Samenvatting Farmaco-dynamiek en farmaco-kinetiek | Algemene medische zorg | Arteveldehogeschool | 2025/26

Farmacokinetiek
- Componenten
o Absorptie
o Distributie
o Metabolisme
o Eliminatie
- Compartimenten
o Absorptie
o Bloedbaan
o Weefsel waar het werking doet
o Weefsel waar het ophoopt
o Excretie
- Plasmaconcentratie
o Cmax = maximale plasmaconcentratie GM
o Tmax = tijd waarbij maximale plasmaconcentratie wordt bereikt
o MEC = minimale effectieve concentratie
o MTC = maximaal toelaatbare concentratie
o Therapeutisch venster
 <MEC = GM werkt niet
 >MTC = toxisch
 Nauw therapeutisch venster = bloedspiegel bepaling
o Absorptieverschillen
 IV, PO, PO retard,…
- Absorptie
o Biologische beschikbaarheid GM
o First pass effect
 Niet bij
 Sublinguaal
 Rectaal
 IV (BB=100%)
- Distributie
o Distributievolume Vd
 Totale hoeveelheid GM in lichaam tov plasmaconcentratie
 Vd = totale hoeveelheid GM in lichaam/plasmaconcentratie
 GM dat sterk ophoopt in weefsels
 Lage plasmaconcentratie
 Hoog distributievolume
 Oplaaddosis nodig om therapeutische concentratie te
bekomen
 GM dat sterk bindt aan plasma eiwitten
 Hoge plasmaconcentratie
 Laag distributievolume
- Eliminatie
o Metabolisme
 GM omgezet in metabolieten (lever)
 Eliminatie: GM  metabolisatie  excretie
 Activering: Pro-drug  metabolisatie  actief
metaboliet
o Beïnvloeden van metabolisme

,  Inhibitie enzymen = vertragen metabolisatie
 Inductie enzymen = versnellen metabolisatie
o Excretie
 Renale klaring
 Glomerulaire filtratie
o Vrije fractie GM passief uitgefilterd
o Veelal concentratiegebonden
 Tubulaire secretie
o Actieve uitfiltratie adhv transporteiwitten
o Beperkte capaciteit: competitiviteit
 Tubulaire reabsorptie
 Creatinine
 Natuurlijk voorkomende stof
 Hoge renale klaring
 Spiegelbepaling = maatstaf voor renale klaring
Farmacodynamiek
- Substitutie lichaamseigen stof
o Wanneer door bepaalde aandoening tekort bestaat van bepaalde
stof, kan deze worden gesubstitueerd (vb insuline)
- Actie thv receptoren
o Stimuleren
 Agonisten
 Mimetica
o Inhiberen
 Antagonisten
 Lytica
o Receptoren wennen aan GM
 Desensitisatie  downregulatie en tolerantie
 Therapievrij interval inbouwen
 Upregulatie = toename aantal receptoren
 Rebound effect na plots stoppen
- Acties thv eiwitten, ionen, enzymen
o GM binden aan eiwit
 Agonist
 Antagonist
o GM blokkeren/stimuleren ionkanalen
 Calciumkanaalblokkers
o GM beïnvloeden werking enzym
 ACE inhibitoren
o GM inhiberen transporteiwitten
 SSRI