Ned2 - 1BoKo 14/05/2026
Samenvatting: Krachtig leren - Nederlands 2
Les 1
Deel 1: Taalontwikkelend lesgeven
Een positief talige grondhouding!
Inleiding: iedereen taalvaardig!
• Taalvaardigheid (→TV) verhogen = belangrijk!
• TV beïnvloedt schoolsucces
• Taal is het middel waarmee alle leerkrachten hun kennis, vaardigheden,
houdingen en attitudes doorgeven
• Achterstand TV? → problemen met leren in ALLE leergebieden
• Ook invloed op socio-emotionele ontwikkeling van kleuters
→ minder praten, minder contact → isolement
JIJ HEBT DE TAAK KLEUTERS TAALKLAAR TE MAKEN!
Wat is taalontwikkelend lesgeven? (=TOL)
• Manier van lesgeven waarin lkr duidelijk een rol heeft in het stimuleren en
begeleiden van het proces van taalontwikkeling van kinderen.
• Niet enkel corrigeren van fouten! → MANIER van lesgeven
• Alle lesgeven moet taalontwikkeling ondersteunen
• Elk moment, elke activiteit in de klas is een taalmoment
• Hoe?
- niet via schoolse taallesjes
- begrijpelijke en zinvolle taak gekoppeld aan motiverende taken
- taal als middel tot interactie
- verwerven van bouwstenen → op impliciete wijze (nooit als doel)
, Ned2 - 1BoKo 14/05/2026
Basisprincipes van TOL
Een gevoel van kunnen (aanbod aanpassen aan de kleuter) zorgt voor succeservaring
en kan ervoor zorgen dat het kind nog een oefening durft en wil doen.
Jouw ondersteuning zorgt ervoor dat een kind iets kan, waardoor hij ook meer van dat
zal willen en meer zal durven.
Wat je goed kan, doe je ook graag veel, en durf je ook meer.
Vandaar dat we dit niet enkel in cirkels moeten bekijken, maar dat we ook de
interferentie moeten zien.
Ze hebben allemaal invloed op elkaar.
, Ned2 - 1BoKo 14/05/2026
1. Schep een veilig leerklimaat
• Motiveren om taal te willen gebruiken en ondersteuning bieden om de taal te
kunnen gebruiken.
• Kan enkel in veiligheid! → durven proberen
• open, communicatieve sfeer
o openstaan voor wat kinderen zeggen: inhoud > vorm!
o bevestigen in wat ze wél al kunnen
o hen nooit onder druk zetten om te praten
o ook oog hebben voor het non-verbale
o veel ruimte geven voor experimenteren
o zorgen voor een rijke leeromgeving (eigen inbreng, initiatieven, ...)
• Houding tegenover thuistaal is ook belangrijk! (zie verder)
Voorbeeld: Bart en de leidster staan even samen op de speelplaats.
B: Juf, boula
L: Dat begrijp ik niet, wat bedoel je?
B: Dat is plassen juf, boula is plassen, Ahmed zei dat.
L: Wat leuk dat jullie elkaar woordjes leren!
2. Betekenisvolle taken = KERN
• Kinderen uitdagen om interessante, zinvolle, doelgerichte taken uit te voeren +
daarbij op een functionele manier talige boodschappen te begrijpen en te
produceren.
• Activiteiten = aaneenschakeling van momenten van taalstimulering
- woordenschat vergroten
- handelingen verwoorden
- communicatie oefenen
- instructies uitvoeren
- ontluikende geletterdheid verbreden en verdiepen
• Betekenisvolle activiteit? → intens bezig met de taak → scherpt motivatie aan →
leerrendement!
, Ned2 - 1BoKo 14/05/2026
• Woordenschat vergroten
• Handelingen verwoorden (kls zeggen wat ze aan het doen zijn)
• Communicatie oefenen (vb in kringgesprek, in de winkelhoek, in de
poppenhoek)
• Instructies uitvoeren (kan in de hoeken, kan bij de routines, …)
• Ontluikende geletterdheid verbreden en verdiepen (komt later aan bod → hoe
letters functioneel in de klas brengen)
TAKEN (= momenten, context)
• Klassikale en groepsactiviteiten
• Overgangsmomenten: toiletmoment, eetmoment, onthaal, jassen
aandoen (routines)
=> Elk moment waarbij taal verbaal of non-verbaal gebruikt wordt
BETEKENISVOL
• Wat boeit hen? (leeftijd, achtergrond, interesses)
• Motiverend en functioneel => WILLEN
• Uitdagend! => KUNNEN
MOTIVEREND
Vb. opdracht zandtoren
Samenvatting: Krachtig leren - Nederlands 2
Les 1
Deel 1: Taalontwikkelend lesgeven
Een positief talige grondhouding!
Inleiding: iedereen taalvaardig!
• Taalvaardigheid (→TV) verhogen = belangrijk!
• TV beïnvloedt schoolsucces
• Taal is het middel waarmee alle leerkrachten hun kennis, vaardigheden,
houdingen en attitudes doorgeven
• Achterstand TV? → problemen met leren in ALLE leergebieden
• Ook invloed op socio-emotionele ontwikkeling van kleuters
→ minder praten, minder contact → isolement
JIJ HEBT DE TAAK KLEUTERS TAALKLAAR TE MAKEN!
Wat is taalontwikkelend lesgeven? (=TOL)
• Manier van lesgeven waarin lkr duidelijk een rol heeft in het stimuleren en
begeleiden van het proces van taalontwikkeling van kinderen.
• Niet enkel corrigeren van fouten! → MANIER van lesgeven
• Alle lesgeven moet taalontwikkeling ondersteunen
• Elk moment, elke activiteit in de klas is een taalmoment
• Hoe?
- niet via schoolse taallesjes
- begrijpelijke en zinvolle taak gekoppeld aan motiverende taken
- taal als middel tot interactie
- verwerven van bouwstenen → op impliciete wijze (nooit als doel)
, Ned2 - 1BoKo 14/05/2026
Basisprincipes van TOL
Een gevoel van kunnen (aanbod aanpassen aan de kleuter) zorgt voor succeservaring
en kan ervoor zorgen dat het kind nog een oefening durft en wil doen.
Jouw ondersteuning zorgt ervoor dat een kind iets kan, waardoor hij ook meer van dat
zal willen en meer zal durven.
Wat je goed kan, doe je ook graag veel, en durf je ook meer.
Vandaar dat we dit niet enkel in cirkels moeten bekijken, maar dat we ook de
interferentie moeten zien.
Ze hebben allemaal invloed op elkaar.
, Ned2 - 1BoKo 14/05/2026
1. Schep een veilig leerklimaat
• Motiveren om taal te willen gebruiken en ondersteuning bieden om de taal te
kunnen gebruiken.
• Kan enkel in veiligheid! → durven proberen
• open, communicatieve sfeer
o openstaan voor wat kinderen zeggen: inhoud > vorm!
o bevestigen in wat ze wél al kunnen
o hen nooit onder druk zetten om te praten
o ook oog hebben voor het non-verbale
o veel ruimte geven voor experimenteren
o zorgen voor een rijke leeromgeving (eigen inbreng, initiatieven, ...)
• Houding tegenover thuistaal is ook belangrijk! (zie verder)
Voorbeeld: Bart en de leidster staan even samen op de speelplaats.
B: Juf, boula
L: Dat begrijp ik niet, wat bedoel je?
B: Dat is plassen juf, boula is plassen, Ahmed zei dat.
L: Wat leuk dat jullie elkaar woordjes leren!
2. Betekenisvolle taken = KERN
• Kinderen uitdagen om interessante, zinvolle, doelgerichte taken uit te voeren +
daarbij op een functionele manier talige boodschappen te begrijpen en te
produceren.
• Activiteiten = aaneenschakeling van momenten van taalstimulering
- woordenschat vergroten
- handelingen verwoorden
- communicatie oefenen
- instructies uitvoeren
- ontluikende geletterdheid verbreden en verdiepen
• Betekenisvolle activiteit? → intens bezig met de taak → scherpt motivatie aan →
leerrendement!
, Ned2 - 1BoKo 14/05/2026
• Woordenschat vergroten
• Handelingen verwoorden (kls zeggen wat ze aan het doen zijn)
• Communicatie oefenen (vb in kringgesprek, in de winkelhoek, in de
poppenhoek)
• Instructies uitvoeren (kan in de hoeken, kan bij de routines, …)
• Ontluikende geletterdheid verbreden en verdiepen (komt later aan bod → hoe
letters functioneel in de klas brengen)
TAKEN (= momenten, context)
• Klassikale en groepsactiviteiten
• Overgangsmomenten: toiletmoment, eetmoment, onthaal, jassen
aandoen (routines)
=> Elk moment waarbij taal verbaal of non-verbaal gebruikt wordt
BETEKENISVOL
• Wat boeit hen? (leeftijd, achtergrond, interesses)
• Motiverend en functioneel => WILLEN
• Uitdagend! => KUNNEN
MOTIVEREND
Vb. opdracht zandtoren
