SAMENVATTING DOELGROEPEN 2
NIET-BEGELEIDE MINDERJARIGEN
1 OMSCHRIJVING
“Taal zorgt ervoor dat we ons als mens onderscheiden. Maar het is ook datgene dat het
meest bijdraagt aan de ontmenselijking van de ander als mens." wnr taal focus legt op
de problemen die zich daar voordoen
"Europa w overspoeld door vluchtelingen” hoe kijk ik daarnaar of mijn omgeving?
Welk beeld w er geschetst aan de hand van dergelijke uitspraken
vb. tot 50 000 nieuwe asielaanvragen in 2025, België stevent af
op nieuwe record: “onhoudbaar”
Gedwongen op de vlucht zijn = door oorlog ofzo ???
Redenen wrm dat mensen op de vlucht die mensen niet altijd recht op bescherming
1.1 VEEL GEBRUIKTE TERMINOLOGIE
1.1.1 NIET BEGELEIDE MINDERJARIGE (VREEMDELING ) NBM
Niet begeleid minderjarige vreemdeling (NBMV) nu: niet-begeleide
minderjarige vluchteling (NBMV)
- Pers jonger dan 18
- Afkomstig uit land buiten Europese Economische Ruimte (EER)
- Zonder ouder of wettelijke voogd op Belgisch grondgebied verblijft
- Jongeren die asiel aanvragen OF jongeren zonder geldige verblijfstitel
Niet begeleid = ontbreken van ouders of wettelijke voogd vb. met tante, meerderjarige
broer,…
Let op! NBEM of NBMV afkomstig uit landen buiten de Europese
economische ruimte
1.1.2 NIET-BEGELEIDE MINDERJARIGE (NBM)
Deze term veel vaker gebruikt dr hulpverleners en organisaties benadrukt h kind-zijn
en ontwnoden v jongere, eerder dan herkomst of verblijfsstatus
Andere termen: niet-begeleide buitenlandse minderjarige (NBBM) en
alleenstaande minderjarige asielzoeker (AMA)
1
Doelgroepen 2
,1.1.3 NIET BEGELEIDE EUROPESE MINDERJARIGEN
jongeren onder 18, afkomstig uit andere EER-lidstaat
Vallen buiten standaardprocedures vr NBM, maar kunnen wel soms voogd
toegewezen krijgen
Vaak geen recht op internationale bescherming of opvang via Fedasil (verschil m
NBM), tenzij sprake v ernstige veronachtzaming of risico mensenhandel
1.1.4 PROCEDURE BETREFFENDE HET VERZOEK OM INTERNATIONALE
BESCHERMING
Verzoeker om internationale bescherming
= Persoon die land van herkomst heeft verlaten, meerderjarig of minderjarig
- Persoon die in België bescherming aanvraagt
- Dient verzoek in tot:
o Erkenning als vluchteling
o Erkenning als subsidiair beschermde
Tijdens de asielprocedure en tot er een beslissing is genomen ove de aanvraag is
de persoon de verzoeker (asielzoeker)
Verzoeker
- NBM kan verzoeker zijn
o Recht op opvang, onderwijs, zorg en toegewezen voogd
- NBM is soms géén verzoeker
o Owv verschillende redenen (vb: NBM als persoon in transit)
o Wel recht op voogd, opvang en begeleiding
- NBM zonder wettig verblijf
Erkende vluchteling =
- Erkend als juridisch statuur & voldoet aan EU-richtlijnen
- Persoon die zijn land van herkomst heeft verlaten EN
- Een aanvraag (=verzoek) tot internationale bescherming indient EN
- Iemand die voldoet aan de voorwaarden van het Vluchtelingenverdrag van
Genève (1951):
o hij koestert een gegronde vrees voor (persoonlijke) vervolging
o wegens zijn ras, nationaliteit, godsdienst, politieke opvattingen of het
behoren tot een bepaalde sociale groep
Subsidiair beschermde
- Persoon die land van herkomst heeft verlaten EN
- Krijgt internationale bescherming, mr w nt erkent als vluchteling volgens
Vluchtelingenconventie van Genève
- Erkend als juridisch statuur & voldoet aan EU-richtlijnen
- Iemand die voldoet aan de voorwaarden van het Vluchtelingenverdrag van
Genève (1951):
o hij koestert een reëel risico op ernstige schade bij terugkeer
2
Doelgroepen 2
, o wegens contextuele meer algemene factoren van ernstige bedreiging zoals
willekeurig geweld, oorlog, genocide in land van herkomst
vb. burger in oorlogsgebied oals Syrië, zonder persoonlijk vervolgingsverhaal, maar die wel gevaar
ondervindt bij terugkeer omwille van het geweld dat nog aanwezig is. Deze persoon krijgt een meer
beperkte bescherming dat binnen het statuut als vluchteling. Zij ontvangen een verblijfsrecht van 1
jaar (Eerste verzoek) in België dat verlengbaar is.
Raad Voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) verzoeker kan hierbij schriftelijk in
beroep gaan tegen beslissingen van CGVS, RvV kan beslissing van hen bevestigen,
hervormen of vernietigen
Verzoeker moet verschil fases doorlopen: v verzoek tot uiteindelijke beslissing =
asielprocedure (officieel: procedure betreffende het verzoek om internationale
bescherming)
Wnr geen asiel aanvragen = vluchteling of beschermende omdat ze hopen op e andere
verblijfsregeling vb. gezinshereniging
NBM kan:
Verzoeker zijn: wel rechten: opvang via Fedasil, toegang onderwijs, medische
zorg, voogd toegewezen, recht op bescherming en begeleiding
Geen verzoeker maar WEL rechten hebben op: voogdij, opvang en begeleiding
NBM dient dan gn verzoek in vr internat bescherming, mr blijft op belgisch
grondgebied
Zonder wettig verblijf
1.1.5 BESCHERMINGSPLICHT IN BELGIË
Beschermingsplicht
- IVRK: artikel 3 en artikel 22 (Internationaal Verdrag Rechten van een Kind)
- Automatische activatie Dienst Voogdij bij vermoeding NBM
- Dienst Voogdij:
o Eerste stap: Opvang in OOC = observatie en oriëntatie centrum (eerste
plaats waar kind terecht komt)
o Aanstelling voogd
o Opvang in Fedasil-netwerk (werkt samen met Rode Kruis, pleegzorg) of
alternatieven
o Tot 15 jaar, dan begeleide autonomie, OCMW, opgevangen door LOI =
lokaal opvang initiatief: meestal medewerker van OCMW (w meer
geheroriënteerd)
o Realiteit?
Brede beschermingsplicht benadruk dat NBM in eerste plaats kdn in kwetbare
situatie zin, en pas in tweede instantie migranten of verzoekers
1.1.6 LEEFTIJDSGRENS: MINDERJARIGHEID EN MEERDERJARIGHEID
Leeftijdsgrens en minderjarigheid
- Jonger dan 18 jaar oud (VN kinderrechtenverdrag)
- Let op! De leeftijdsgrens en ideeën over volwassenheid?
- Vaststelling door Dienst Voogdij
- Twijfel rond de leeftijd van de NBM in België?
o Medisch onderzoek (laatste reddingmiddel, geeft ook niet altijd correcte
beelden), oa. röntgenfoto’s van tanden, sleutelbeen en pols
o Kritiek?
o Beslissing Raad Van State 2025
3
Doelgroepen 2
, !! Gesprek en documentatie is primair, medisch onderzoek echt pas laatste
reddingsmiddel voor leeftijdsgrens (zegt Raad van State)
Meerderjarigheid
- Tot de leeftijd van 18 jaar:
o NBM mag niet uitgewezen worden
o ongeacht hij verzoeker is of niet
- Meerderjarigheid:
o Nog geen beslissing over zijn asielaanvraag: NBM gaat naar een
opvangstructuur voor volwassen asielzoekers
o Geen verblijfsvergunning in zijn bezit: NBM moet het opvangnetwerk
verlaten
1.1.7 BELGIË ALS TRANSITLAND: REALITEIT ZONDER STIGMATISERING
- Transmigrant:
o Stigmatiserend
o Benadrukt doorgangsaspect evt leiden tot beleidsblindheid en
ontmenselijking
o Betere verwoording: mensen in transit of mensen onderweg
- Mensen in transitpositie of mensen onderweg:
= Mensenrechtenperspectief
o Vaak niet geregistreerd, intentie voor verzoek ergens anders
o Verhoogde kwetsbaarheid
o Buiten beeld van hulpstructuren
o Ook NBM
1.2 DE ICF-KIJK OP NBM
= bio-psycho-sociaal kade met als doel:
Doel: Zicht krijgen op functioneren van NBM in totaliteit inhoud model:
- Gezondheid (angst, stress, stoornissen, ziekte, veerkracht ...)
- Functioneren (concentratie op school, zelfzorg, participatie aan onderwijs,
aansluiting met leeftijdsgenoten, ...)
- Contextuele factoren = externe factoren (asielprocedure, toegang tot opvang en
onderwijs, structuren en discriminatie, ...)
Deze drie met elkaar verbonden dr model
- Persoonlijke factoren (leeftijd, migratiemotief (intentie van jongere, hoe gaat die
om met moeilijke situaties), copingstijlen, ...)
Vb. Zo kan een instabiele verblijfsstatus leiden tot verhoogde stress, wat de integratie en participatie
ernstig belemmert. Omgekeerd kan een ondersteunend netwerk of veilige woonomgeving bijdragen aan
veerkracht en herstel
4
Doelgroepen 2
NIET-BEGELEIDE MINDERJARIGEN
1 OMSCHRIJVING
“Taal zorgt ervoor dat we ons als mens onderscheiden. Maar het is ook datgene dat het
meest bijdraagt aan de ontmenselijking van de ander als mens." wnr taal focus legt op
de problemen die zich daar voordoen
"Europa w overspoeld door vluchtelingen” hoe kijk ik daarnaar of mijn omgeving?
Welk beeld w er geschetst aan de hand van dergelijke uitspraken
vb. tot 50 000 nieuwe asielaanvragen in 2025, België stevent af
op nieuwe record: “onhoudbaar”
Gedwongen op de vlucht zijn = door oorlog ofzo ???
Redenen wrm dat mensen op de vlucht die mensen niet altijd recht op bescherming
1.1 VEEL GEBRUIKTE TERMINOLOGIE
1.1.1 NIET BEGELEIDE MINDERJARIGE (VREEMDELING ) NBM
Niet begeleid minderjarige vreemdeling (NBMV) nu: niet-begeleide
minderjarige vluchteling (NBMV)
- Pers jonger dan 18
- Afkomstig uit land buiten Europese Economische Ruimte (EER)
- Zonder ouder of wettelijke voogd op Belgisch grondgebied verblijft
- Jongeren die asiel aanvragen OF jongeren zonder geldige verblijfstitel
Niet begeleid = ontbreken van ouders of wettelijke voogd vb. met tante, meerderjarige
broer,…
Let op! NBEM of NBMV afkomstig uit landen buiten de Europese
economische ruimte
1.1.2 NIET-BEGELEIDE MINDERJARIGE (NBM)
Deze term veel vaker gebruikt dr hulpverleners en organisaties benadrukt h kind-zijn
en ontwnoden v jongere, eerder dan herkomst of verblijfsstatus
Andere termen: niet-begeleide buitenlandse minderjarige (NBBM) en
alleenstaande minderjarige asielzoeker (AMA)
1
Doelgroepen 2
,1.1.3 NIET BEGELEIDE EUROPESE MINDERJARIGEN
jongeren onder 18, afkomstig uit andere EER-lidstaat
Vallen buiten standaardprocedures vr NBM, maar kunnen wel soms voogd
toegewezen krijgen
Vaak geen recht op internationale bescherming of opvang via Fedasil (verschil m
NBM), tenzij sprake v ernstige veronachtzaming of risico mensenhandel
1.1.4 PROCEDURE BETREFFENDE HET VERZOEK OM INTERNATIONALE
BESCHERMING
Verzoeker om internationale bescherming
= Persoon die land van herkomst heeft verlaten, meerderjarig of minderjarig
- Persoon die in België bescherming aanvraagt
- Dient verzoek in tot:
o Erkenning als vluchteling
o Erkenning als subsidiair beschermde
Tijdens de asielprocedure en tot er een beslissing is genomen ove de aanvraag is
de persoon de verzoeker (asielzoeker)
Verzoeker
- NBM kan verzoeker zijn
o Recht op opvang, onderwijs, zorg en toegewezen voogd
- NBM is soms géén verzoeker
o Owv verschillende redenen (vb: NBM als persoon in transit)
o Wel recht op voogd, opvang en begeleiding
- NBM zonder wettig verblijf
Erkende vluchteling =
- Erkend als juridisch statuur & voldoet aan EU-richtlijnen
- Persoon die zijn land van herkomst heeft verlaten EN
- Een aanvraag (=verzoek) tot internationale bescherming indient EN
- Iemand die voldoet aan de voorwaarden van het Vluchtelingenverdrag van
Genève (1951):
o hij koestert een gegronde vrees voor (persoonlijke) vervolging
o wegens zijn ras, nationaliteit, godsdienst, politieke opvattingen of het
behoren tot een bepaalde sociale groep
Subsidiair beschermde
- Persoon die land van herkomst heeft verlaten EN
- Krijgt internationale bescherming, mr w nt erkent als vluchteling volgens
Vluchtelingenconventie van Genève
- Erkend als juridisch statuur & voldoet aan EU-richtlijnen
- Iemand die voldoet aan de voorwaarden van het Vluchtelingenverdrag van
Genève (1951):
o hij koestert een reëel risico op ernstige schade bij terugkeer
2
Doelgroepen 2
, o wegens contextuele meer algemene factoren van ernstige bedreiging zoals
willekeurig geweld, oorlog, genocide in land van herkomst
vb. burger in oorlogsgebied oals Syrië, zonder persoonlijk vervolgingsverhaal, maar die wel gevaar
ondervindt bij terugkeer omwille van het geweld dat nog aanwezig is. Deze persoon krijgt een meer
beperkte bescherming dat binnen het statuut als vluchteling. Zij ontvangen een verblijfsrecht van 1
jaar (Eerste verzoek) in België dat verlengbaar is.
Raad Voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) verzoeker kan hierbij schriftelijk in
beroep gaan tegen beslissingen van CGVS, RvV kan beslissing van hen bevestigen,
hervormen of vernietigen
Verzoeker moet verschil fases doorlopen: v verzoek tot uiteindelijke beslissing =
asielprocedure (officieel: procedure betreffende het verzoek om internationale
bescherming)
Wnr geen asiel aanvragen = vluchteling of beschermende omdat ze hopen op e andere
verblijfsregeling vb. gezinshereniging
NBM kan:
Verzoeker zijn: wel rechten: opvang via Fedasil, toegang onderwijs, medische
zorg, voogd toegewezen, recht op bescherming en begeleiding
Geen verzoeker maar WEL rechten hebben op: voogdij, opvang en begeleiding
NBM dient dan gn verzoek in vr internat bescherming, mr blijft op belgisch
grondgebied
Zonder wettig verblijf
1.1.5 BESCHERMINGSPLICHT IN BELGIË
Beschermingsplicht
- IVRK: artikel 3 en artikel 22 (Internationaal Verdrag Rechten van een Kind)
- Automatische activatie Dienst Voogdij bij vermoeding NBM
- Dienst Voogdij:
o Eerste stap: Opvang in OOC = observatie en oriëntatie centrum (eerste
plaats waar kind terecht komt)
o Aanstelling voogd
o Opvang in Fedasil-netwerk (werkt samen met Rode Kruis, pleegzorg) of
alternatieven
o Tot 15 jaar, dan begeleide autonomie, OCMW, opgevangen door LOI =
lokaal opvang initiatief: meestal medewerker van OCMW (w meer
geheroriënteerd)
o Realiteit?
Brede beschermingsplicht benadruk dat NBM in eerste plaats kdn in kwetbare
situatie zin, en pas in tweede instantie migranten of verzoekers
1.1.6 LEEFTIJDSGRENS: MINDERJARIGHEID EN MEERDERJARIGHEID
Leeftijdsgrens en minderjarigheid
- Jonger dan 18 jaar oud (VN kinderrechtenverdrag)
- Let op! De leeftijdsgrens en ideeën over volwassenheid?
- Vaststelling door Dienst Voogdij
- Twijfel rond de leeftijd van de NBM in België?
o Medisch onderzoek (laatste reddingmiddel, geeft ook niet altijd correcte
beelden), oa. röntgenfoto’s van tanden, sleutelbeen en pols
o Kritiek?
o Beslissing Raad Van State 2025
3
Doelgroepen 2
, !! Gesprek en documentatie is primair, medisch onderzoek echt pas laatste
reddingsmiddel voor leeftijdsgrens (zegt Raad van State)
Meerderjarigheid
- Tot de leeftijd van 18 jaar:
o NBM mag niet uitgewezen worden
o ongeacht hij verzoeker is of niet
- Meerderjarigheid:
o Nog geen beslissing over zijn asielaanvraag: NBM gaat naar een
opvangstructuur voor volwassen asielzoekers
o Geen verblijfsvergunning in zijn bezit: NBM moet het opvangnetwerk
verlaten
1.1.7 BELGIË ALS TRANSITLAND: REALITEIT ZONDER STIGMATISERING
- Transmigrant:
o Stigmatiserend
o Benadrukt doorgangsaspect evt leiden tot beleidsblindheid en
ontmenselijking
o Betere verwoording: mensen in transit of mensen onderweg
- Mensen in transitpositie of mensen onderweg:
= Mensenrechtenperspectief
o Vaak niet geregistreerd, intentie voor verzoek ergens anders
o Verhoogde kwetsbaarheid
o Buiten beeld van hulpstructuren
o Ook NBM
1.2 DE ICF-KIJK OP NBM
= bio-psycho-sociaal kade met als doel:
Doel: Zicht krijgen op functioneren van NBM in totaliteit inhoud model:
- Gezondheid (angst, stress, stoornissen, ziekte, veerkracht ...)
- Functioneren (concentratie op school, zelfzorg, participatie aan onderwijs,
aansluiting met leeftijdsgenoten, ...)
- Contextuele factoren = externe factoren (asielprocedure, toegang tot opvang en
onderwijs, structuren en discriminatie, ...)
Deze drie met elkaar verbonden dr model
- Persoonlijke factoren (leeftijd, migratiemotief (intentie van jongere, hoe gaat die
om met moeilijke situaties), copingstijlen, ...)
Vb. Zo kan een instabiele verblijfsstatus leiden tot verhoogde stress, wat de integratie en participatie
ernstig belemmert. Omgekeerd kan een ondersteunend netwerk of veilige woonomgeving bijdragen aan
veerkracht en herstel
4
Doelgroepen 2
