Samenvatting Biomoleculen | EhB | 2025/26

Biomolecule
Organische stoffen Anorganische stoffen
Sachariden Water
Lipiden Gassen
Proteïnen Minerale verbindingen
Nucleïnezuur




1 sachariden/koolhydraten
Functies van koolhydraten (KH):

 Energiebron: verteerbare koolhydraten leveren energie
 Bescherming tegen ziektes: niet-verteerbare koolhydraten
(vezels)
 Reservestof: zetmeel (planten) en glycogeen (dieren/mens)
 Bouwstof: cellulose in plantencelwanden

Vorming van koolhydraten (KH):

 Zowel dierlijke als plantaardige koolhydraten
 In onze voeding komen KH vooral uit planten
 Planten maken KH aan via fotosynthese
 zonlicht + chlorofyl + water (H₂O) + koolstofdioxide (CO₂)
 Functies van deze KH in de plant:
 structuur van de plant
 energie voor groei
 opslag van suikers of zetmeel als reserve wanneer geen
fotosynthese mogelijk is

,structuur Koolhydraten (KH):

 Bestaan uit koolstof, waterstof en zuurstof: Cn(H₂O)n
 Worden ook hydraten van koolstof genoemd
 Andere benamingen: suikers, sachariden, gluciden
 Indeling gebeurt op basis van polymerisatie
 aantal monosacharide-eenheden per molecule
 Binnen elke groep is verdere indeling mogelijk
 afhankelijk van het type monosacharide

Monosachariden

Monosachariden:

 Enkelvoudige koolhydraten
 Meest eenvoudige vorm van koolhydraten
 Bouwstenen van di-, oligo- en polysachariden
 Brutoformule: Cn(H₂O)n of CnH₂nOₙ




Disachariden

,Disachariden:

o Bestaan uit twee gekoppelde monosachariden (dimeren)
o Meestal opgebouwd uit twee hexosen
o Brutoformule: C₁₂H₂₂O₁₁




Disachariden ontstaan door een condensatiereactie:

Een condensatiereactie is een reactie waarbij moleculen zo reageren, dat
er grotere moleculen ontstaan. Hierbij wordt een klein molecule
afgesplitst. Dat kleine molecule is vaak water




Ze zijn verboden door een glycosidenbinding.

, Disachariden:

• Sacharose = glucose +
fructose

• Maltose = glucose +
glucose

• Lactose = galactose +
glucose




Oligosachariden

Oligosachariden:

 Complexe koolhydraten, opgebouwd uit 3 tot 9 monosachariden
 Kunnen ontstaan door afbraak van langere polysachariden zoals
zetmeel of cellulose
 Voorbeelden: dextrinen, fructo-oligosachariden (FOS), galacto-
oligosachariden (GOS)
 Belangrijk in voeding voor prebiotische werking en
darmgezondheid

Polysachariden