Gedragswetenschappen:
examensamenvatting
Thema 2: con icten tussen mensen en groepen: de prijs van diversiteit 3
Hoofdstuk 1: ik bots met mezelf 3
Mogelijke intrapersoonlijke con icten 3
Rolcon icten 3
Cognitieve dissonantie (festinger) 3
Keuze-of beslissingscon icten 4
Psychische stoornissen 4
Omgaan met intrapersoonlijke con icten 6
Achterliggende mechanismen 6
Coping 6
Wanneer het niet lukt 7
Hoofdstuk 2: Ik bots met een ander 11
Mogelijke interpersoonlijke con icten 11
Con icten veroorzaakt door communicatiestoornissen 11
Waarde - en belangencon icten 12
Territoriumcon icten 12
Con icten als gevolg van persoonlijkheidsfactoren 12
Keuze en beslissingscon icten 12
Omgaan met interpersoonlijke con icten 13
Verklaringen voor hoe individuen omgaan met interpersoonlijke con icten 14
Hoofdstuk 3: botsingen met en tussen groepen 17
Mogelijke con icten met en tussen groepen 17
Generatiecon ict 17
Territoriumcon icten 17
Waarde en belangencon ict 17
Con icten veroorzaakt door communicatiestoornissen 18
1
fl fl flflflfl flflfl fl fl fl
, Mechanismen die zorgen voor het ontstaan van verschillen met en tussen
groepen 18
De sociobiologie, een derde theorie om omgaan met verschillen te verklaren
19
Hoofdstuk 4: verklaringen voor hoe groepen omgaan met verschillen 20
Anomietheorie van Durkheim en Merton 20
Durkheim opgefrist 20
De uitgebreide theorie van Merton 21
De zondeboktheorie Girard 22
Con icttheorie van Wahrendor s 23
Con icten bekeken vanuit het theoretische kader 24
Hoofdstuk 5: geweld als uiting van con ict 24
De rol van macht 24
Soorten macht 25
Strategie om macht op te bouwen en te behouden 26
Hoe omgaan met geweld? 26
Soorten geweld 26
Opvoeden tot geweldloosheid 28
Arbinger instituut 28
Vredesinitiatieven 31
Voorbeelden van vredesinitiatieven 31
2
fl ff fl
, Thema 2: con icten tussen mensen en groepen: de prijs van
diversiteit
Hoofdstuk 1: ik bots met mezelf
Mogelijke intrapersoonlijke con icten
Intrapersoonlijk con ict; met jezelf botsen
Con ict > spanning tussen tegengestelde wensen
- bij een individu, een groep, tussen groepen
Con ictmaterie > reden van het con ict
- welke gebeurtenis, welk gevoel?
Con ictgedrag > gedrag dat tot uiting komt bij een con ict
- geweld, negeren, dichtklappen;…
Con ict proces > de speci eke context of geschiedenis van een con ict
- telkens uniek
- Al kan de aanleiding wel herhalen of herkenbaar lijken
Rolconflicten
> wanneer de rollen die je inneemt bij sociale posities met elkaar botsen
- intern: con ict tussen rollen die behoren tot 1 positie
- Extern: con ict tussen rollen die behoren tot verschillende posities
Cognitieve dissonantie (festinger)
> de spanning die ontstaan wanneer je gedrag niet overeenstemt met je attitude, overtuigen, mening
of kennis
3 componenten :
- cognitieve
- Conatieve
- Affectieve
Je wilt de agitatie die ontstaat verminderen of laten verdwijnen : 5 reductietechnieken
- je attitude veranderen
- De perceptie van je eigen gedrag veranderen
- Gedachten toevoegen die wel overeenstemmen met het gedrag
- Het belang van het con ict minimaliseren
- De keuze die je had om het gedrag te stellen minimaliseren
3
fl flfl fl fl
fl fi flfl fl fl
, Keuze-of beslissingsconflicten
Een goede keuze kan je maken als je gemotiveerd bent om te kiezen
TED-conferentie !
NEIL MILLER : 4 MOTIVATIONELE CONFLICTEN
1. Toenaderings-toenaderingscon ict
= wanneer je 2 zaken wilt, maar ze allebei niet kan hebben
- 1 van beide te laten vallen → optie muntstuk gooien
2. Toenaderings-vermijdingscon ict
= wanner je doel zowel positieve als negatieve gevolgen heeft
- oplossen wordt moeilijker
- Je wilt negatieve gevolgen vermijden, deze tendens komt dus hard opzetten als je overweegt om
het doel toch na te streven
→ je komt in een vicieuze cirkel terecht
3. Vermijding-vermijdingscon ict
= je hebt de keuze uit 2 onaangename alternatieven
- moeilijk op te lossen
- Geen andere uitweg, je wordt gedwongen om een keuze te maken
4. Dubbel-toenaderings-vermijdingscon ict
= aanvankelijk heb je 2 aantrekkelijke doelen, maar kiezen voor de ene betekent dat je da andere
niet kan krijgen, dus krijgt het een negatieve connotatie
- gevolg: tegenover beide keuzes een toenadering-vermijdingscon ict
- Gevaar: de andere optie niet uit je hoofd kunnen zetten
Psychische stoornissen
Psychopathologie > de tak binnen de psychiatrie en psychologie die zich bezighoudt met psychische
ziektes en de gedragingen die daarop wijzen of de ervaringen die er aanleiding toe geven
Ooraak: combinatie van omgevingsfactoren, biologische en / of psychologische factoren
(=bio-psycho-sociaal model)
! Stigmatisering: hoe anderen naar je kijken en hoe ze jou beoordelen is vaak gebaseerd op
vooroordelen
VOORWAARDEN PSYCHISCHE STOORNIS
1. Gedragsmatig op psychologisch patroon
2. Patroon of syndroom moet een onderliggende psychobiologische dysfunctie weerspiegelen
3. Het moet een klinisch relevant probleem vormen of zorgen voor een onvermogen
4. Geen verwachte reactie of cultureel gevormde reactie
5. Het mag niet in de eerste plaats het gevolg zijn van sociaal deviant gedrag of van con icten in de
maatschappij
! Niet makkelijk om te kunnen bepalen, maar het is wel belangrijk om een diagnose te kunnen stellen
4
fl flfl fl fl fl
examensamenvatting
Thema 2: con icten tussen mensen en groepen: de prijs van diversiteit 3
Hoofdstuk 1: ik bots met mezelf 3
Mogelijke intrapersoonlijke con icten 3
Rolcon icten 3
Cognitieve dissonantie (festinger) 3
Keuze-of beslissingscon icten 4
Psychische stoornissen 4
Omgaan met intrapersoonlijke con icten 6
Achterliggende mechanismen 6
Coping 6
Wanneer het niet lukt 7
Hoofdstuk 2: Ik bots met een ander 11
Mogelijke interpersoonlijke con icten 11
Con icten veroorzaakt door communicatiestoornissen 11
Waarde - en belangencon icten 12
Territoriumcon icten 12
Con icten als gevolg van persoonlijkheidsfactoren 12
Keuze en beslissingscon icten 12
Omgaan met interpersoonlijke con icten 13
Verklaringen voor hoe individuen omgaan met interpersoonlijke con icten 14
Hoofdstuk 3: botsingen met en tussen groepen 17
Mogelijke con icten met en tussen groepen 17
Generatiecon ict 17
Territoriumcon icten 17
Waarde en belangencon ict 17
Con icten veroorzaakt door communicatiestoornissen 18
1
fl fl flflflfl flflfl fl fl fl
, Mechanismen die zorgen voor het ontstaan van verschillen met en tussen
groepen 18
De sociobiologie, een derde theorie om omgaan met verschillen te verklaren
19
Hoofdstuk 4: verklaringen voor hoe groepen omgaan met verschillen 20
Anomietheorie van Durkheim en Merton 20
Durkheim opgefrist 20
De uitgebreide theorie van Merton 21
De zondeboktheorie Girard 22
Con icttheorie van Wahrendor s 23
Con icten bekeken vanuit het theoretische kader 24
Hoofdstuk 5: geweld als uiting van con ict 24
De rol van macht 24
Soorten macht 25
Strategie om macht op te bouwen en te behouden 26
Hoe omgaan met geweld? 26
Soorten geweld 26
Opvoeden tot geweldloosheid 28
Arbinger instituut 28
Vredesinitiatieven 31
Voorbeelden van vredesinitiatieven 31
2
fl ff fl
, Thema 2: con icten tussen mensen en groepen: de prijs van
diversiteit
Hoofdstuk 1: ik bots met mezelf
Mogelijke intrapersoonlijke con icten
Intrapersoonlijk con ict; met jezelf botsen
Con ict > spanning tussen tegengestelde wensen
- bij een individu, een groep, tussen groepen
Con ictmaterie > reden van het con ict
- welke gebeurtenis, welk gevoel?
Con ictgedrag > gedrag dat tot uiting komt bij een con ict
- geweld, negeren, dichtklappen;…
Con ict proces > de speci eke context of geschiedenis van een con ict
- telkens uniek
- Al kan de aanleiding wel herhalen of herkenbaar lijken
Rolconflicten
> wanneer de rollen die je inneemt bij sociale posities met elkaar botsen
- intern: con ict tussen rollen die behoren tot 1 positie
- Extern: con ict tussen rollen die behoren tot verschillende posities
Cognitieve dissonantie (festinger)
> de spanning die ontstaan wanneer je gedrag niet overeenstemt met je attitude, overtuigen, mening
of kennis
3 componenten :
- cognitieve
- Conatieve
- Affectieve
Je wilt de agitatie die ontstaat verminderen of laten verdwijnen : 5 reductietechnieken
- je attitude veranderen
- De perceptie van je eigen gedrag veranderen
- Gedachten toevoegen die wel overeenstemmen met het gedrag
- Het belang van het con ict minimaliseren
- De keuze die je had om het gedrag te stellen minimaliseren
3
fl flfl fl fl
fl fi flfl fl fl
, Keuze-of beslissingsconflicten
Een goede keuze kan je maken als je gemotiveerd bent om te kiezen
TED-conferentie !
NEIL MILLER : 4 MOTIVATIONELE CONFLICTEN
1. Toenaderings-toenaderingscon ict
= wanneer je 2 zaken wilt, maar ze allebei niet kan hebben
- 1 van beide te laten vallen → optie muntstuk gooien
2. Toenaderings-vermijdingscon ict
= wanner je doel zowel positieve als negatieve gevolgen heeft
- oplossen wordt moeilijker
- Je wilt negatieve gevolgen vermijden, deze tendens komt dus hard opzetten als je overweegt om
het doel toch na te streven
→ je komt in een vicieuze cirkel terecht
3. Vermijding-vermijdingscon ict
= je hebt de keuze uit 2 onaangename alternatieven
- moeilijk op te lossen
- Geen andere uitweg, je wordt gedwongen om een keuze te maken
4. Dubbel-toenaderings-vermijdingscon ict
= aanvankelijk heb je 2 aantrekkelijke doelen, maar kiezen voor de ene betekent dat je da andere
niet kan krijgen, dus krijgt het een negatieve connotatie
- gevolg: tegenover beide keuzes een toenadering-vermijdingscon ict
- Gevaar: de andere optie niet uit je hoofd kunnen zetten
Psychische stoornissen
Psychopathologie > de tak binnen de psychiatrie en psychologie die zich bezighoudt met psychische
ziektes en de gedragingen die daarop wijzen of de ervaringen die er aanleiding toe geven
Ooraak: combinatie van omgevingsfactoren, biologische en / of psychologische factoren
(=bio-psycho-sociaal model)
! Stigmatisering: hoe anderen naar je kijken en hoe ze jou beoordelen is vaak gebaseerd op
vooroordelen
VOORWAARDEN PSYCHISCHE STOORNIS
1. Gedragsmatig op psychologisch patroon
2. Patroon of syndroom moet een onderliggende psychobiologische dysfunctie weerspiegelen
3. Het moet een klinisch relevant probleem vormen of zorgen voor een onvermogen
4. Geen verwachte reactie of cultureel gevormde reactie
5. Het mag niet in de eerste plaats het gevolg zijn van sociaal deviant gedrag of van con icten in de
maatschappij
! Niet makkelijk om te kunnen bepalen, maar het is wel belangrijk om een diagnose te kunnen stellen
4
fl flfl fl fl fl
