Samenvatting Human Resource Management | Arteveldehogeschool | 2025/26

Human Resource Management ~ Samenvatting
HOOFDSTUK 1: Human Resource Management

1.1 Definitie en doelen van HRM
= beheer, aansturen en begeleiden van het menselijk kapitaal in arbeidsorganisaties

= gericht op e ectief en e iciënt bereiken van de organisatiedoelen om aldus het voortbestaan
van de organisatie te verzekeren

E ectief = doelen bereiken

E iciënt = met zo weinig mogelijk middelen




Bedrijfseconomisch belang van HRM


!! Dubbele opdracht HR-professional: belangen van de organisatie en werknemers afstemmen

 Bereiken van de organisatie doelen zoals winst, productiviteit, kwaliteit, imagoverbetering,
...
 Tegemoet komen aan de individuele en groepswensen van medewerkers (welzijn vd. wn)

, 1.1.1 Spanningsveld sociale vs. economische belangen
!! HRM is het raakveld tussen sociale belangen en economische belangen

Sociale logica Economische logica
“Het aan en tot hun recht laten komen van “Overleven op de markt”
mensen”
 Belang van arbeid in onze  Synergie-e ecten
samenleving  Taakverdeling – coördinatie
 Werkzekerheid – sociale zekerheid  E ectiviteit – e iciëntie
 Kwaliteit van arbeid  Winststreven
 Sociaal overleg


1.1.2 Spanningsveld organisatiedoelen vs. individuele doelen
!! HRM is het raakveld tussen individuele doelstellingen en organisatie doelstellingen

 Psychologisch contract (= staat niet op papier, is iets informeels, je hebt een wederzijds
belang bij elkaar, je verlangt iets van elkaar zonder dat dat e ectief afgesproken is)
o Laatste jaren staat dit veel meer onder druk (werknemers voeren meer macht uit)
o Steeds moeilijker om wn en wg te verbinden (ze verwachten tegenwoordig veel
meer van elkaar)
o Wn is veeleisender geworden tegenover vroeger, ze hebben meer macht dan
vroeger, dit komt omdat er veel meer job opportuniteiten zijn dan vroeger.
o Zijn meer mondiger en loyaliteit neem af (eigen carrière gaat voor)

 Nieuw psychologisch contract
o Evolutie klassiek arbeidsethos
o Mondigheid – loyaliteit
o Boeien en binden van medewerkers

 Employability = de duurzame inzetbaarheid van de werknemers
 Functie overschrijdend opleiden (klaarstomen voor morgen)
 Job kunnen als expert
o Employment= werk
o Ability= bekwaam, vermogen
o Capability= vermogen, capaciteit
o Adaptibility= aanpassingsvermogen

!! Nu wordt het als positief gezien als je veel van job verandert

1.2 Definitie van HRM

 Hrm is een aspect van management
 Verantwoordelijk voor het op elkaar afstemmen van organisatie en haar medewerkers
 Met als doel toegevoegde waarde te creëren voor de organisatie en haar stakeholders
 HRM is zowel gericht op mensen als op processen
 De focus van HRM is afwisselend strategisch en operationeel

, 1.3 De rollen van de HR-professionals

1.3.1 Ulrich Model (van Dave Ulrich)

= 4 sleutelrollen voor HR-professionals die verschillende resultaatsgebieden bereiken

 4 rollen die elke HR-professional dagelijks moet vervullen




Change Agent Strategic Partner
Veranderingsmanager Strategische partner
= beïnvloeden en begeleiden van  Verticale integratie bewaken en
veranderingen faciliteren (organisatiestrategie
= medewerkers klaar maken/houden voor vertalen naar HR-strategie)
verandering  Horizontale integratie faciliteren en
 Veranderingsmanagement bewaken
 Organisatie-ontwikkeling  Advies- en expertrol bij strategische
 Cultuurverandering keuzes van het management
 Leiderschapsontwikkeling
!! Betrekken in raad van bestuur, zodat
!! Mensen positief laten kijken naar wanneer beslissingen genomen worden die
verandering, door het aan te moedigen inpakt hebben op wn’s dat hier een HR-
!! Ze moeten investeren in zichzelf zien als manager is die hierover iets kan zeggen
een kans
 Belangrijkste rol
Employee Champion Administrative Expert
Medewerkerskampion Sociaal-juridisch en admin. Expert
= werkomgeving ontwikkelen waarin = zorgen voor e ectieve en e iciënte HR-
medewerkers zich gehoord, ondersteund en processen
gewaardeerd voelen (vertrouwenpersoon)  Personeelsadministratie
 Basisfuncties van HR vormgeven en  Ontwerpen en optimaliseren van HR-
afstemmen (bemensen, beoordelen, processen
belonen, ontwikkelen)  Compliance en wetgeving
 Medewerkers ondersteunen, hun  HR-rapportage
belangen behartigen via o.a.
transparante communicatiecultuur !! Meest traditionele, maar tegenwoordig
 Positieve werkplekbeleving en minst uitgevoerd door manager, wordt
welzijn meestal uitbesteed aan sociale
secretariaten (Liantis)
!! Je bent eigenlijk de coach van de wn (oorspronkelijke rol)

, 1.4 Van personeelsbeheer tot HRM – een streepje geschiedenis
!! Basisles  de evolutie in het maatschappelijk denken over de mens (‘mensvisie’) heeft een
grote invloed op het soort personeelsbeleid dat ontwikkeld wordt




1.4.1 Het paternalisme
!! 1850 – 1900 ‘De onmondige mens’

 Start industriële revolutie
o Fabriekseigenaar beschouwden hun werknemers als hun infrastructuur en
persoonlijk eigendom
 Wn’s ondergingen, ze waren niet mondig
 Enige motivatie was loon, iedereen werd uitgebuit, geen sociaal recht ,
onmenselijke arbeidsomstandigheden
 Geen sprake van een gericht personeelsbeleid
 Eerstelijnsopzichters kregen de volledige verantwoordelijkheid over
het personeel
 Werkmansboekje (1803 – 1883) (= arbeidscontract, moest je elke
dag meenemen naar het werk en er werd een stempel in geplaatst,
overdag was dit in handen van de fabriekseigenaar, wg kon macht
uitoefenen, kans op andere job dus steeds kleiner)
 Onmenselijke arbeidsomstandigheden
 Ontstaan van de Commissie van nijverheidsarbeid (geen kinderarbeid, wel
zondagsrust, …)  eerste wetten voor de werkgever (sociale wetten)

1.4.2 Scientific Management
!! 1900 – 1940 ‘De berekende mens’

 Wetenschappelijke bedrijfsvoering / scientific management (Taylorisme)
o E iciëntie en e ectiviteit centraal
o Hoe mensen meer/sneller laten werken?
 Werk ‘wetenschappelijk benaderen’
 Complexe taken opdelen in kleine deeltaken
 ‘Taakspecialisering’ lopende band (Ford)
 Selectie: juiste man op de juiste plaats
 Stukloon
 Kritiek: organisatie zonder mensen (we zijn niet met robots bezig!)
o Loon is de enige motivator (Mensen werden uitgebuit en hadden geen plezier)
o Loon is de enige motivator