ERFRECHT
ERVE N – ERF OPV OLG ING – NA LATE NSC HAP /ERFE NIS – CIV IEL RECH T
ERVEN = VERKRIJGEN VAN VERMOGEN DOOR OVERLIJDEN VAN IEMAND
ERFOPVOLGING = de personen die erven men zegt daarvan dat ze de persoon ‘opvolgen’; vandaar het woord
‘erfopvolging’.
1
,ERFRECHT = geheel van de regels dat aanwijst wie erft, het is dus de materie die regelt wat er met de goederen
gebeurt wanneer iemand overlijdt. De wijze waarop de vermogensovergang gebeurt en de gevolgen ervan. =
CIVIEL RECHT (= Federale materie – dus voor gans België)
Te onderscheiden van ERFBELASTING (= regionale/gewestelijke materie – ! Verschillende regeling in de 3
gewesten)
CURSUS GAAT OVER ERFRECHT
Nu: vermogen van een persoon (activa en passiva van de persoon) à niet enkel roerend/onroerende goederen
maar ook waardepapieren, aandelen, auto, …
Vroeger: veel ruimer à als erfgenaam erfde men niet enkel de gelden maar ook de positie die iemand had op
militair, religieus, familiaal vlak en op politiek gebied
Bij de Franse revolutie werd ons erfrecht geïndividualiseerd en onderverdeeld in het private recht
OPE NVA LLEN VA N DE NA LATE NSCH AP
OGENBLIK waarop PLAATS waar nalatenschap ESSENTIELE FORMALITEITEN
nalatenschap openvalt openvalt
Door de fysieke dood – Woonplaats van de erflater op het Regeling begrafenis
geneesheer/arts stelt de dood ogenblik van het overlijden
vast. (Art. 4.1. BW) (artikel 110 BW)
2
, Het is relevant dat het moment = waar men zijn Melding overlijden en bankpraktijk
wordt vastgesteld waarop de arts hoofdverblijfplaats heeft, waar
vaststelt dat alle vitale functies men de meerderheid van zijn
onomkeerbaar en volledig zijn belangen heeft.
uitgevallen
(Feitenkwestie – niet noodzakelijk
Dood ≠ coma als er nog waar hij is ingeschreven)
breinactiviteit is en het hart
klopt nog ben je niet dood! !!! is er geen gekende woonplaats
dan neemt men de laatste
Bv: persoon in blijvende verblijfplaats van de erflater.
comateuze toestand die
kunstmatig in leven wordt
gehouden
Burgerlijke stand maakt Burgerrechtelijk vlak: Fiscale aangifte van nalatenschap
overlijdensattest. Een bevoegdheid van de rechtbank. in principe binnen de 4 maanden
erfgenaam bewijst zo dat na overlijden.
iemand dood is. Fiscaal vlak: bepaalt in principe
welk gewest is bevoegd voor de
Zonder dit attest zal een notaris erfbeplanting (aangifte
geen nalatenschapsdossier nalatenschap).
openen.
In de praktijk: toegang tot het
rijksregister waardoor de notaris
ook zonder een attest een
nalatenschapsdossier kan openen
maar enkel als de melding van het
overlijden in het rijksregister is
gebeurd
REGELING BEGRAFENIS:
Wie? In principe: de langstlevende echtgenoot (LLE). Langstlevende wettelijke samenwonende partner (LLP) of
Naaste verwanten
Hoe? In principe: totale keuzevrijheid in de wijze van lijkbezorging in België (Schriftelijke kennisgeving aan
ambtenaar B.S. ofwel testament)
Voor het regelen van begrafenis bestaat geen wet LLE, partner of kinderen
Als zij absoluut gecremeerd willen worden o.i.d. en ergens uitgestrooid willen worden, dan is het belangrijk dit in
uw woonplaats te melden, bij de gemeente
Dit is de meest veilige manier om dit te regelen. Iedere begrafenisondernemer die een overlijden organiseert zal
dit altijd nakijken (is beter dan bij een testament of bij een notaris)
MELDING OVERLIJDEN EN BANKPRAKTIJK:
De bank gaat automatisch alle gelden (rekeningen + kluizen) blokkeren
Doel: bescherming van de erfgenamen: vermijden dat iemand (al dan niet met een volmacht/ niet-
erfgenaam) geld zou gaan afhalen van een rekening van de erflater
Kosten: (begrafeniskosten, koffietafel, bloemen, ziekenhuis) kunt u aan uw bank doorgeven, die worden nog
betaald met de geblokkeerde gelden (als er geld op staat)
Gemeenschappelijke rekening: onderzoek of ze gehuwd zijn en onder welk contract
- Wettelijk stelsel: blokkeer alles
- Oplossing: weduwe kan 5000 EUR leefgeld krijgen
Bank heeft de verplichting om de stand aan de fiscus mee te delen (fiscale notificatie)
3
, De vrijgave/ deblokkeren van de gelden gebeurt via:
- Akte van bekendheid (notaris)
- Attest van erfrechtverklaring (gratis afhalen bij registratiekantoor) à bij eenvoudige dossiers Vanaf er
sprake is van een huwelijkscontract of gift/schenking gaat het niet = notaris De identiteiten van de
erfgenamen staan hierin
Fiscale notificaties: er wordt onderzocht of er nog belastingschulden zijn
- Alle belastingschulden die open staan zal eerst met gelden van de nalatenschap w. afbetaald
- Notaris gaat de fiscus aanschrijven om te vragen of er nog openbare schulden zijn.
- De wet voorziet dat de gelden bij de bank enkel vrijgegeven mogen worden als de bankier een attest
heeft dat alle schulden betaald heeft.
Bv. Erfenis van 10000, en een schuld van 30000, fiscus zegt dan, hij is niet vrij van schuld, dan is heel de familie
geblokkeerd, omdat 1 van de kinderen een schuld heeft.
Regeling van de zaken van de nalatenschap: Toegang tot het sterfhuis, nazien persoonlijke documenten… komt
toe aan erfgenamen, ongeacht of zij nalatenschap aanvaarden/ verwerpen
FISCALE AANGIFTE VAN NALATENSCHAP:
De regel: Fiscale aangifte van de nalatenschap moet binnen 4 maanden na overlijden Uitz: door de corona:
+2 maanden extra
Bv: Iemand had een broer, broer was gehuwd en had geen kinderen. Broer had een vriendin, en had volmacht
gegeven aan haar om alle papieren/bankzaken te regelen. Was zelf aan het dementeren. Zus komt naar
mevrouw en zegt, mijn broer is echt aan het dementeren, rekening wordt systematisch leeggehaald door deze
partner, zus is het hier natuurlijk niet mee eens en vraagt wat ze kan doen. Hoe kan ze hardmaken dat de
partner de rekening leeg trekt? Ze kon wel naar vrederechter gaan voor een voorlopige bewindvoerder aan te
stellen.
2. BE KWAA MHEI D OM TE ERVEN
2 Voorwaarden die vervult moeten zijn om te kunnen erven:
- Men moet bestaan op ogenblik van het openvallen van de nalatenschap - art 4.4 BW
- Niet onwaardig zijn
2.1 BE STA AN O P O GEN BLIK VA N HE T O PEN VALLEN VAN DE NALATE NSC HA P (ART 4 .4 BW)
Om te kunnen erven, moet je bestaan op ogenblik dat erfenis openvalt – Art 4.4 BW
- Erft een kindje dat verwekt is? Dus wat met een baby dat verwekt is op het moment dat papa sterft
maar nog niet geboren is?
Het kind kan erfrecht uitvoeren op voorwaarde dat het achteraf levens en levensvatbaar geboren
wordt. (Een kind dat dus nog niet verwekt is kan niet erven)
4
ERVE N – ERF OPV OLG ING – NA LATE NSC HAP /ERFE NIS – CIV IEL RECH T
ERVEN = VERKRIJGEN VAN VERMOGEN DOOR OVERLIJDEN VAN IEMAND
ERFOPVOLGING = de personen die erven men zegt daarvan dat ze de persoon ‘opvolgen’; vandaar het woord
‘erfopvolging’.
1
,ERFRECHT = geheel van de regels dat aanwijst wie erft, het is dus de materie die regelt wat er met de goederen
gebeurt wanneer iemand overlijdt. De wijze waarop de vermogensovergang gebeurt en de gevolgen ervan. =
CIVIEL RECHT (= Federale materie – dus voor gans België)
Te onderscheiden van ERFBELASTING (= regionale/gewestelijke materie – ! Verschillende regeling in de 3
gewesten)
CURSUS GAAT OVER ERFRECHT
Nu: vermogen van een persoon (activa en passiva van de persoon) à niet enkel roerend/onroerende goederen
maar ook waardepapieren, aandelen, auto, …
Vroeger: veel ruimer à als erfgenaam erfde men niet enkel de gelden maar ook de positie die iemand had op
militair, religieus, familiaal vlak en op politiek gebied
Bij de Franse revolutie werd ons erfrecht geïndividualiseerd en onderverdeeld in het private recht
OPE NVA LLEN VA N DE NA LATE NSCH AP
OGENBLIK waarop PLAATS waar nalatenschap ESSENTIELE FORMALITEITEN
nalatenschap openvalt openvalt
Door de fysieke dood – Woonplaats van de erflater op het Regeling begrafenis
geneesheer/arts stelt de dood ogenblik van het overlijden
vast. (Art. 4.1. BW) (artikel 110 BW)
2
, Het is relevant dat het moment = waar men zijn Melding overlijden en bankpraktijk
wordt vastgesteld waarop de arts hoofdverblijfplaats heeft, waar
vaststelt dat alle vitale functies men de meerderheid van zijn
onomkeerbaar en volledig zijn belangen heeft.
uitgevallen
(Feitenkwestie – niet noodzakelijk
Dood ≠ coma als er nog waar hij is ingeschreven)
breinactiviteit is en het hart
klopt nog ben je niet dood! !!! is er geen gekende woonplaats
dan neemt men de laatste
Bv: persoon in blijvende verblijfplaats van de erflater.
comateuze toestand die
kunstmatig in leven wordt
gehouden
Burgerlijke stand maakt Burgerrechtelijk vlak: Fiscale aangifte van nalatenschap
overlijdensattest. Een bevoegdheid van de rechtbank. in principe binnen de 4 maanden
erfgenaam bewijst zo dat na overlijden.
iemand dood is. Fiscaal vlak: bepaalt in principe
welk gewest is bevoegd voor de
Zonder dit attest zal een notaris erfbeplanting (aangifte
geen nalatenschapsdossier nalatenschap).
openen.
In de praktijk: toegang tot het
rijksregister waardoor de notaris
ook zonder een attest een
nalatenschapsdossier kan openen
maar enkel als de melding van het
overlijden in het rijksregister is
gebeurd
REGELING BEGRAFENIS:
Wie? In principe: de langstlevende echtgenoot (LLE). Langstlevende wettelijke samenwonende partner (LLP) of
Naaste verwanten
Hoe? In principe: totale keuzevrijheid in de wijze van lijkbezorging in België (Schriftelijke kennisgeving aan
ambtenaar B.S. ofwel testament)
Voor het regelen van begrafenis bestaat geen wet LLE, partner of kinderen
Als zij absoluut gecremeerd willen worden o.i.d. en ergens uitgestrooid willen worden, dan is het belangrijk dit in
uw woonplaats te melden, bij de gemeente
Dit is de meest veilige manier om dit te regelen. Iedere begrafenisondernemer die een overlijden organiseert zal
dit altijd nakijken (is beter dan bij een testament of bij een notaris)
MELDING OVERLIJDEN EN BANKPRAKTIJK:
De bank gaat automatisch alle gelden (rekeningen + kluizen) blokkeren
Doel: bescherming van de erfgenamen: vermijden dat iemand (al dan niet met een volmacht/ niet-
erfgenaam) geld zou gaan afhalen van een rekening van de erflater
Kosten: (begrafeniskosten, koffietafel, bloemen, ziekenhuis) kunt u aan uw bank doorgeven, die worden nog
betaald met de geblokkeerde gelden (als er geld op staat)
Gemeenschappelijke rekening: onderzoek of ze gehuwd zijn en onder welk contract
- Wettelijk stelsel: blokkeer alles
- Oplossing: weduwe kan 5000 EUR leefgeld krijgen
Bank heeft de verplichting om de stand aan de fiscus mee te delen (fiscale notificatie)
3
, De vrijgave/ deblokkeren van de gelden gebeurt via:
- Akte van bekendheid (notaris)
- Attest van erfrechtverklaring (gratis afhalen bij registratiekantoor) à bij eenvoudige dossiers Vanaf er
sprake is van een huwelijkscontract of gift/schenking gaat het niet = notaris De identiteiten van de
erfgenamen staan hierin
Fiscale notificaties: er wordt onderzocht of er nog belastingschulden zijn
- Alle belastingschulden die open staan zal eerst met gelden van de nalatenschap w. afbetaald
- Notaris gaat de fiscus aanschrijven om te vragen of er nog openbare schulden zijn.
- De wet voorziet dat de gelden bij de bank enkel vrijgegeven mogen worden als de bankier een attest
heeft dat alle schulden betaald heeft.
Bv. Erfenis van 10000, en een schuld van 30000, fiscus zegt dan, hij is niet vrij van schuld, dan is heel de familie
geblokkeerd, omdat 1 van de kinderen een schuld heeft.
Regeling van de zaken van de nalatenschap: Toegang tot het sterfhuis, nazien persoonlijke documenten… komt
toe aan erfgenamen, ongeacht of zij nalatenschap aanvaarden/ verwerpen
FISCALE AANGIFTE VAN NALATENSCHAP:
De regel: Fiscale aangifte van de nalatenschap moet binnen 4 maanden na overlijden Uitz: door de corona:
+2 maanden extra
Bv: Iemand had een broer, broer was gehuwd en had geen kinderen. Broer had een vriendin, en had volmacht
gegeven aan haar om alle papieren/bankzaken te regelen. Was zelf aan het dementeren. Zus komt naar
mevrouw en zegt, mijn broer is echt aan het dementeren, rekening wordt systematisch leeggehaald door deze
partner, zus is het hier natuurlijk niet mee eens en vraagt wat ze kan doen. Hoe kan ze hardmaken dat de
partner de rekening leeg trekt? Ze kon wel naar vrederechter gaan voor een voorlopige bewindvoerder aan te
stellen.
2. BE KWAA MHEI D OM TE ERVEN
2 Voorwaarden die vervult moeten zijn om te kunnen erven:
- Men moet bestaan op ogenblik van het openvallen van de nalatenschap - art 4.4 BW
- Niet onwaardig zijn
2.1 BE STA AN O P O GEN BLIK VA N HE T O PEN VALLEN VAN DE NALATE NSC HA P (ART 4 .4 BW)
Om te kunnen erven, moet je bestaan op ogenblik dat erfenis openvalt – Art 4.4 BW
- Erft een kindje dat verwekt is? Dus wat met een baby dat verwekt is op het moment dat papa sterft
maar nog niet geboren is?
Het kind kan erfrecht uitvoeren op voorwaarde dat het achteraf levens en levensvatbaar geboren
wordt. (Een kind dat dus nog niet verwekt is kan niet erven)
4
