VA-VT KKJ Samenvatting

VA5-VA samenvatting
Thema’s kennistoets



Zorg voor voeding via sondes
Inbrengen/verwijderen, neusmaagkatheter, Toedienen sondevoeding, (contra-)Indicaties, Complicaties, Vo

VA45-VT-h3 (Voeding)
Doel:
 pre- of post operatief
 decompressie
 maagspoelen
 toedienen van voeding en/of medicatie
 analyse
 retentiebepaling
 maagdarm spoeling
Complicaties inbrengen
Indicatie:  In de longen inbrengen;
 Sondevoeding vanwege ondervoeding  Aspireren
 intoxicatie  Bradycardie
 Ilius is afsluiting van de darm  Bewusteloze patiënt kan niet slikken
 Niet willen/kunnen of mogen eten
 Aandoeningen maag-darmkanaal Aandachtspunten:
 Slikprobleem  Goede lengte meten (NEX neus-oorlel-
 Verlaagd bewustzijn maagkuiltje)
 Maagbloeding (hevelfunctie)  Hoofd eerste achterover dan voorover; in
de keelholte voorover en strottenklepje
Contra-indicaties gaat dan wat dichter
 afwezigheid goede toegangsweg  Slikken- luchtpijp sluit af
 Ernstig gezicht letsel  Controle positie : Maagsap opzuigen en ph
 Obstructie oesophagus meten! Onder de 5,5 om helemaal zeker
 Oesophagus varices (spataderen) ---> kans te zijn röntgenfoto maken (duur weinig
op bloedingen beschikbaar)

Veel complicaties maar komen weinig voor Aandachtpunten na het inbrengen
 decubitus bij neus of keelholte  Pvc katheter elke 10 dagen vervangen
 Verstopping katheter komt veel voor 4/6 x  Controle verstopping
per dag doorspoelen  Goede mondverzorging
 maagzweren
 Acute Partities, is een ontsteking van de In zorg dossier alle informatie over welke soort
oorspeekselklier (glandula parotis). tuba
 Ontstekingen
 Pneumonie Soorten maagkatheters
 Dehydratie en verstoring  Microsonde
elektrolytenhuishouding  Dikke enkellumen katheter
 Bradycardie (zenuw prikkelen)  Dubbel lumen/triple lumen
 Slijmvliesbloedingen  Duodenumsonde
 Verstopte katheter  Jejunumsonde
 Katheter in de trachea  PEG katheter
 Bij peg katheter irritatie huid

, VA5-VA samenvatting
Thema’s kennistoets




Manieren van toediening
- Continue
- Intermitterend
- Bolus
- Let op: voorafgaand aan elke toediening opnieuw positie controleren

Sondevoeding
- Na opening 24 uur houdbaar (schrijf datum en tijd op de fles/zak)
- Let op: glazen flessen mogen max. 8 uur aanhangen.
- Spoel tussen toedieningen met water om sonde doorgankelijk te houden.
- Toedieningsysteem elke 24 uur vervangen.

Contra-indicaties
- obstructie van het maagdarmkanaal
- onvoldoende vertering of resorptie
- ernstige diarree
- bestaande perforatie
- inname van etsende en schuimvormende stoffen

Complicaties
- Misselijkheid
- Diarree
- Obstipatie
- Mondproblemen
- Bij ondervoeding = refeedingsyndroom (te snel voedingstoffen wat het lichaam niet aan kan)

Zorg bij sondevoeding
- Controle van sonde!
- Doorspuiten na elke elke toediening met lauwwarm water.
- Retentie bepalen bij nieuwe fles
- Gebruik van voedingspomp
- Trechter kan gebruikt worden met 60 ml spuit

Soorten sondevoeding
- Plymere voeding bij normale vertering
- Monomere of oligomere voeding bij stoornissen in vertering, resorptie en transport

, VA5-VA samenvatting
Thema’s kennistoets

Voorlichting
- Informatie en instructie handeling
- Doel van de handeling
- Toestemming van patiënt
- Informatie over het meewerken en eventuele verschijnselen tijdens en na het inbrengen
- MONDVERZORGING
Patiënten die niet op normale wijze kunnen eten hebben dikwijls een droge mond, waardoor de kans
op ontsteking van het mondslijmvlies en de speekselklieren wordt vergroot.

Verwijderen
- Altijd dichte katheter om aspireren te voorkomen
- Celstofmatje en bekkentje
- Niet steriele handschoenen
- Rustige vloeiende beweging
- Patiënt rustig door laten ademen
- Verwijderen van pleisterresten

Thema voeding op www.skillsonline.nl
Een goede voedingstoestand is van essentieel belang voor leven en bewegen. Bewezen is dat cliënten in
een slechte voedingstoestand niet alleen langzamer genezen maar bovendien eerder complicaties, zoals
decubitus, kunnen krijgen.
Het goed en adequaat verzamelen van gegevens over de voedingstoestand vraagt de nodige expertise van
de verpleegkundige. Nog steeds wordt slechts de helft van de ondervoede patiënten als ondervoed
herkend en wordt dus niet behandeld, met alle gevolgen van dien.
Voorbehouden en risicovolle handelingen Het inbrengen van een neus/maagsonde en het geven van
sondevoeding zijn risicovolle handelingen. Dit staat beschreven in de Wet op de Beroepen in de
Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG). Het inbrengen van de sonde gebeurt door de verpleegkundige op
voorschrift van de arts. De verpleegkundige heeft hierin wel een zelfstandige uitvoeringsbevoegdheid
wanneer deze bekwaam is om deze handeling te verrichten.

Maagsonde
Een maagsonde (soms ook voedingssonde genoemd) is een dun flexibel slangetje. De lengte van de sonde
bepaalt hoever de sonde in het lichaam (maag, duodenum of jejunum) kan worden gebracht. Een sonde
van 110 cm kan worden gebruikt als maagsonde. Een sonde die verder dan de maag wordt ingebracht is
meestal 125 cm. Voor zuigelingen en kleine volwassenen kunnen PUR- en PVC-sondes van 110 cm ook
worden gebruikt als neus-/duodenumsonde of jejunumsonde. De diameter van de sonde wordt
uitgedrukt in Charrière (Ch). Deze eenheid staat voor 1/3 mm. Dikkere sondes zijn gemakkelijker in te
brengen, maar het nadeel is dat deze sondes sneller irritatie geven in de neus, keelholte en slokdarm.
Sondes met Ch 8 en 10 zijn de meest gebruikte maten. Voor zuigelingen en jonge kinderen worden sondes
met Ch 5 gebruikt. De keuze van de juiste diameter is afhankelijk van de volgende factoren: comfort van
de cliënt, leeftijd van de cliënt, viscositeit van de voeding en al dan niet gebruik maken van een
voedingspomp.
Een sonde kan van verschillende materialen gemaakt kan zijn. De meest gebruikte materialen voor sondes
zijn polyvinylchloride (PVC), poly-urethaan (PUR) en siliconen. De keuze van het materiaal is afhankelijk
van de toepassing van de sonde. PVC-sondes zijn geschikt voor kortdurend gebruik. Na 7-10 dagen dient
deze te worden verwisseld. De weekmaker, die in het materiaal van de sonde is aangebracht om het
materiaal soepel te houden, wordt namelijk onder invloed van maagzuur hard en kan bij langdurig gebruik
de maagwand perforeren of irritatie geven aan neus en keel.
PVC- sondes zijn stevig en kunnen zonder voerdraad goed ingebracht worden.
Een PUR-sonde kan veel langer worden gebruikt dan een PVC-sonde. PUR is een soepel en glad materiaal,
dat niet wordt aangetast door het maagzuur. Aangeraden wordt de PUR-sonde na 6 weken te vervangen
vanuit hygiënische overwegingen en ter voorkoming van druknecrose van de sonde in de neus. Omdat het