Samenvatting bestuursrecht
Hoofdstuk 1: Fundamentele elementen van het bestuursrecht
1. Afbakening van het bestuursrecht
● BR = administratief recht
● BR wijkt af van andere rechtstakken
● Veel zaken zijn gevoelig voor verandering
● Algemeen belang primeert boven het private belang, verschilt van andere
rechtstakken
Voorbeeld : de regering wil een snelweg bouwen door een woonwijk, het
algemeen belang primeert omdat de snelweg belangrijk is, uiteindelijk kunnen de
bewoners onteigent worden uit hun huis
Situering van het bestuursrecht → Het BR situeert zich in het nationaal en het
publiek recht
Afbakening van het bestuursrecht
● Begrip bestuursrecht : Bestuursrecht is het rechtsgebied dat de relatie
regelt tussen de overheid (bestuursorganen) en burgers of bedrijven, en
omvat de regels voor hoe de overheid haar taken uitvoert en hoe burgers
zich daartegen kunnen verzetten, zoals bij vergunningen, uitkeringen, en
handhaving, geregeld in de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
● Organiseert het openbaar bestuur
o Bestuurlijke overheden uit GW
o Bestuurlijke diensten opgericht of erkend door deze overheden
● Regelt diens taakvervulling binnen de krijtlijnen van het grondwettelijk
recht /het staat
● Bestuur moet steeds optreden in het algemeen belang
o Veranderende beleidsopvattingen overheden
o Veranderende verwachtingen bevolking
● Bv bouwvergunning die wordt geweigerd, moet kunnen aantonen dat het
in strijd is
met het algemeen belang
Om het algemeen belang te realiseren, treden overheden op verschillende wijzen
op, door het nemen van:
1. Bestuurlijke beslissingen: ze regelen concrete situaties en hebben vaak
directe gevolgen voor burgers of bedrijven (weigering, vrijstelling student,
bouwvergunning, benoemingen bv docenten, onteigening, …)
2. Beslissingen van wetgevende aard: ze zijn algemeen en abstract, bedoeld
voor iedereen, niet voor één specifieke persoon of geval (gemeentelijke
politiereglement, ruimtelijk beleid van de gemeente, stedenbouwkundige
verordening, …)
3. Beslissingen van jurisdictionele aard: ze zijn bindend en lossen conflicten
op door toepassing van de wet op een concreet geval (raad voor
1
, betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen, beroepsfout,
tuchtzaken, …)
Administratief recht is een uitzonderingsrecht, omdat het algemeen belang in
strijd is met het privaat belang. Bestuur moet soms eenzijdige beslissingen
kunnen nemen
● rechtvaardiging → algemeen belang tegenover privébelang individu:
bestuur moet soms eenzijdige beslissingen kunnen nemen
● Eigen (ruimere) rechten → voorrechten
● Eigen (zwaardere) plichten
● Eigen terminologie
Uitvoerbare beslissingen → Begrip en situering: Voorbeeldsituatie: Een
studentenorganisatie (organisatoren van de betoging) vraagt de burgemeester
toelating om te betogen in de gemeente. De burgemeester weigert toelating te
verlenen
● Eenzijdig: een bindende beslissing van het openbaar bestuur (de overheid)
die in
het
algemeen belang wordt genomen, zonder dat de betrokken burger het
recht heeft om op voorhand gehoord te worden, en die rechtsgevolgen
heeft die zonder gerechtelijke tussenkomst kunnen worden afgedwongen
(uitvoerbaar zijn). Rechtsgevolgen zonder akkoord van de betrokkene →
Aanvechtbaar bij Raad van State
● Vs. Meerzijdige rechtshandeling: met het akkoord van de betrokkene →
overeenkomsten
● Administratieve rechtshandeling: Rechtsgevolgen die het bestuurd bewust
gewild heeft, bv. je wil een boom kappen en voor sommige moet je een
aanvraag indienen
● vs. Materiële handeling: een feitelijk handelen, bv. effectief kappen is het
materiële (zonder gewilde rechtsgevolgen)
Voorrechten verbonden aan uitvoerbare beslissingen (ze mogen meer dan mag
in het privaatrecht)
2
Hoofdstuk 1: Fundamentele elementen van het bestuursrecht
1. Afbakening van het bestuursrecht
● BR = administratief recht
● BR wijkt af van andere rechtstakken
● Veel zaken zijn gevoelig voor verandering
● Algemeen belang primeert boven het private belang, verschilt van andere
rechtstakken
Voorbeeld : de regering wil een snelweg bouwen door een woonwijk, het
algemeen belang primeert omdat de snelweg belangrijk is, uiteindelijk kunnen de
bewoners onteigent worden uit hun huis
Situering van het bestuursrecht → Het BR situeert zich in het nationaal en het
publiek recht
Afbakening van het bestuursrecht
● Begrip bestuursrecht : Bestuursrecht is het rechtsgebied dat de relatie
regelt tussen de overheid (bestuursorganen) en burgers of bedrijven, en
omvat de regels voor hoe de overheid haar taken uitvoert en hoe burgers
zich daartegen kunnen verzetten, zoals bij vergunningen, uitkeringen, en
handhaving, geregeld in de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
● Organiseert het openbaar bestuur
o Bestuurlijke overheden uit GW
o Bestuurlijke diensten opgericht of erkend door deze overheden
● Regelt diens taakvervulling binnen de krijtlijnen van het grondwettelijk
recht /het staat
● Bestuur moet steeds optreden in het algemeen belang
o Veranderende beleidsopvattingen overheden
o Veranderende verwachtingen bevolking
● Bv bouwvergunning die wordt geweigerd, moet kunnen aantonen dat het
in strijd is
met het algemeen belang
Om het algemeen belang te realiseren, treden overheden op verschillende wijzen
op, door het nemen van:
1. Bestuurlijke beslissingen: ze regelen concrete situaties en hebben vaak
directe gevolgen voor burgers of bedrijven (weigering, vrijstelling student,
bouwvergunning, benoemingen bv docenten, onteigening, …)
2. Beslissingen van wetgevende aard: ze zijn algemeen en abstract, bedoeld
voor iedereen, niet voor één specifieke persoon of geval (gemeentelijke
politiereglement, ruimtelijk beleid van de gemeente, stedenbouwkundige
verordening, …)
3. Beslissingen van jurisdictionele aard: ze zijn bindend en lossen conflicten
op door toepassing van de wet op een concreet geval (raad voor
1
, betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen, beroepsfout,
tuchtzaken, …)
Administratief recht is een uitzonderingsrecht, omdat het algemeen belang in
strijd is met het privaat belang. Bestuur moet soms eenzijdige beslissingen
kunnen nemen
● rechtvaardiging → algemeen belang tegenover privébelang individu:
bestuur moet soms eenzijdige beslissingen kunnen nemen
● Eigen (ruimere) rechten → voorrechten
● Eigen (zwaardere) plichten
● Eigen terminologie
Uitvoerbare beslissingen → Begrip en situering: Voorbeeldsituatie: Een
studentenorganisatie (organisatoren van de betoging) vraagt de burgemeester
toelating om te betogen in de gemeente. De burgemeester weigert toelating te
verlenen
● Eenzijdig: een bindende beslissing van het openbaar bestuur (de overheid)
die in
het
algemeen belang wordt genomen, zonder dat de betrokken burger het
recht heeft om op voorhand gehoord te worden, en die rechtsgevolgen
heeft die zonder gerechtelijke tussenkomst kunnen worden afgedwongen
(uitvoerbaar zijn). Rechtsgevolgen zonder akkoord van de betrokkene →
Aanvechtbaar bij Raad van State
● Vs. Meerzijdige rechtshandeling: met het akkoord van de betrokkene →
overeenkomsten
● Administratieve rechtshandeling: Rechtsgevolgen die het bestuurd bewust
gewild heeft, bv. je wil een boom kappen en voor sommige moet je een
aanvraag indienen
● vs. Materiële handeling: een feitelijk handelen, bv. effectief kappen is het
materiële (zonder gewilde rechtsgevolgen)
Voorrechten verbonden aan uitvoerbare beslissingen (ze mogen meer dan mag
in het privaatrecht)
2
