Paper Introductie
Beleid
INVOERING VAN DE OV-CHIPKAART OP DE POLITIEKE
AGENDA GEBASEERD OP HET
AGENDAVORMINGSPROCES VAN J. KINGDON
UNIVERSITEIT LEIDEN | PREMASTER BESTUURSKUNDE/ MANAGEMENT PUBLIEKE SECTOR
, De OV-chipkaart is sinds 2008 over heel Nederland ingevoerd en is anno 2015 niet meer weg
te denken uit het Nederlandse systeem van openbaar vervoer. De oorsprong en
ontwikkelingen van het idee voor de OV-chipkaart komen echter uit de jaren ’80 en zijn
sindsdien aan veel veranderingen onderhevig geweest. Eisen die aan een elektronisch
betaalsysteem worden gesteld in de jaren ’80 of ’90 zijn niet meer gelijk aan de eisen van de
eenentwintigste eeuw. Technologische ontwikkelingen maar ook een wisselende politieke
samenstellingen zorgen ervoor dat het onderwerp van openbaar vervoer vaak wordt herzien en
heringericht. Tussen het eerste idee van een alternatief voor de strippenkaart en de invoering
van de OV-chipkaart zit 20 jaar aan ontwikkeling. Deze paper analyseert de verschillende
invloeden die er uiteindelijk voor hebben gezorgd dat 20 jaar na het eerste alternatief de
invoering van de OV-chipkaart op de politieke agenda is komen te staan. Op die manier geeft
dit paper inzicht in de invloeden op agendavorming in de Nederlandse politiek. Er zal
antwoord geven worden op de vraag: Op welke wijze, wanneer en onder welke condities is de
invoering van de OV-chipkaart op de politieke agenda gekomen?
De structuur van deze paper richt zich op het stromenmodel van Kingdon over de vorming
van de politieke agenda. Het eerste gedeelte richt zich op Kingdons theorie en benoemt en
beschrijft de concepten die helpen om de probleemstelling tastbaar te maken. Vervolgens zal
de OV-chipkaart casus worden toegelicht waaruit blijkt wat de ontwikkelingen zijn en hoe de
invoering van de OV-chipkaart is besproken. De theorie van Kingdon zal vervolgens worden
toegepast op de casus om de agendavorming te analyseren. In de analyse zullen de
verschillende elementen en concepten uit de theorie worden getest aan de hand van de casus
om inzicht te geven in de situatie. Op deze manier wordt er antwoord gegeven op de
hoofdvraag over de manier waarop de invoering van de OV-chipkaart op de politieke agenda
is gekomen.
Theorie: Kingdons Stromenmodel
De rode draad in deze paper is de theorie van John W. Kingdon uit het boek ‘Agendas,
Alternatives and Public Policies’ (2003). In zijn boek gaat Kingdon op zoek naar de manier
waarop de politieke agendavorming tot stand komt. Hoe kan het dat het dat een onderwerp op
de politieke of maatschappelijke agenda staat of waarom ontbreekt het juist?
Beleid
INVOERING VAN DE OV-CHIPKAART OP DE POLITIEKE
AGENDA GEBASEERD OP HET
AGENDAVORMINGSPROCES VAN J. KINGDON
UNIVERSITEIT LEIDEN | PREMASTER BESTUURSKUNDE/ MANAGEMENT PUBLIEKE SECTOR
, De OV-chipkaart is sinds 2008 over heel Nederland ingevoerd en is anno 2015 niet meer weg
te denken uit het Nederlandse systeem van openbaar vervoer. De oorsprong en
ontwikkelingen van het idee voor de OV-chipkaart komen echter uit de jaren ’80 en zijn
sindsdien aan veel veranderingen onderhevig geweest. Eisen die aan een elektronisch
betaalsysteem worden gesteld in de jaren ’80 of ’90 zijn niet meer gelijk aan de eisen van de
eenentwintigste eeuw. Technologische ontwikkelingen maar ook een wisselende politieke
samenstellingen zorgen ervoor dat het onderwerp van openbaar vervoer vaak wordt herzien en
heringericht. Tussen het eerste idee van een alternatief voor de strippenkaart en de invoering
van de OV-chipkaart zit 20 jaar aan ontwikkeling. Deze paper analyseert de verschillende
invloeden die er uiteindelijk voor hebben gezorgd dat 20 jaar na het eerste alternatief de
invoering van de OV-chipkaart op de politieke agenda is komen te staan. Op die manier geeft
dit paper inzicht in de invloeden op agendavorming in de Nederlandse politiek. Er zal
antwoord geven worden op de vraag: Op welke wijze, wanneer en onder welke condities is de
invoering van de OV-chipkaart op de politieke agenda gekomen?
De structuur van deze paper richt zich op het stromenmodel van Kingdon over de vorming
van de politieke agenda. Het eerste gedeelte richt zich op Kingdons theorie en benoemt en
beschrijft de concepten die helpen om de probleemstelling tastbaar te maken. Vervolgens zal
de OV-chipkaart casus worden toegelicht waaruit blijkt wat de ontwikkelingen zijn en hoe de
invoering van de OV-chipkaart is besproken. De theorie van Kingdon zal vervolgens worden
toegepast op de casus om de agendavorming te analyseren. In de analyse zullen de
verschillende elementen en concepten uit de theorie worden getest aan de hand van de casus
om inzicht te geven in de situatie. Op deze manier wordt er antwoord gegeven op de
hoofdvraag over de manier waarop de invoering van de OV-chipkaart op de politieke agenda
is gekomen.
Theorie: Kingdons Stromenmodel
De rode draad in deze paper is de theorie van John W. Kingdon uit het boek ‘Agendas,
Alternatives and Public Policies’ (2003). In zijn boek gaat Kingdon op zoek naar de manier
waarop de politieke agendavorming tot stand komt. Hoe kan het dat het dat een onderwerp op
de politieke of maatschappelijke agenda staat of waarom ontbreekt het juist?
