ORGANISATIE EN KWALITEIT VAN DE WELZIJN &
GEZONDHEIDSZORG
HOOFDSTUK 1: WELZIJN & GEZONDHEIDSZORG
De basisbegrippen organisatie, gezondheid, ziekte, welzijn, welzijns- en gezondheidszorg,
gezondheidsbeleid en welzijnsbeleid met eigen woorden beschrijven
BEGRIPSVERKLARING
ORGANISATIE
= Samenwerkingsverband tussen 2 of meerdere personen, instanties, diensten of zorgvoorzieningen.
Binnen deze samenwerking worden de krachten, kennis en vaardigheden gebundeld om elk hun
eigen zijn of haar eigen doel te realiseren.
! Binnen de organisatie van welzijns en gezondheidszorg ligt deze verantwoordelijkheid bij de overheid.
!
WELZIJN
= Een toestand van voldoening en tevredenheid die ontstaat wanneer iemand tot ontplooiing van zijn
bestaan komt in de verschillende facetten van het leven.
Zowel op individueel vlak (onderdak, kleding, gezondheid)
relationeel vlak (familie, vrienden)
als maatschappelijk vlak (werken)
“Meer en meer stellen de mensen hoge eisen aan hun levenskwaliteit. Gezond blijven, van het leven
genieten, zo weinig mogelijk door ziekte of functionele beperkingen gehinderd worden, voldoende
sociale contacten hebben, zich gedragen en veilig voelen, zijn hierbij cruciaal”
WELZIJNSBELEID
= het beleid dat erop gericht is die toestand van welbevinden te realiseren.
Doel van welzijnsbeleid dat “‘elke mens zich goed kan voelen in zijn vel”
Het beleid streeft dit na door toe te zien dat alle initiatieven voor iedereen toegankelijk zijn en
voldoen aan de noden en vragen van alle lagen van de bevolking
1
Organisatie en kwaliteit van de welzijn en gezondheidszorg
,WELZIJNSZORG
= de zorg aan individuen of groepen bedoeld die een verhoogde kwetsbaarheid vertonen
met betrekking tot hun sociaal welbevinden, die een thebben aan
ontplooiingsmogelijkheden.
een maatschappelijke sector die zich richt op personen of groepen die omwille van één
of ander probleem niet ten volle kunnen participeren aan het maatschappelijk leven.
GEZONDHEID
“ een toestand waar volledig lichamelijk, geestelijk en maatschapelijk welzijn en niet slecht de
afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken”
GEZONDHEIDSZORG
Lichamelijke/psychische beperkingen voorkomen of genezen (dit door bv preventie, vaccinaties, …)
verzorging van mensen met langdurige of ongeneeslijke gezondheidsproblemen
GEZONDHEIDSBELEID
= het beleid dat ernaar streeft om ‘gezondheid’ te realiseren
In België georganiseerd door de overheid
Evidence based vanuit Sciensano.
Nationale beleidslijnen en programma’s op basis van onderzoek en de toegepaste
wetenschap
Sciensano = nationale coördinatie van de gezondheidsactiviteiten
2
Organisatie en kwaliteit van de welzijn en gezondheidszorg
,De kenmerken van de verschillende ordeningssystemen gestructureerd weergeven en die
ordeningssystemen toepassen op geziene diensten of voorzieningen uit de syllabus en
vaardigheidscolleges
1.3 ORDENINGSYSTEMEN VAN DE WELZIJN EN
GEZONDHEIDSZORG
DOELGERICHTE INDELING
1 CURATIEVE SECTOR
= het genezen en herstellen van de zieken/aandoeningen/onwelzijn staat centraal.
Deze sector omvat het hele proces vanaf de onderzoeken tot diagnose, de behandeling (therapie) en
de vervolgonderzoeken.
2 PREVENTIEVE GEZONDHEIDSZORG
= initiatieven die doelbewust en systematisch een probleem voorkomen
PRIMAIRE PREVENTIE
= hierbij is er nog geen sprake van een actueel probleem, echter wel zicht op potentiële
problemen. De preventie is erop gericht om omstandigheden te voorkomen die ziekte-
ontwikeling in de hand kunnen werken.
§ geen actueel probleem, wel mogelijk potentieel! Bv. Vaccinatie
SECUNDAIRE PREVENTIE
= alle activiteiten die erop gericht zijn ziekten vroegtijdig op te sporen en te behandelen,
zelfs voordat deze zich daadwerkelijk manifesteren.
§ vroegtijdig opsporen en behandelen (borstscreening bij alle 50 jarige vrouwen)
TERTIAIRE PREVENTIE
= er is een duidelijk probleem aanwezig. Het doel van tertiaire preventie is voorkomen dat
het probleem zich verder ontwikkelt of nogmaals stelt.
§ verhinderen dat een probleem verder ontwikkelt (bv. Rugschool)
QUARTERNAIRE PREVENTIE
= alle maatregelen om de kwaliteit van leven te behouden of verbeteren, wanneer een
gezondheidsprobleem niet meer verholpen of ongedaan gemaakt kan worden.
3
Organisatie en kwaliteit van de welzijn en gezondheidszorg
, § maatregelen gericht op QOL (decubituspreventie bij palliatieve zorgontvangers)
QUINTAIRE PREVENTIE
= de begeleiding en ondersteuning van een persoon (al dan niet een verwante) die mee
instaat voor de ondersteuning van een persoon die een niet-omkeerbare aandoening heeft
§ ondersteuning MZ (verhinderen overbelasting MZ)
3 REVALIDATIEZORG
= multidisciplinaire niet-acute of post-acute zorg, gericht op interactie tussen ouders-kinderen; maar
ook op mentale, sensoriële, verslavings-, stem- en spraakstoornissen; personen met
hersenverlamming, kinderen met respiratoire en neurologische aandoeningen.
= Het kan zowel gaan om zorgontvangers die revalideren na een acute problematiek, als om de
revalidatie van zorgontvangers die getroffen worden door een chronische ziekte of om psychosociale
revalidatie (
4 PALLIATIEVE GEZONDHEIDSZORG
“Alles wat nog dient gedaan te worden als men denkt dat er niets meer kan gedaan worden.”
Doel = het welzijn en comfort van mensen (en hun dierbaren) die door curatieve zorg niet langer
kunnen geholpen worden tevrijwaren
5 SOCIALE GEZONDHEIDSZORG
= richt zich voornamelijk op het voorkomen van of het omgaan met de gevolgen van
gezondheidsveranderende gebeurtenissen.
Focus ligt daarbij op de invloed van die gebeurtenissen op de persoon, de omgeving en de
maatschappij.
1.3.2 VERTICALE INDELING
= Echelonnering in de gezondheidszorg betekent dat de zorg zó georganiseerd wordt dat de
laagdrempelige eerstelijnszorg de ingangspoort vormt tot het gezondheidszorgsysteem en dat de
zorgontvanger vandaaruit doorverwezen wordt naar een hoger (meer specialistisch) niveau
NULDE LIJN
= zelfzorg, mantelzorg, zelfhulpgroepen en vrijwilligerswerk
het dichtst bij de hulpvrager en wordt gekenmerkt door nietprofessionele hulpverlening in vertrouwd
milieu, toegankelijkheid voor iedereen en wederkerigheid.
4
Organisatie en kwaliteit van de welzijn en gezondheidszorg
GEZONDHEIDSZORG
HOOFDSTUK 1: WELZIJN & GEZONDHEIDSZORG
De basisbegrippen organisatie, gezondheid, ziekte, welzijn, welzijns- en gezondheidszorg,
gezondheidsbeleid en welzijnsbeleid met eigen woorden beschrijven
BEGRIPSVERKLARING
ORGANISATIE
= Samenwerkingsverband tussen 2 of meerdere personen, instanties, diensten of zorgvoorzieningen.
Binnen deze samenwerking worden de krachten, kennis en vaardigheden gebundeld om elk hun
eigen zijn of haar eigen doel te realiseren.
! Binnen de organisatie van welzijns en gezondheidszorg ligt deze verantwoordelijkheid bij de overheid.
!
WELZIJN
= Een toestand van voldoening en tevredenheid die ontstaat wanneer iemand tot ontplooiing van zijn
bestaan komt in de verschillende facetten van het leven.
Zowel op individueel vlak (onderdak, kleding, gezondheid)
relationeel vlak (familie, vrienden)
als maatschappelijk vlak (werken)
“Meer en meer stellen de mensen hoge eisen aan hun levenskwaliteit. Gezond blijven, van het leven
genieten, zo weinig mogelijk door ziekte of functionele beperkingen gehinderd worden, voldoende
sociale contacten hebben, zich gedragen en veilig voelen, zijn hierbij cruciaal”
WELZIJNSBELEID
= het beleid dat erop gericht is die toestand van welbevinden te realiseren.
Doel van welzijnsbeleid dat “‘elke mens zich goed kan voelen in zijn vel”
Het beleid streeft dit na door toe te zien dat alle initiatieven voor iedereen toegankelijk zijn en
voldoen aan de noden en vragen van alle lagen van de bevolking
1
Organisatie en kwaliteit van de welzijn en gezondheidszorg
,WELZIJNSZORG
= de zorg aan individuen of groepen bedoeld die een verhoogde kwetsbaarheid vertonen
met betrekking tot hun sociaal welbevinden, die een thebben aan
ontplooiingsmogelijkheden.
een maatschappelijke sector die zich richt op personen of groepen die omwille van één
of ander probleem niet ten volle kunnen participeren aan het maatschappelijk leven.
GEZONDHEID
“ een toestand waar volledig lichamelijk, geestelijk en maatschapelijk welzijn en niet slecht de
afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken”
GEZONDHEIDSZORG
Lichamelijke/psychische beperkingen voorkomen of genezen (dit door bv preventie, vaccinaties, …)
verzorging van mensen met langdurige of ongeneeslijke gezondheidsproblemen
GEZONDHEIDSBELEID
= het beleid dat ernaar streeft om ‘gezondheid’ te realiseren
In België georganiseerd door de overheid
Evidence based vanuit Sciensano.
Nationale beleidslijnen en programma’s op basis van onderzoek en de toegepaste
wetenschap
Sciensano = nationale coördinatie van de gezondheidsactiviteiten
2
Organisatie en kwaliteit van de welzijn en gezondheidszorg
,De kenmerken van de verschillende ordeningssystemen gestructureerd weergeven en die
ordeningssystemen toepassen op geziene diensten of voorzieningen uit de syllabus en
vaardigheidscolleges
1.3 ORDENINGSYSTEMEN VAN DE WELZIJN EN
GEZONDHEIDSZORG
DOELGERICHTE INDELING
1 CURATIEVE SECTOR
= het genezen en herstellen van de zieken/aandoeningen/onwelzijn staat centraal.
Deze sector omvat het hele proces vanaf de onderzoeken tot diagnose, de behandeling (therapie) en
de vervolgonderzoeken.
2 PREVENTIEVE GEZONDHEIDSZORG
= initiatieven die doelbewust en systematisch een probleem voorkomen
PRIMAIRE PREVENTIE
= hierbij is er nog geen sprake van een actueel probleem, echter wel zicht op potentiële
problemen. De preventie is erop gericht om omstandigheden te voorkomen die ziekte-
ontwikeling in de hand kunnen werken.
§ geen actueel probleem, wel mogelijk potentieel! Bv. Vaccinatie
SECUNDAIRE PREVENTIE
= alle activiteiten die erop gericht zijn ziekten vroegtijdig op te sporen en te behandelen,
zelfs voordat deze zich daadwerkelijk manifesteren.
§ vroegtijdig opsporen en behandelen (borstscreening bij alle 50 jarige vrouwen)
TERTIAIRE PREVENTIE
= er is een duidelijk probleem aanwezig. Het doel van tertiaire preventie is voorkomen dat
het probleem zich verder ontwikkelt of nogmaals stelt.
§ verhinderen dat een probleem verder ontwikkelt (bv. Rugschool)
QUARTERNAIRE PREVENTIE
= alle maatregelen om de kwaliteit van leven te behouden of verbeteren, wanneer een
gezondheidsprobleem niet meer verholpen of ongedaan gemaakt kan worden.
3
Organisatie en kwaliteit van de welzijn en gezondheidszorg
, § maatregelen gericht op QOL (decubituspreventie bij palliatieve zorgontvangers)
QUINTAIRE PREVENTIE
= de begeleiding en ondersteuning van een persoon (al dan niet een verwante) die mee
instaat voor de ondersteuning van een persoon die een niet-omkeerbare aandoening heeft
§ ondersteuning MZ (verhinderen overbelasting MZ)
3 REVALIDATIEZORG
= multidisciplinaire niet-acute of post-acute zorg, gericht op interactie tussen ouders-kinderen; maar
ook op mentale, sensoriële, verslavings-, stem- en spraakstoornissen; personen met
hersenverlamming, kinderen met respiratoire en neurologische aandoeningen.
= Het kan zowel gaan om zorgontvangers die revalideren na een acute problematiek, als om de
revalidatie van zorgontvangers die getroffen worden door een chronische ziekte of om psychosociale
revalidatie (
4 PALLIATIEVE GEZONDHEIDSZORG
“Alles wat nog dient gedaan te worden als men denkt dat er niets meer kan gedaan worden.”
Doel = het welzijn en comfort van mensen (en hun dierbaren) die door curatieve zorg niet langer
kunnen geholpen worden tevrijwaren
5 SOCIALE GEZONDHEIDSZORG
= richt zich voornamelijk op het voorkomen van of het omgaan met de gevolgen van
gezondheidsveranderende gebeurtenissen.
Focus ligt daarbij op de invloed van die gebeurtenissen op de persoon, de omgeving en de
maatschappij.
1.3.2 VERTICALE INDELING
= Echelonnering in de gezondheidszorg betekent dat de zorg zó georganiseerd wordt dat de
laagdrempelige eerstelijnszorg de ingangspoort vormt tot het gezondheidszorgsysteem en dat de
zorgontvanger vandaaruit doorverwezen wordt naar een hoger (meer specialistisch) niveau
NULDE LIJN
= zelfzorg, mantelzorg, zelfhulpgroepen en vrijwilligerswerk
het dichtst bij de hulpvrager en wordt gekenmerkt door nietprofessionele hulpverlening in vertrouwd
milieu, toegankelijkheid voor iedereen en wederkerigheid.
4
Organisatie en kwaliteit van de welzijn en gezondheidszorg
