebruiken, verwijzen we naar het systeem
van sociale bescherming in uitgebreide zin. Welk systeem behoort daar ook toe naast het
klassieke systeem met de zeven takken?
Het systeem van sociale bijstand: leefloon, inkomensgarantie voor ouderen,
gewaarborgde gezinsbijslag, tegemoetkomingen aan gehandicapten.
e Op het arbeidsinkomen van de werknemers en zelfstandigen zijn bijdragen
verschuldigd. Welke? Vul aan in het schema. Waarvoor dienen die bijdragen?
Sociale zekerheidsbijdragen: de overheid houdt een deel af van het inkomen van zij die
werken om hiermee de transfers in het kader van de klassieke sociale zekerheid te
financieren.
, f. Vervolledig het schema met volgende begrippen: directe belasting, beschikbaar
inkomen en belastbaar inkomen.
g In het schema staan een aantal vakken in het rood. Kun je al verklaren wat ze met
elkaar te maken hebben? Beide verwijzen naar de herverdeling door de overheid, meer
bepaald naar de 2 grote herverdelingsmechanismen, nl. het sociale
beschermingssysteem in ruime zin en de directe belasting (meer bepaald de
personenbelasting).
h De herverdeling is voor sommige gezinnen een voordeel, voor anderen een nadeel
nadelig: alleenstaande werkende zonder kinderen of een gezin met 2 werkenden
zonder kinderen: zij zullen meer bijdragen dan dat ze ontvangen, zeker als ze een hoog
loon hebben.
- voordelig: alleenstaande die geen arbeidsinkomen heeft of een gezin waarbij er geen
arbeidsinkomen is b.v. 1 van de partners is werkloos en de andere ziek. Zij betalen
minder belastingen en zullen meer ontvangen.
• i Als de overheid erin slaagt om grotere inkomens meer te belasten dan kleinere,
wat verwacht je dan omtrent de ligging van de Lorenzcurve van het belastbaar
inkomen en die van het beschikbare inkomen?
De Lorenzcurve van het beschikbare inkomen zal dichter bij de diagonaal liggen dan
deze van het belastbaar inkomen.
door tussenkomt van overheid-> beschikbaar inkomen zal verschillen(sommige nadelig,
OV4 deel 1
begrippen:
BEGRIPPEN:
Primair inkomen: inkomen uit arbeid en/of vermogen
Belastbaar inkomen: Primair inkomen –RSZ-bijdrage
Beschikbaar inkomen: Belastbaar inkomen – directe belastingen
-> vrij te besteden
b Wie ontvangt geen primair inkomen?
Mensen die niet werken (werkloos zijn of niet-actief zijn zoals zieken,
arbeidsongeschikten, invaliden die niet in een beschutte werkplaats terecht kunnen,
(brug)gepensioneerden, huismannen en -vrouwen, studenten ...) of geen vermogen
hebben om te beleggen of geen vastgoed om te verhuren.
-> Overheid moet tussenkomen
c Hoe noem je de inkomens die gezinnen van de overheid ontvangen, zonder dat ze
daarvoor een tegenprestatie leveren?
transfers
transfers
Nut van transfers? Mensen die anders geen inkomen hebben, kunnen nu ook
goederen en diensten vragen in de economie.
• Sommige transfers worden belast : werkloosheidsvergoeding, pensioen, ziekte-
uitkering
• Sommige transfers worden niet belast: leefloon, groeipremie, studietoelage
d Wanneer we de term ‘sociale zekerheid’ gebruiken, verwijzen we naar het systeem
van sociale bescherming in uitgebreide zin. Welk systeem behoort daar ook toe naast het
klassieke systeem met de zeven takken?
Het systeem van sociale bijstand: leefloon, inkomensgarantie voor ouderen,
gewaarborgde gezinsbijslag, tegemoetkomingen aan gehandicapten.
e Op het arbeidsinkomen van de werknemers en zelfstandigen zijn bijdragen
verschuldigd. Welke? Vul aan in het schema. Waarvoor dienen die bijdragen?
Sociale zekerheidsbijdragen: de overheid houdt een deel af van het inkomen van zij die
werken om hiermee de transfers in het kader van de klassieke sociale zekerheid te
financieren.
, f. Vervolledig het schema met volgende begrippen: directe belasting, beschikbaar
inkomen en belastbaar inkomen.
g In het schema staan een aantal vakken in het rood. Kun je al verklaren wat ze met
elkaar te maken hebben? Beide verwijzen naar de herverdeling door de overheid, meer
bepaald naar de 2 grote herverdelingsmechanismen, nl. het sociale
beschermingssysteem in ruime zin en de directe belasting (meer bepaald de
personenbelasting).
h De herverdeling is voor sommige gezinnen een voordeel, voor anderen een nadeel
nadelig: alleenstaande werkende zonder kinderen of een gezin met 2 werkenden
zonder kinderen: zij zullen meer bijdragen dan dat ze ontvangen, zeker als ze een hoog
loon hebben.
- voordelig: alleenstaande die geen arbeidsinkomen heeft of een gezin waarbij er geen
arbeidsinkomen is b.v. 1 van de partners is werkloos en de andere ziek. Zij betalen
minder belastingen en zullen meer ontvangen.
• i Als de overheid erin slaagt om grotere inkomens meer te belasten dan kleinere,
wat verwacht je dan omtrent de ligging van de Lorenzcurve van het belastbaar
inkomen en die van het beschikbare inkomen?
De Lorenzcurve van het beschikbare inkomen zal dichter bij de diagonaal liggen dan
deze van het belastbaar inkomen.
door tussenkomt van overheid-> beschikbaar inkomen zal verschillen(sommige nadelig,
