Rédigé par des étudiants ayant réussi Disponible immédiatement après paiement Lire en ligne ou en PDF Mauvais document ? Échangez-le gratuitement 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Aperçu 10 sur 177 pages
Resume

Samenvatting Internationaal Privaatrecht AJ 2526

Document preview thumbnail
Aperçu 10 sur 177 pages

Deze samenvatting voor Internationaal Privaatrecht aan de Vrije Universiteit Brussel wordt gedoceerd door prof. dr. Jachin Van Doninck en behandelt de volledige stof voor het academiejaar 2025/2026. Het document is opgesteld hoofdstuk per hoofdstuk op basis van de hoorcolleges van dit semester, aangevuld met de werkcolleges (WPO's) en de laatste les met de informatie over het examen en de vragen die hij heeft opgelost. Alle wetsartikels, verordeningen en verdragen staan in het rood en de rechtspraak en arresten staan in het vet aangeduid; Engelse vaktermen uit het gastcollege van dr. N. Hyder Rahman zijn cursief weergegeven. Alle voorbeelden en casussen uit de les zijn erin opgenomen, en de punten waarvan de professor aangaf of insinueerde dat ze op het examen konden komen, zijn telkens mee verwerkt.

Aperçu du contenu

INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT
Gedoceerd door prof. dr. Jachin Van Doninck, met bijstand van mandaatassistent Maxim Hermans en
geaffilieerd wetenschappelijk medewerker mr. Karolien Emmerechts




IPR pagina 1/177

,INHOUDSOPGAVE

TOPIC 1: INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT: BRONNEN EN BEGRIPPEN ............................................................. 11

HOOFDSTUK 1: Inleiding.................................................................................................................................... 11

HOOFDSTUK 2: Wat is internationaal privaatrecht?........................................................................................... 12
2.1. Het internationale element............................................................................................................................. 12
2.2 De privaatrechtelijke rechtsverhouding ........................................................................................................... 13
2.3 Internationaal privaatrecht als nationaal recht .............................................................................................. 13

HOOFDSTUK 3: De grote drie (en de vierde pijler) ............................................................................................. 13

HOOFDSTUK 4: Werk en denkmethode ............................................................................................................. 14
4.1 Primeert het verdrag of de Europese wetgeving? ........................................................................................... 14

HOOFDSTUK 5: Europese bronnen en de europeanisering ................................................................................. 14
5.1 Bevoegdheid van de Unie (artikel 81 VWEU) ................................................................................................... 14
5.2 Meer Europese wetgeving (van verdragen naar verordeningen) .................................................................... 15
5.3 Beginselen van het Unierecht .......................................................................................................................... 15
5.4 Rechtspraak van het Hof van Justitie............................................................................................................... 17

HOOFDSTUK 6: Internationale bronnen ............................................................................................................. 18
6.1 Multilaterale verdragen................................................................................................................................... 18
6.2 Bilaterale verdragen ........................................................................................................................................ 18
6.3 Bepalingen in andere verdragen, uniform recht en mensenrechten ............................................................... 18

HOOFDSTUK 7: Nationale bronnen, het WIPR ................................................................................................... 19
7.1 De hiërarchie (artikel 2 WIPR) ......................................................................................................................... 19
7.2 Internationaal privaatrecht in bijzondere en andere wetten........................................................................... 19

HOOFDSTUK 8: Eén casus, vele bronnen ............................................................................................................ 20

HOOFDSTUK 9: Enkele relevante begrippen ...................................................................................................... 20
9.1 Woonplaats ..................................................................................................................................................... 20
9.2 Gewone verblijfplaats ...................................................................................................................................... 20
9.3 Nationaliteit..................................................................................................................................................... 21

TOPIC 2: INTERNATIONALE BEVOEGDHEID ........................................................................................................ 22

HOOFDSTUK 1: Internationale bevoegdheid, de uitgangspunten ....................................................................... 22
1.1 Hoe toetst de rechter zijn bevoegdheid? ......................................................................................................... 22
1.2 Wanneer? De peildatum .................................................................................................................................. 22
1.3 Moet de rechter zijn bevoegdheid ambtshalve onderzoeken? ........................................................................ 23

HOOFDSTUK 2: Meerdere bevoegde rechters, forum shopping en parallelle procedures ................................... 23
2.1 Aanhangigheid (litispendentie)........................................................................................................................ 24



IPR pagina 2/177

, 2.2 Samenhang ...................................................................................................................................................... 25
2.3 Andere mechanismen: anti suit injunction en forum non conveniens ............................................................. 25

HOOFDSTUK 3: Methode, de juiste bron vinden ................................................................................................ 26

HOOFDSTUK 4: De instrumenten en hun toepassingsgebied.............................................................................. 26
4.1 Brussel Ibis Verordening .................................................................................................................................. 26
4.2 Brussel IIbis en Brussel IIter Verordening ......................................................................................................... 28
4.3 Onderhoudsverordening .................................................................................................................................. 30
4.4 Erfrecht, huwelijksvermogen en partnerschapsvermogen .............................................................................. 31
4.5 Verdrag van Lugano ........................................................................................................................................ 31
4.6 Haags Kinderbeschermingsverdrag ................................................................................................................. 31
4.7 Haags Forumbedingenverdrag ........................................................................................................................ 32
4.8 Geen verordening of verdrag ........................................................................................................................... 33

HOOFDSTUK 5: De bevoegdheidsladder ............................................................................................................ 33
5.1 Bevoegdheidsladder Brussel Ibis ...................................................................................................................... 33
5.2 Bevoegdheidsladder Brussel IIter..................................................................................................................... 37
5.3 Bevoegdheidsladder Onderhoudsverordening ................................................................................................ 38
5.4 Bevoegdheidsladders erfrecht en vermogensrecht.......................................................................................... 38

HOOFDSTUK 6: Bevoegdheid op grond van het WIPR (restfunctie) .................................................................... 38

UITGEWERKTE CASUSSEN.................................................................................................................................. 40
Casus 1: het ontslag van de Spaanse werkneemster ............................................................................................. 40
Fase 1: het toepasselijke instrument ................................................................................................................ 40
Fase 2: de bevoegdheidsladder......................................................................................................................... 41
Casus 2: de afstammingsvordering (twee in één) .................................................................................................. 42
Fase 1: het toepasselijke instrument ................................................................................................................ 42
Fase 2: de bevoegdheid op grond van het WIPR .............................................................................................. 42
Casus 3: echtscheiding en onderhoud ................................................................................................................... 43
Onderdeel A: de echtscheidingsvordering ........................................................................................................ 43
Onderdeel B: de onderhoudsvordering ............................................................................................................ 44

TOPIC 3: TOEPASSELIJK RECHT: DE CONFLICTRECHTENLIJKE METHODE.............................................................. 45

HOOFDSTUK 1: Toepasselijk recht, wat en hoe? ................................................................................................ 45
1.1 De conflictenrechtelijke methode in schema ................................................................................................... 45

HOOFDSTUK 2: De Savigniaanse methode ......................................................................................................... 46

HOOFDSTUK 3: Kwalificatie ............................................................................................................................... 47

HOOFDSTUK 4: Verwijzingscategorie en aanknopingsfactor .............................................................................. 48
4.1 Verwijzingscategorie ....................................................................................................................................... 48
4.2 Aanknopingsfactor .......................................................................................................................................... 48

HOOFDSTUK 5: Soorten verwijzingsregels ......................................................................................................... 49



IPR pagina 3/177

,HOOFDSTUK 6: Enkele complicaties .................................................................................................................. 50
6.1 Conflit mobile en peildatum............................................................................................................................. 50
6.2 Renvoi .............................................................................................................................................................. 50

HOOFDSTUK 7: De taak van de rechter en de toepassing van buitenlands recht ................................................ 51
7.1 Ambtshalve toepassing.................................................................................................................................... 51
7.2 Cassatiecontrole .............................................................................................................................................. 51
7.3 Hoe het buitenlandse recht toepassen? .......................................................................................................... 52

HOOFDSTUK 8: Afwijken van het toepasselijke buitenlandse recht ................................................................... 52
8.1 De vervangende rol van de lex fori .................................................................................................................. 52
8.2 De exceptie van internationale openbare orde................................................................................................ 53
8.3 Voorrangsregels............................................................................................................................................... 54
8.4 Het nauwst verbonden recht (uitzonderingsclausule) ..................................................................................... 56

HOOFDSTUK 9: Waar vinden we de verwijzingsregels? ...................................................................................... 57
9.1 Rome I (contractuele verbintenissen) .............................................................................................................. 57
9.2 Rome II (niet contractuele verbintenissen) ...................................................................................................... 58
9.3 Rome III (echtscheiding en scheiding van tafel en bed) ................................................................................... 58
9.4 Onderhoud: het Haags Protocol van 2007....................................................................................................... 58
9.5 Erfrecht, huwelijksvermogen en partnervermogen ......................................................................................... 59
9.6 Verdragen met verwijzingsregels .................................................................................................................... 59

TOPIC 4: ERKENNING EN UITVOERBAARHEID VAN BUITENLANDSE BESLISSINGEN EN AKTEN............................. 60

HOOFDSTUK 1: Erkenning en uitvoerbaarheid, wat? ......................................................................................... 60

HOOFDSTUK 2: Onderscheid beslissing of akte .................................................................................................. 61

HOOFDSTUK 3: Gradaties van doorwerking ....................................................................................................... 62
3.1 Feitelijk gevolg ................................................................................................................................................. 62
3.2 Bewijskracht .................................................................................................................................................... 62

HOOFDSTUK 4: Erkenning ................................................................................................................................. 63

HOOFDSTUK 5: Uitvoerbaarheid........................................................................................................................ 64

HOOFDSTUK 6: Welke bron gebruiken? ............................................................................................................. 65

HOOFDSTUK 7: Brussel Ibis................................................................................................................................ 65

HOOFDSTUK 8: Brussel IIter, Onderhoud en de vermogensverordeningen ........................................................ 68
8.1 Brussel IIbis en Brussel IIter ............................................................................................................................. 68
8.2 Onderhoudsverordening .................................................................................................................................. 68
8.3 Erfrecht, huwelijksvermogen en partnervermogen ......................................................................................... 68

HOOFDSTUK 9: Internationale verdragen .......................................................................................................... 68




IPR pagina 4/177

,HOOFDSTUK 10: Het WIPR ................................................................................................................................ 69
10.1 Rechterlijke beslissingen ................................................................................................................................ 70
10.2 Authentieke akten ......................................................................................................................................... 70
10.3 Openbare orde en wetsontduiking ................................................................................................................ 71

TOPIC 5: GRENSOVERSCHRIJDENDE BETEKENING EN BEWIJSVERKRIJGING ........................................................ 72

HOOFDSTUK 1: Situering ................................................................................................................................... 72

HOOFDSTUK 2: Toepassingsgebied van de Betekeningsverordening .................................................................. 73
2.1 Materieel toepassingsgebied........................................................................................................................... 73
2.2 Territoriaal toepassingsgebied ........................................................................................................................ 74

HOOFDSTUK 3: De vijf wijzen van betekening ................................................................................................... 74

HOOFDSTUK 4: Weigeringsrecht wegens de taal ............................................................................................... 75

HOOFDSTUK 5: De datum van betekening ......................................................................................................... 76

HOOFDSTUK 6: Situering en beginselen ............................................................................................................. 77

HOOFDSTUK 7: Toepassingsgebied van de Bewijsverordening........................................................................... 79
7.1 Materieel toepassingsgebied (vier voorwaarden) ........................................................................................... 79
7.2 Geografisch en temporeel ............................................................................................................................... 79

HOOFDSTUK 8: Verzending en uitvoering van verzoeken................................................................................... 79

HOOFDSTUK 9: De methodes van bewijsverkrijging .......................................................................................... 80

HOOFDSTUK 10: Twee aandachtspunten uit de praktijk .................................................................................... 82

TOPIC 6: STAAT EN BEKWAAMHEID: NAAM, HUWELIJK EN SAMENLEVINGSVORMEN ....................................... 83

HOOFDSTUK 1: Staat en bekwaamheid ............................................................................................................. 83
1.1 Internationale bevoegdheid............................................................................................................................. 83
1.2 Toepasselijk recht ............................................................................................................................................ 84
1.3 Het Haags Volwassenenbeschermingsverdrag ................................................................................................ 84

HOOFDSTUK 2: Naam ........................................................................................................................................ 85
2.1 Internationale bevoegdheid............................................................................................................................. 85
2.2 Toepasselijk recht ............................................................................................................................................ 85
2.3 Erkenning en de rechtspraak van het Hof van Justitie ..................................................................................... 86

HOOFDSTUK 3: Huwelijkssluiting in België ........................................................................................................ 87
3.1 Grondvoorwaarden (art. 46 WIPR) .................................................................................................................. 87
3.2 Vormvoorwaarden (art. 47 WIPR) ................................................................................................................... 88

HOOFDSTUK 4: Huwelijk in het buitenland, erkenning ...................................................................................... 89

HOOFDSTUK 5: Nietigverklaring van het huwelijk.............................................................................................. 90



IPR pagina 5/177

,HOOFDSTUK 6: Relatie van samenleven ............................................................................................................ 91

TOPIC 7: AFSTAMMING, DRAAGMOEDERSCHAP EN ADOPTIE ............................................................................ 92

HOOFDSTUK 1: Internationale bevoegdheid ...................................................................................................... 92
1.1. De Belgische rechter (art. 61 WIPR) ......................................................................................................... 92
1.2. De Belgische ambtenaar (art. 65 WIPR) ................................................................................................... 92
1.3. De Belgische consul (art. 7 Consulair Wetboek) ....................................................................................... 93

HOOFDSTUK 2: Toepasselijk recht ..................................................................................................................... 93
2.1. Grondvereisten (art. 62 WIPR).................................................................................................................. 93
2.2. Vormvereisten (art. 64 WIPR) ................................................................................................................... 94
2.3. Toepassing van buitenlands recht en de correctiemechanismen ............................................................. 94
Uitgewerkte casus (Famrb. Gent 2016)............................................................................................................. 94

HOOFDSTUK 3: Situering ................................................................................................................................... 95

HOOFDSTUK 4: Kwalificatie, beslissing of akte? ................................................................................................. 96

HOOFDSTUK 5: De conflictenrechtelijke controle (bij een akte) ......................................................................... 96

HOOFDSTUK 6: Openbare orde ......................................................................................................................... 97

HOOFDSTUK 7: Wetsontduiking ........................................................................................................................ 97

HOOFDSTUK 8: Mensenrechten......................................................................................................................... 98

HOOFDSTUK 9: Het Haags Adoptieverdrag (1993) ............................................................................................. 98

HOOFDSTUK 10: Internationale bevoegdheid .................................................................................................... 99

HOOFDSTUK 11: Toepasselijk recht ................................................................................................................... 99
11.1. Grondvoorwaarden (art. 67 WIPR) ............................................................................................................... 99
11.2. Toestemming (art. 68 WIPR) ...................................................................................................................... 100
11.3. Omzetting, herroeping en herziening (art. 71 WIPR).................................................................................. 100
11.4. Vormvoorwaarden (art. 69 WIPR) en aard van de band (art. 70 WIPR) ..................................................... 100

HOOFDSTUK 12: Erkenning van een buitenlandse adoptie............................................................................... 100
12.1. Adopties beheerst door het verdrag ........................................................................................................... 100
12.2. Adopties niet beheerst door het verdrag .................................................................................................... 100

HOOFDSTUK 14: Interlandelijke adoptie ter discussie ...................................................................................... 101

TOPIC 8: ECHTSCHEIDING EN ONDERHOUD ..................................................................................................... 102

HOOFDSTUK 1: Internationale bevoegdheid voor de echtscheiding, Brussel IIter en het WIPR ........................ 102
1.1. Het materieel toepassingsgebied: huwelijkszaken ................................................................................. 102
1.2. Geografisch versus personeel toepassingsgebied .................................................................................. 103
1.3. De verhouding Brussel IIter en WIPR (de ladder) .................................................................................... 103
1.4. Twee nuances bij art. 6 Brussel IIter ....................................................................................................... 104


IPR pagina 6/177

,HOOFDSTUK 2: De bevoegdheidsgronden van Brussel IIter ............................................................................. 105

HOOFDSTUK 3: Het gelijkslachtig huwelijk en de bevoegdheid op grond van het WIPR ................................... 106
3.1. Het gelijkslachtig huwelijk onder Brussel IIter ........................................................................................ 106
3.2. Bevoegdheid op grond van het WIPR (de restfunctie) ............................................................................ 108
3.3. Na de internationale bevoegdheid: de interne territoriale bevoegdheid ............................................... 109

HOOFDSTUK 4: Toepasselijk recht, de Rome III Verordening ........................................................................... 109
4.1. Toepassingsgebied ................................................................................................................................. 109
4.2. De verwijzingsregel: rechtskeuze voorop ............................................................................................... 110
4.3. De objectieve verwijzingsladder (art. 8 Rome III) ................................................................................... 111
4.4. Uitzonderingen op het toepasselijk recht ............................................................................................... 111

HOOFDSTUK 5: Erkenning van een buitenlandse echtscheiding ....................................................................... 112
5.1. Echtscheidingen uit een EU land (behalve Denemarken) ....................................................................... 112
5.2. Echtscheidingen uit een niet EU land of uit Denemarken ....................................................................... 113
5.3. Verstotingen (art. 57 WIPR) ................................................................................................................... 113
5.4. De gekoppelde redenering, stap voor stap (de DVZ in de Nador casus) ................................................. 115
5.5. Tegenstrijdige beslissingen ..................................................................................................................... 115

HOOFDSTUK 6: Onderhoud, internationale bevoegdheid ................................................................................ 116

HOOFDSTUK 7: Onderhoud, toepasselijk recht ................................................................................................ 117

HOOFDSTUK 8: Onderhoud, erkenning en uitvoerbaarheid ............................................................................. 117

TOPIC 9: OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID EN INTERNATIONALE KINDERONTVOERING ......................... 119

HOOFDSTUK 1: Brussel IIter, de kernwijzigingen van de herschikking .............................................................. 119
1.1. Het hoorrecht van het kind: centraal...................................................................................................... 120

HOOFDSTUK 2: De kernbegrippen, ouderlijke verantwoordelijkheid en gewone verblijfplaats ........................ 120
2.1. De ouderlijke verantwoordelijkheid (parental responsibility) ................................................................. 120
2.2. De gewone verblijfplaats (habitual residence) ....................................................................................... 122

HOOFDSTUK 3: Bevoegdheid onder Brussel IIter ............................................................................................. 123
3.1. De hoofdregel (art. 7) ................................................................................................................................... 123
3.2. Uitzonderingen op de hoofdregel (art. 8 tot 15) ........................................................................................... 123

HOOFDSTUK 4: Het Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996 .......................................................................... 125
4.1. Samenloop oplossen (art. 97 Brussel IIter, art. 52 Verdrag 1996) ................................................................ 125
4.2. Toepasselijk recht (het Verdrag van 1996 vult de leemte van Brussel IIter) ................................................. 125

HOOFDSTUK 5: Erkenning en tenuitvoerlegging .............................................................................................. 126
5.1. Onder Brussel IIter ........................................................................................................................................ 126
5.2. Onder het Verdrag van 1996 ........................................................................................................................ 127

HOOFDSTUK 6: Internationale kinderontvoering, het Verdrag van 1980 .......................................................... 128


IPR pagina 7/177

, 6.1. Kader, achtergrond en doel .......................................................................................................................... 128
6.2. Maatschappelijke achtergrond ..................................................................................................................... 128
6.3. Doel van het verdrag .................................................................................................................................... 128
6.4. Toepassingsgebied van het Verdrag van 1980 ............................................................................................. 129
6.5. De terugkeerplicht (art. 12 en art. 3) ............................................................................................................ 129
6.6. Ongeoorloofde overbrenging of niet terugkeer (art. 3) ................................................................................ 129

HOOFDSTUK 7: De uitzonderingen op de terugkeer (de 'defences') ................................................................. 130

HOOFDSTUK 8: Brussel IIter en de kinderontvoering ....................................................................................... 132
8.1. Het overrulingsmechanisme (art. 29) ........................................................................................................... 132

HOOFDSTUK 9: Mensenrechten, relocatie en actuele ontwikkelingen ............................................................. 133
9.1. Artikel 8 EVRM en het Verdrag van 1980 ..................................................................................................... 133
9.2. Ontvoering vermijden, de wettelijke relocatie.............................................................................................. 134
9.3. Actuele ontwikkelingen ................................................................................................................................ 134

TOPIC 10: CONTRACTUELE VERBINTENISSEN ................................................................................................... 135

HOOFDSTUK 1: Normenhiërarchie en de bevoegdheidsladder van Brussel Ibis ................................................ 135

HOOFDSTUK 2: De hoofdregel voor overeenkomsten (art. 7, lid 1, a) .............................................................. 137
2.3. Kwalificeren: een verbintenis uit overeenkomst ..................................................................................... 137
2.4. Identificeren: de litigieuze verbintenis .................................................................................................... 137
2.5. Lokaliseren: de plaats van uitvoering ..................................................................................................... 137

HOOFDSTUK 3: De hulpregels voor koop en diensten (art. 7, lid 1, b) .............................................................. 138
3.1. Koop van roerende lichamelijke zaken: de plaats van levering .................................................................... 138
3.2. Dienstenovereenkomsten: de plaats van verstrekking van de dienst ........................................................... 138

HOOFDSTUK 4: De casus 't Fruithof v. Tortellini en de restfunctie van het WIPR.............................................. 139
4.1. De hoofdregel toegepast (art. 7, lid 1, a) ...................................................................................................... 139
4.2. De hulpregel toegepast (art. 7, lid 1, b) ........................................................................................................ 139
4.3. De restfunctie van het WIPR ......................................................................................................................... 140

HOOFDSTUK 5: Toepasselijk recht, Rome I, toepassingsgebied en rechtskeuze................................................ 140
5.1. Rechtskeuze (art. 3 Rome I) .......................................................................................................................... 140

HOOFDSTUK 6: Toepasselijk recht, de objectieve verwijzingsregel (art. 4 Rome I) ........................................... 141

HOOFDSTUK 7: Voorrangsregels, geldigheid en bekwaamheid ........................................................................ 142
7.1. Bijzonder dwingend recht of voorrangsregels (art. 9 Rome I) ...................................................................... 142
7.2. Materiële geldigheid (art. 10 Rome I) ........................................................................................................... 143
7.3. Formele geldigheid (art. 11 Rome I) ............................................................................................................. 143
7.4. Handelingsbekwaamheid (art. 13 Rome I) ................................................................................................... 143

HOOFDSTUK 8: Het Weens Koopverdrag (CISG) en de erkenning ..................................................................... 144


IPR pagina 8/177

, 8.1. Erkenning en tenuitvoerlegging (normenhiërarchie) .................................................................................... 144

HOOFDSTUK 9: De consumentenovereenkomst .............................................................................................. 145
9.1. Internationale bevoegdheid, het begrip consument ..................................................................................... 145
9.2. De beschermde overeenkomst en de targeting ............................................................................................ 145
9.3. De beschermende bevoegdheidsregels......................................................................................................... 146
9.4. Toepasselijk recht (art. 6 Rome I) ................................................................................................................. 147

TOPIC 11: NIET CONTRACTUELE VERBINTENISSEN ........................................................................................... 148

HOOFDSTUK 1: Internationale bevoegdheid, het begrip onrechtmatige daad en de ladder ............................. 148
1.1. Het begrip verbintenis uit onrechtmatige daad ..................................................................................... 148
1.2. De bevoegdheidsladder .......................................................................................................................... 148

HOOFDSTUK 2: De plaats van het schadebrengend feit (art. 7, lid 2)................................................................ 149
2.1. De saga van de zuivere vermogensschade ................................................................................................... 150

HOOFDSTUK 3: Bevoegdheid op grond van het WIPR ...................................................................................... 151

HOOFDSTUK 4: Toepasselijk recht, Rome II, toepassingsgebied en gemeenschappelijke regels ....................... 151
4.1. Toepassingsgebied........................................................................................................................................ 152
4.2. Gemeenschappelijke regels .......................................................................................................................... 152

HOOFDSTUK 5: Toepasselijk recht, de onrechtmatige daad ............................................................................. 153
5.1. Specifieke onrechtmatige daden (art. 5 tot 9) .............................................................................................. 154

HOOFDSTUK 6: De andere niet contractuele verbintenissen ............................................................................ 154

HOOFDSTUK 7: Het Haags Verkeersongevallenverdrag (1971) ......................................................................... 155

HOOFDSTUK 8: Erkenning en tenuitvoerlegging .............................................................................................. 156

WPO’S IPR: Uitgewerkte casussen: bevoegdheid, toepasselijk recht en uitvoerbaarheid ................................. 158

WPO 1: Bevoegdheidsconflicten...................................................................................................................... 159
Casus 1: omgangsrecht, kind in België ............................................................................................................ 159
Casus 2: omgangsrecht, kind in Rusland ......................................................................................................... 159
Casus 3: omgangsrecht, kind in Noorwegen ................................................................................................... 160
Casus 4: echtscheiding (de Sundelind Lopez situatie) ..................................................................................... 160
Casus 5: licentieovereenkomst, geen forumbeding ........................................................................................ 161
Casus 6: gelijkslachtig huwelijk, echtscheiding (WIPR) ................................................................................... 161
Casus 7: skiongeval in Italië (onrechtmatige daad) ......................................................................................... 162
Casus 8: skiongeval in Zwitserland (Verdrag van Lugano)............................................................................... 162
Casus 9: koop met levering in een lidstaat...................................................................................................... 163
Casus 10: koop met levering buiten de EU ..................................................................................................... 164
Casus 11: koop met verweerder buiten de EU (WIPR).................................................................................... 164
Casus 12: arbeidsovereenkomst, werkgever buiten de EU ............................................................................. 165
Casus 13: huur van een onroerend goed (exclusieve bevoegdheid)............................................................... 165
Casus 14: handelsagentuur met forumbeding (art. X.25 WER)....................................................................... 166
Casus 15: onbekwaamheid (staat en bekwaamheid, WIPR) ........................................................................... 166
Casus 16: onderhoud, noodforum (Onderhoudsverordening) ....................................................................... 166

WPO 2: Toepasselijk recht ............................................................................................................................... 167


IPR pagina 9/177

, Casus 1: welke instrumenten bevatten verwijzingsregels?............................................................................. 167
Casus 2: productaansprakelijkheid (Rome II) .................................................................................................. 167
Casus 3: bekwaamheid om te huwen (WIPR) ................................................................................................. 168
Casus 4: contractuele schade, kenmerkende prestatie (Rome I) .................................................................... 168
Casus 5: hondenbeet (Rome II, universele werking) ....................................................................................... 168
Casus 6: ouderlijk gezag (Haags Kinderbeschermingsverdrag) ....................................................................... 169
Casus 7: koop en het Weens Koopverdrag (drie varianten) ............................................................................ 169
Casus 8: echtscheiding, geldigheid huwelijk en onderhoud (drie varianten).................................................. 170
Casus 9: verkeersongeval en regresvordering (Verkeersongevallenverdrag) ................................................. 170
Casus 10: huwelijksvermogen, rechtskeuze (WIPR) ........................................................................................ 171
Casus 11: consumentenovereenkomst (Rome I)............................................................................................. 171
Casus 12: eerroof en persoonlijkheidsrechten (uitsluiting Rome II, WIPR)..................................................... 171
Casus 13: juist of fout (uitsluiting Rome II) ..................................................................................................... 172
Casus 14: geregistreerd partnerschap (WIPR) ................................................................................................ 172

WPO 3: Mix van conflicten .............................................................................................................................. 172
Casus 1: oneerlijke mededinging (bevoegdheid én toepasselijk recht) .......................................................... 172
Casus 2: koop van schilderijen (drie deelvragen) ............................................................................................ 173
Casus 3: overkoepelende familiecasus (negen deelvragen) ........................................................................... 173

TIPS CASUSSEN................................................................................................................................................ 175

EXAMENBESPREKING ...................................................................................................................................... 176




IPR pagina 10/177

Table des matières

  1. 01 TOPIC 1: INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT: BRONNEN EN BEGRIPPEN 11
  2. 02 HOOFDSTUK 1: Inleiding 11
  3. 03 HOOFDSTUK 2: Wat is internationaal privaatrecht? 12
    1. Het internationale element 12
    2. De privaatrechtelijke rechtsverhouding 13
    3. Internationaal privaatrecht als nationaal recht 13
  4. 04 HOOFDSTUK 3: De grote drie (en de vierde pijler) 13
  5. 05 HOOFDSTUK 4: Werk en denkmethode 14
    1. Primeert het verdrag of de Europese wetgeving? 14
  6. 06 HOOFDSTUK 5: Europese bronnen en de europeanisering 14
    1. Bevoegdheid van de Unie (artikel 81 VWEU) 14
    2. Meer Europese wetgeving (van verdragen naar verordeningen) 15
    3. Beginselen van het Unierecht 15
    4. Rechtspraak van het Hof van Justitie 17
  7. 07 HOOFDSTUK 6: Internationale bronnen 18
    1. Multilaterale verdragen 18
    2. Bilaterale verdragen 18
    3. Bepalingen in andere verdragen, uniform recht en mensenrechten 18
  8. 08 HOOFDSTUK 7: Nationale bronnen, het WIPR 19
    1. De hiërarchie (artikel 2 WIPR) 19
    2. Internationaal privaatrecht in bijzondere en andere wetten 19
  9. 09 HOOFDSTUK 8: Eén casus, vele bronnen 20
  10. 10 HOOFDSTUK 9: Enkele relevante begrippen 20
    1. Woonplaats 20
    2. Gewone verblijfplaats 20
    3. Nationaliteit 21
  11. 11 TOPIC 2: INTERNATIONALE BEVOEGDHEID 22
  12. 12 HOOFDSTUK 1: Internationale bevoegdheid, de uitgangspunten 22
    1. Hoe toetst de rechter zijn bevoegdheid? 22
    2. Wanneer? De peildatum 22
    3. Moet de rechter zijn bevoegdheid ambtshalve onderzoeken? 23
  13. 13 HOOFDSTUK 2: Meerdere bevoegde rechters, forum shopping en parallelle procedures 23
    1. Aanhangigheid (litispendentie) 24
    2. Samenhang 25
    3. Andere mechanismen: anti suit injunction en forum non conveniens 25
  14. 14 HOOFDSTUK 3: Methode, de juiste bron vinden 26
  15. 15 HOOFDSTUK 4: De instrumenten en hun toepassingsgebied 26
    1. Brussel Ibis Verordening 26
    2. Brussel IIbis en Brussel IIter Verordening 28
    3. Onderhoudsverordening 30
    4. Erfrecht, huwelijksvermogen en partnerschapsvermogen 31
    5. Verdrag van Lugano 31
    6. Haags Kinderbeschermingsverdrag 31
    7. Haags Forumbedingenverdrag 32
    8. Geen verordening of verdrag 33
  16. 16 HOOFDSTUK 5: De bevoegdheidsladder 33
    1. Bevoegdheidsladder Brussel Ibis 33
    2. Bevoegdheidsladder Brussel IIter 37
    3. Bevoegdheidsladder Onderhoudsverordening 38
    4. Bevoegdheidsladders erfrecht en vermogensrecht 38
  17. 17 HOOFDSTUK 6: Bevoegdheid op grond van het WIPR (restfunctie) 38
  18. 18 UITGEWERKTE CASUSSEN 40
  19. 19 Casus 1: het ontslag van de Spaanse werkneemster 40
  20. 20 Fase 1: het toepasselijke instrument 40
  21. 21 Fase 2: de bevoegdheidsladder 41
  22. 22 Casus 2: de afstammingsvordering (twee in één) 42
  23. 23 Fase 1: het toepasselijke instrument 42
  24. 24 Fase 2: de bevoegdheid op grond van het WIPR 42
  25. 25 Casus 3: echtscheiding en onderhoud 43
  26. 26 Onderdeel A: de echtscheidingsvordering 43
  27. 27 Onderdeel B: de onderhoudsvordering 44
  28. 28 TOPIC 3: TOEPASSELIJK RECHT: DE CONFLICTRECHTENLIJKE METHODE 45
  29. 29 HOOFDSTUK 1: Toepasselijk recht, wat en hoe? 45
    1. De conflictenrechtelijke methode in schema 45
  30. 30 HOOFDSTUK 2: De Savigniaanse methode 46
  31. 31 HOOFDSTUK 3: Kwalificatie 47
  32. 32 HOOFDSTUK 4: Verwijzingscategorie en aanknopingsfactor 48
    1. Verwijzingscategorie 48
    2. Aanknopingsfactor 48
  33. 33 HOOFDSTUK 5: Soorten verwijzingsregels 49
  34. 34 HOOFDSTUK 6: Enkele complicaties 50
    1. Conflit mobile en peildatum 50
    2. Renvoi 50
  35. 35 HOOFDSTUK 7: De taak van de rechter en de toepassing van buitenlands recht 51
    1. Ambtshalve toepassing 51
    2. Cassatiecontrole 51
    3. Hoe het buitenlandse recht toepassen? 52
  36. 36 HOOFDSTUK 8: Afwijken van het toepasselijke buitenlandse recht 52
    1. De vervangende rol van de lex fori 52
    2. De exceptie van internationale openbare orde 53
    3. Voorrangsregels 54
    4. Het nauwst verbonden recht (uitzonderingsclausule) 56
  37. 37 HOOFDSTUK 9: Waar vinden we de verwijzingsregels? 57
    1. Rome I (contractuele verbintenissen) 57
    2. Rome II (niet contractuele verbintenissen) 58
    3. Rome III (echtscheiding en scheiding van tafel en bed) 58
    4. Onderhoud: het Haags Protocol van 2007 58
    5. Erfrecht, huwelijksvermogen en partnervermogen 59
    6. Verdragen met verwijzingsregels 59
  38. 38 TOPIC 4: ERKENNING EN UITVOERBAARHEID VAN BUITENLANDSE BESLISSINGEN EN AKTEN 60
  39. 39 HOOFDSTUK 1: Erkenning en uitvoerbaarheid, wat? 60
  40. 40 HOOFDSTUK 2: Onderscheid beslissing of akte 61
  41. 41 HOOFDSTUK 3: Gradaties van doorwerking 62
    1. Feitelijk gevolg 62
    2. Bewijskracht 62
  42. 42 HOOFDSTUK 4: Erkenning 63
  43. 43 HOOFDSTUK 5: Uitvoerbaarheid 64
  44. 44 HOOFDSTUK 6: Welke bron gebruiken? 65
  45. 45 HOOFDSTUK 7: Brussel Ibis 65
  46. 46 HOOFDSTUK 8: Brussel IIter, Onderhoud en de vermogensverordeningen 68
    1. Brussel IIbis en Brussel IIter 68
    2. Onderhoudsverordening 68
    3. Erfrecht, huwelijksvermogen en partnervermogen 68
  47. 47 HOOFDSTUK 9: Internationale verdragen 68
  48. 48 HOOFDSTUK 10: Het WIPR 69
    1. Rechterlijke beslissingen 70
    2. Authentieke akten 70
    3. Openbare orde en wetsontduiking 71
  49. 49 TOPIC 5: GRENSOVERSCHRIJDENDE BETEKENING EN BEWIJSVERKRIJGING 72
  50. 50 HOOFDSTUK 1: Situering 72
  51. 51 HOOFDSTUK 2: Toepassingsgebied van de Betekeningsverordening 73
    1. Materieel toepassingsgebied 73
    2. Territoriaal toepassingsgebied 74
  52. 52 HOOFDSTUK 3: De vijf wijzen van betekening 74
  53. 53 HOOFDSTUK 4: Weigeringsrecht wegens de taal 75
  54. 54 HOOFDSTUK 5: De datum van betekening 76
  55. 55 HOOFDSTUK 6: Situering en beginselen 77
  56. 56 HOOFDSTUK 7: Toepassingsgebied van de Bewijsverordening 79
    1. Materieel toepassingsgebied (vier voorwaarden) 79
    2. Geografisch en temporeel 79
  57. 57 HOOFDSTUK 8: Verzending en uitvoering van verzoeken 79
  58. 58 HOOFDSTUK 9: De methodes van bewijsverkrijging 80
  59. 59 HOOFDSTUK 10: Twee aandachtspunten uit de praktijk 82
  60. 60 TOPIC 6: STAAT EN BEKWAAMHEID: NAAM, HUWELIJK EN SAMENLEVINGSVORMEN 83
  61. 61 HOOFDSTUK 1: Staat en bekwaamheid 83
    1. Internationale bevoegdheid 83
    2. Toepasselijk recht 84
    3. Het Haags Volwassenenbeschermingsverdrag 84
  62. 62 HOOFDSTUK 2: Naam 85
    1. Internationale bevoegdheid 85
    2. Toepasselijk recht 85
    3. Erkenning en de rechtspraak van het Hof van Justitie 86
  63. 63 HOOFDSTUK 3: Huwelijkssluiting in België 87
    1. Grondvoorwaarden (art. 46 WIPR) 87
    2. Vormvoorwaarden (art. 47 WIPR) 88
  64. 64 HOOFDSTUK 4: Huwelijk in het buitenland, erkenning 89
  65. 65 HOOFDSTUK 5: Nietigverklaring van het huwelijk 90
  66. 66 HOOFDSTUK 6: Relatie van samenleven 91
  67. 67 TOPIC 7: AFSTAMMING, DRAAGMOEDERSCHAP EN ADOPTIE 92
  68. 68 HOOFDSTUK 1: Internationale bevoegdheid 92
    1. De Belgische rechter (art. 61 WIPR) 92
    2. De Belgische ambtenaar (art. 65 WIPR) 92
    3. De Belgische consul (art. 7 Consulair Wetboek) 93
  69. 69 HOOFDSTUK 2: Toepasselijk recht 93
    1. Grondvereisten (art. 62 WIPR) 93
    2. Vormvereisten (art. 64 WIPR) 94
    3. Toepassing van buitenlands recht en de correctiemechanismen 94
  70. 70 Uitgewerkte casus (Famrb. Gent 2016) 94
  71. 71 HOOFDSTUK 3: Situering 95
  72. 72 HOOFDSTUK 4: Kwalificatie, beslissing of akte? 96
  73. 73 HOOFDSTUK 5: De conflictenrechtelijke controle (bij een akte) 96
  74. 74 HOOFDSTUK 6: Openbare orde 97
  75. 75 HOOFDSTUK 7: Wetsontduiking 97
  76. 76 HOOFDSTUK 8: Mensenrechten 98
  77. 77 HOOFDSTUK 9: Het Haags Adoptieverdrag (1993) 98
  78. 78 HOOFDSTUK 10: Internationale bevoegdheid 99
  79. 79 HOOFDSTUK 11: Toepasselijk recht 99
    1. Grondvoorwaarden (art. 67 WIPR) 99
    2. Toestemming (art. 68 WIPR) 100
    3. Omzetting, herroeping en herziening (art. 71 WIPR) 100
    4. Vormvoorwaarden (art. 69 WIPR) en aard van de band (art. 70 WIPR) 100
  80. 80 HOOFDSTUK 12: Erkenning van een buitenlandse adoptie 100
    1. Adopties beheerst door het verdrag 100
    2. Adopties niet beheerst door het verdrag 100
  81. 81 HOOFDSTUK 14: Interlandelijke adoptie ter discussie 101
  82. 82 TOPIC 8: ECHTSCHEIDING EN ONDERHOUD 102
  83. 83 HOOFDSTUK 1: Internationale bevoegdheid voor de echtscheiding, Brussel IIter en het WIPR 102
    1. Het materieel toepassingsgebied: huwelijkszaken 102
    2. Geografisch versus personeel toepassingsgebied 103
    3. De verhouding Brussel IIter en WIPR (de ladder) 103
    4. Twee nuances bij art. 6 Brussel IIter 104
  84. 84 HOOFDSTUK 2: De bevoegdheidsgronden van Brussel IIter 105
  85. 85 HOOFDSTUK 3: Het gelijkslachtig huwelijk en de bevoegdheid op grond van het WIPR 106
    1. Het gelijkslachtig huwelijk onder Brussel IIter 106
    2. Bevoegdheid op grond van het WIPR (de restfunctie) 108
    3. Na de internationale bevoegdheid: de interne territoriale bevoegdheid 109
  86. 86 HOOFDSTUK 4: Toepasselijk recht, de Rome III Verordening 109
    1. Toepassingsgebied 109
    2. De verwijzingsregel: rechtskeuze voorop 110
    3. De objectieve verwijzingsladder (art. 8 Rome III) 111
    4. Uitzonderingen op het toepasselijk recht 111
  87. 87 HOOFDSTUK 5: Erkenning van een buitenlandse echtscheiding 112
    1. Echtscheidingen uit een EU land (behalve Denemarken) 112
    2. Echtscheidingen uit een niet EU land of uit Denemarken 113
    3. Verstotingen (art. 57 WIPR) 113
    4. De gekoppelde redenering, stap voor stap (de DVZ in de Nador casus) 115
    5. Tegenstrijdige beslissingen 115
  88. 88 HOOFDSTUK 6: Onderhoud, internationale bevoegdheid 116
  89. 89 HOOFDSTUK 7: Onderhoud, toepasselijk recht 117
  90. 90 HOOFDSTUK 8: Onderhoud, erkenning en uitvoerbaarheid 117
  91. 91 TOPIC 9: OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID EN INTERNATIONALE KINDERONTVOERING 119
  92. 92 HOOFDSTUK 1: Brussel IIter, de kernwijzigingen van de herschikking 119
    1. Het hoorrecht van het kind: centraal 120
  93. 93 HOOFDSTUK 2: De kernbegrippen, ouderlijke verantwoordelijkheid en gewone verblijfplaats 120
    1. De ouderlijke verantwoordelijkheid (parental responsibility) 120
    2. De gewone verblijfplaats (habitual residence) 122
  94. 94 HOOFDSTUK 3: Bevoegdheid onder Brussel IIter 123
    1. De hoofdregel (art. 7) 123
    2. Uitzonderingen op de hoofdregel (art. 8 tot 15) 123
  95. 95 HOOFDSTUK 4: Het Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996 125
    1. Samenloop oplossen (art. 97 Brussel IIter, art. 52 Verdrag 1996) 125
    2. Toepasselijk recht (het Verdrag van 1996 vult de leemte van Brussel IIter) 125
  96. 96 HOOFDSTUK 5: Erkenning en tenuitvoerlegging 126
    1. Onder Brussel IIter 126
    2. Onder het Verdrag van 1996 127
  97. 97 HOOFDSTUK 6: Internationale kinderontvoering, het Verdrag van 1980 128
    1. Kader, achtergrond en doel 128
    2. Maatschappelijke achtergrond 128
    3. Doel van het verdrag 128
    4. Toepassingsgebied van het Verdrag van 1980 129
    5. De terugkeerplicht (art. 12 en art. 3) 129
    6. Ongeoorloofde overbrenging of niet terugkeer (art. 3) 129
  98. 98 HOOFDSTUK 7: De uitzonderingen op de terugkeer (de 'defences') 130
  99. 99 HOOFDSTUK 8: Brussel IIter en de kinderontvoering 132
    1. Het overrulingsmechanisme (art. 29) 132
  100. 100 HOOFDSTUK 9: Mensenrechten, relocatie en actuele ontwikkelingen 133
    1. Artikel 8 EVRM en het Verdrag van 1980 133
    2. Ontvoering vermijden, de wettelijke relocatie 134
    3. Actuele ontwikkelingen 134
  101. 101 TOPIC 10: CONTRACTUELE VERBINTENISSEN 135
  102. 102 HOOFDSTUK 1: Normenhiërarchie en de bevoegdheidsladder van Brussel Ibis 135
  103. 103 HOOFDSTUK 2: De hoofdregel voor overeenkomsten (art. 7, lid 1, a) 137
    1. Kwalificeren: een verbintenis uit overeenkomst 137
    2. Identificeren: de litigieuze verbintenis 137
    3. Lokaliseren: de plaats van uitvoering 137
  104. 104 HOOFDSTUK 3: De hulpregels voor koop en diensten (art. 7, lid 1, b) 138
    1. Koop van roerende lichamelijke zaken: de plaats van levering 138
    2. Dienstenovereenkomsten: de plaats van verstrekking van de dienst 138
  105. 105 HOOFDSTUK 4: De casus 't Fruithof v. Tortellini en de restfunctie van het WIPR 139
    1. De hoofdregel toegepast (art. 7, lid 1, a) 139
    2. De hulpregel toegepast (art. 7, lid 1, b) 139
    3. De restfunctie van het WIPR 140
  106. 106 HOOFDSTUK 5: Toepasselijk recht, Rome I, toepassingsgebied en rechtskeuze 140
    1. Rechtskeuze (art. 3 Rome I) 140
  107. 107 HOOFDSTUK 6: Toepasselijk recht, de objectieve verwijzingsregel (art. 4 Rome I) 141
  108. 108 HOOFDSTUK 7: Voorrangsregels, geldigheid en bekwaamheid 142
    1. Bijzonder dwingend recht of voorrangsregels (art. 9 Rome I) 142
    2. Materiële geldigheid (art. 10 Rome I) 143
    3. Formele geldigheid (art. 11 Rome I) 143
    4. Handelingsbekwaamheid (art. 13 Rome I) 143
  109. 109 HOOFDSTUK 8: Het Weens Koopverdrag (CISG) en de erkenning 144
    1. Erkenning en tenuitvoerlegging (normenhiërarchie) 144
  110. 110 HOOFDSTUK 9: De consumentenovereenkomst 145
    1. Internationale bevoegdheid, het begrip consument 145
    2. De beschermde overeenkomst en de targeting 145
    3. De beschermende bevoegdheidsregels 146
    4. Toepasselijk recht (art. 6 Rome I) 147
  111. 111 TOPIC 11: NIET CONTRACTUELE VERBINTENISSEN 148
  112. 112 HOOFDSTUK 1: Internationale bevoegdheid, het begrip onrechtmatige daad en de ladder 148
    1. Het begrip verbintenis uit onrechtmatige daad 148
    2. De bevoegdheidsladder 148
  113. 113 HOOFDSTUK 2: De plaats van het schadebrengend feit (art. 7, lid 2) 149
    1. De saga van de zuivere vermogensschade 150
  114. 114 HOOFDSTUK 3: Bevoegdheid op grond van het WIPR 151
  115. 115 HOOFDSTUK 4: Toepasselijk recht, Rome II, toepassingsgebied en gemeenschappelijke regels 151
    1. Toepassingsgebied 152
    2. Gemeenschappelijke regels 152
  116. 116 HOOFDSTUK 5: Toepasselijk recht, de onrechtmatige daad 153
    1. Specifieke onrechtmatige daden (art. 5 tot 9) 154
  117. 117 HOOFDSTUK 6: De andere niet contractuele verbintenissen 154
  118. 118 HOOFDSTUK 7: Het Haags Verkeersongevallenverdrag (1971) 155
  119. 119 HOOFDSTUK 8: Erkenning en tenuitvoerlegging 156
  120. 120 WPO’S IPR: Uitgewerkte casussen: bevoegdheid, toepasselijk recht en uitvoerbaarheid 158
  121. 121 WPO 1: Bevoegdheidsconflicten 159
  122. 122 Casus 1: omgangsrecht, kind in België 159
  123. 123 Casus 2: omgangsrecht, kind in Rusland 159
  124. 124 Casus 3: omgangsrecht, kind in Noorwegen 160
  125. 125 Casus 4: echtscheiding (de Sundelind Lopez situatie) 160
  126. 126 Casus 5: licentieovereenkomst, geen forumbeding 161
  127. 127 Casus 6: gelijkslachtig huwelijk, echtscheiding (WIPR) 161
  128. 128 Casus 7: skiongeval in Italië (onrechtmatige daad) 162
  129. 129 Casus 8: skiongeval in Zwitserland (Verdrag van Lugano) 162
  130. 130 Casus 9: koop met levering in een lidstaat 163
  131. 131 Casus 10: koop met levering buiten de EU 164
  132. 132 Casus 11: koop met verweerder buiten de EU (WIPR) 164
  133. 133 Casus 12: arbeidsovereenkomst, werkgever buiten de EU 165
  134. 134 Casus 13: huur van een onroerend goed (exclusieve bevoegdheid) 165
  135. 135 Casus 14: handelsagentuur met forumbeding (art. X.25 WER) 166
  136. 136 Casus 15: onbekwaamheid (staat en bekwaamheid, WIPR) 166
  137. 137 Casus 16: onderhoud, noodforum (Onderhoudsverordening) 166
  138. 138 WPO 2: Toepasselijk recht 167
  139. 139 Casus 1: welke instrumenten bevatten verwijzingsregels? 167
  140. 140 Casus 2: productaansprakelijkheid (Rome II) 167
  141. 141 Casus 3: bekwaamheid om te huwen (WIPR) 168
  142. 142 Casus 4: contractuele schade, kenmerkende prestatie (Rome I) 168
  143. 143 Casus 5: hondenbeet (Rome II, universele werking) 168
  144. 144 Casus 6: ouderlijk gezag (Haags Kinderbeschermingsverdrag) 169
  145. 145 Casus 7: koop en het Weens Koopverdrag (drie varianten) 169
  146. 146 Casus 8: echtscheiding, geldigheid huwelijk en onderhoud (drie varianten) 170
  147. 147 Casus 9: verkeersongeval en regresvordering (Verkeersongevallenverdrag) 170
  148. 148 Casus 10: huwelijksvermogen, rechtskeuze (WIPR) 171
  149. 149 Casus 11: consumentenovereenkomst (Rome I) 171
  150. 150 Casus 12: eerroof en persoonlijkheidsrechten (uitsluiting Rome II, WIPR) 171
  151. 151 Casus 13: juist of fout (uitsluiting Rome II) 172
  152. 152 Casus 14: geregistreerd partnerschap (WIPR) 172
  153. 153 WPO 3: Mix van conflicten 172
  154. 154 Casus 1: oneerlijke mededinging (bevoegdheid én toepasselijk recht) 172
  155. 155 Casus 2: koop van schilderijen (drie deelvragen) 173
  156. 156 Casus 3: overkoepelende familiecasus (negen deelvragen) 173
  157. 157 TIPS CASUSSEN 175
  158. 158 EXAMENBESPREKING 176

Infos sur le Document

Cours
Publié le
8 juin 2026
Nombre de pages
177
Écrit en
2025/2026
Type
Resume
€25,56

Mauvais document ? Échangez-le gratuitement Dans les 14 jours suivant votre achat et avant le téléchargement, vous pouvez choisir un autre document. Vous pouvez simplement dépenser le montant à nouveau.
Rédigé par des étudiants ayant réussi
Disponible immédiatement après paiement
Lire en ligne ou en PDF

Seller avatar
Les scores de réputation sont basés sur le nombre de documents qu'un vendeur a vendus contre paiement ainsi que sur les avis qu'il a reçu pour ces documents. Il y a trois niveaux: Bronze, Argent et Or. Plus la réputation est bonne, plus vous pouvez faire confiance sur la qualité du travail des vendeurs.
Rechten150
4,1
(7)
Vendu
98
Abonnés
28
Éléments
11
Dernière vente
2 jours de cela


Avis d'acheteurs vérifiés




Pourquoi les étudiants choisissent Stuvia

Créé par d'autres étudiants, vérifié par les avis

Une qualité sur laquelle compter : rédigé par des étudiants qui ont réussi et évalué par d'autres qui ont utilisé ce document.

Le document ne convient pas ? Choisis un autre document

Aucun souci ! Tu peux sélectionner directement un autre document qui correspond mieux à ce que tu cherches.

Paye comme tu veux, apprends aussitôt

Aucun abonnement, aucun engagement. Paye selon tes habitudes par carte de crédit et télécharge ton document PDF instantanément.

Student with book image

“Acheté, téléchargé et réussi. C'est aussi simple que ça.”

Alisha Student

Foire aux questions