INLEIDING
WAT
Dit opleidingsonderdeel biedt een eerste kennismaking met de
verschillende actoren/instellingen binnen het justitiële systeem.
Onze basis is de strafrechtsketen met de verschillende echelons. In dit
opleidingsonderdeel focussen we op de echelons vervolging, straftoemeting en
strafuitvoering.
→ Vervolging tot straf invoering
Je leert over de rol, organisatie en werking van verschillende justitiële
actoren/instellingen zoals het Openbaar Ministerie, de rechter en
strafuitvoeringsactoren.
Je verwerft inzicht in de verschillende functies van deze actoren en hun
samenwerking met andere actoren/instellingen.
Het opleidingsonderdeel besteedt ook aandacht aan zowel de historische
ontwikkeling als actuele evoluties binnen het justitiële landschap.
De afbeelding toont het verschil tussen strafrechtsbedeling sensu lato en
strafrechtsbedeling sensu stricto.
Strafrechtsbedeling sensu lato = ruime betekenis
Sensu lato betekent: in de ruime zin.
Dan kijken we niet alleen naar politie, parket, rechter en strafuitvoering, maar
naar de hele maatschappij.
De overheid bouwt sociale vangnetten uit, zoals:
o tewerkstelling;
o sociale zekerheid;
o gezondheidszorg;
1
, o onderwijs;
o welzijn.
Het idee is dat deze sociale vangnetten kunnen voorkomen dat mensen in
criminaliteit terechtkomen.
Dus: strafrecht begint niet pas bij politie en justitie. Ook sociaal beleid speelt een
rol in het voorkomen van criminaliteit.
Strafrechtsbedeling sensu stricto = enge betekenis
Sensu stricto betekent: in de enge zin.
Dan kijken we naar de klassieke strafrechtsketen:
wetgeving → opsporing → vervolging → straftoemeting → strafuitvoering
Dit gaat over wat er gebeurt zodra bepaald gedrag strafbaar is gesteld.
Wetgeving
Alles begint bij wetgeving.
De wet bepaalt welk gedrag strafbaar is.
Pas als iets strafbaar is gesteld, kan het ook worden:
o opgespoord;
o vervolgd;
o berecht;
o bestraft;
o uitgevoerd via strafuitvoering.
Kort onthouden:
Sensu lato = brede maatschappelijke context en preventie via sociale vangnetten.
Sensu stricto = de klassieke strafrechtsketen vanaf wetgeving tot strafuitvoering.
Inzicht in de keten van de strafrechtsbedeling
• Opsporing: zie “Inleiding tot de politionele actoren”
o Hier gaat het over het vaststellen en onderzoeken van misdrijven
• Vervolging strafuitvoering
o In dit hoofdstuk ligt de focus vooral op wat er gebeurt na de opsporing:
van vervolging, naar straftoemeting, tot uiteindelijk strafuitvoering.
• Inzicht in de verschillende echelons, actoren en functies
o Je moet begrijpen wie op welk moment een rol speelt: politie, parket/OM,
onderzoeksrechter, strafrechter en strafuitvoeringsinstanties.
• Instroom, doorstroom en uitstroom
o Niet elke zaak doorloopt de volledige keten.
o Sommige zaken stromen uit bij het parket, bijvoorbeeld via
zondergevolgstelling of buitenrechtelijke afhandeling.
o Andere zaken gaan verder naar de rechter en eventueel naar de
strafuitvoering.
2
, ⚠ Nieuws die in les gaan komen => belangrijk om actualiteit te volgen
Voorbeeld van hoe je de actualiteit kan
toepassen
Publieke opinie zei: wat een softe aanpak
Kunnen : kunnen vertellen “nee is een
foute fase softe opinie”
Veel commotie over dit nieuws
Uitleg => over de enkelband:
→ Je mag niet naar buiten
→ 24/7 gemonitord
= gevangenis thuis
MAAR belangrijk: dit is GEEN STRAF maar slechts voorlopige hechtenis
VERWACHTINGEN
1. Invulling van de strafrechtsbedeling
2. Rol en functies van de actoren op de diverse echelons
3. Mechanismen van instroom, doorstroom en uitstroom
• Inzicht in de keten en de onderlinge relaties
• Inzicht in de actoren, hun rol en onderlinge relaties
• Kritisch reflecteren
• Zelfstandig verbanden leggen en linken met de cursus
EXAMEN
Schriftelijk examen in mei of juni
• Open vragen (“vergelijk”, “leg uit”, “situeer”)
• Casussen
• Invulvragen
• Concepten definiëren
Kennisvragen en inzichtsvragen
• 8 tot 10 vragen
3
WAT
Dit opleidingsonderdeel biedt een eerste kennismaking met de
verschillende actoren/instellingen binnen het justitiële systeem.
Onze basis is de strafrechtsketen met de verschillende echelons. In dit
opleidingsonderdeel focussen we op de echelons vervolging, straftoemeting en
strafuitvoering.
→ Vervolging tot straf invoering
Je leert over de rol, organisatie en werking van verschillende justitiële
actoren/instellingen zoals het Openbaar Ministerie, de rechter en
strafuitvoeringsactoren.
Je verwerft inzicht in de verschillende functies van deze actoren en hun
samenwerking met andere actoren/instellingen.
Het opleidingsonderdeel besteedt ook aandacht aan zowel de historische
ontwikkeling als actuele evoluties binnen het justitiële landschap.
De afbeelding toont het verschil tussen strafrechtsbedeling sensu lato en
strafrechtsbedeling sensu stricto.
Strafrechtsbedeling sensu lato = ruime betekenis
Sensu lato betekent: in de ruime zin.
Dan kijken we niet alleen naar politie, parket, rechter en strafuitvoering, maar
naar de hele maatschappij.
De overheid bouwt sociale vangnetten uit, zoals:
o tewerkstelling;
o sociale zekerheid;
o gezondheidszorg;
1
, o onderwijs;
o welzijn.
Het idee is dat deze sociale vangnetten kunnen voorkomen dat mensen in
criminaliteit terechtkomen.
Dus: strafrecht begint niet pas bij politie en justitie. Ook sociaal beleid speelt een
rol in het voorkomen van criminaliteit.
Strafrechtsbedeling sensu stricto = enge betekenis
Sensu stricto betekent: in de enge zin.
Dan kijken we naar de klassieke strafrechtsketen:
wetgeving → opsporing → vervolging → straftoemeting → strafuitvoering
Dit gaat over wat er gebeurt zodra bepaald gedrag strafbaar is gesteld.
Wetgeving
Alles begint bij wetgeving.
De wet bepaalt welk gedrag strafbaar is.
Pas als iets strafbaar is gesteld, kan het ook worden:
o opgespoord;
o vervolgd;
o berecht;
o bestraft;
o uitgevoerd via strafuitvoering.
Kort onthouden:
Sensu lato = brede maatschappelijke context en preventie via sociale vangnetten.
Sensu stricto = de klassieke strafrechtsketen vanaf wetgeving tot strafuitvoering.
Inzicht in de keten van de strafrechtsbedeling
• Opsporing: zie “Inleiding tot de politionele actoren”
o Hier gaat het over het vaststellen en onderzoeken van misdrijven
• Vervolging strafuitvoering
o In dit hoofdstuk ligt de focus vooral op wat er gebeurt na de opsporing:
van vervolging, naar straftoemeting, tot uiteindelijk strafuitvoering.
• Inzicht in de verschillende echelons, actoren en functies
o Je moet begrijpen wie op welk moment een rol speelt: politie, parket/OM,
onderzoeksrechter, strafrechter en strafuitvoeringsinstanties.
• Instroom, doorstroom en uitstroom
o Niet elke zaak doorloopt de volledige keten.
o Sommige zaken stromen uit bij het parket, bijvoorbeeld via
zondergevolgstelling of buitenrechtelijke afhandeling.
o Andere zaken gaan verder naar de rechter en eventueel naar de
strafuitvoering.
2
, ⚠ Nieuws die in les gaan komen => belangrijk om actualiteit te volgen
Voorbeeld van hoe je de actualiteit kan
toepassen
Publieke opinie zei: wat een softe aanpak
Kunnen : kunnen vertellen “nee is een
foute fase softe opinie”
Veel commotie over dit nieuws
Uitleg => over de enkelband:
→ Je mag niet naar buiten
→ 24/7 gemonitord
= gevangenis thuis
MAAR belangrijk: dit is GEEN STRAF maar slechts voorlopige hechtenis
VERWACHTINGEN
1. Invulling van de strafrechtsbedeling
2. Rol en functies van de actoren op de diverse echelons
3. Mechanismen van instroom, doorstroom en uitstroom
• Inzicht in de keten en de onderlinge relaties
• Inzicht in de actoren, hun rol en onderlinge relaties
• Kritisch reflecteren
• Zelfstandig verbanden leggen en linken met de cursus
EXAMEN
Schriftelijk examen in mei of juni
• Open vragen (“vergelijk”, “leg uit”, “situeer”)
• Casussen
• Invulvragen
• Concepten definiëren
Kennisvragen en inzichtsvragen
• 8 tot 10 vragen
3
