Orthopedie en traumatologie
GEWRICHTSPROTHESEN / HOOFDSTUK 1 / PPT-BASED
1.1 KNIEPROTHESE
Knie bestaat uit 3 compartimenten: Slijtage thv
1 Femoropatellair gewricht gewricht tussen
- Gewricht tussen knieschijf femur & tibia
(patella) en bovenbeen (femur) Oorzaken:
2 Mediaal femorotibiaal gewricht Onderliggende
- Gewricht tussen bovenbeen en afwijkingen
onderbeen (tibia) aan
binnenzijde van je knie
3 Lateraal femorotibiaal gewricht Indicaties voor een prothese:
- Gewricht tussen bovenbeen en - Kraakbeenschade is te groot
onderbeen (tibia) aan - Sprake van erge pijn die niet reageert
buitenzijde van je knie op conservatieve behandeling
Wanneer kraakbeen verdwijnt, ontstaat - Duidelijk functionele beperking in
pijnlijke bot-op-bot contact dagelijks leven
Oorzaken van kraakbeenschade (artrose): Soorten knieprothesen:
Degeneratieve Geleidelijke slijtage door 1 Unicompartimentele prothese
schade ouderdom, familiale (unicondylair)
aanleg, overgewicht of - Vervangt slechts 1 deel van het
zware fysieke arbeid kniegewricht
Onderliggende Standafwijkingen 2 Femorpatellaire prothese
afwijkingen 1. Genu Varum (O- - Vervangt enkel het gewricht
benen) = artrose tussen knieschijf en bovenbeen
mediaal 3 Totale knieprothese
2. Genu Valgum (X- - Vervangt alle drie
benen) = artrose compartimenten van de knie
lateraal)
Trauma Beschadiging na een
botbreuk in gewricht of
door verlies schokdemping
na meniscusletsel
Reumatische Ontstekingsreacties die het
aandoeningen kraakbeen actief
aantasten
Fixatie: via botcement of via biologische ingroei
Slijtage thv (bot groeit in prothese)
knieschijfgewricht Mogelijke complicaties:
Oorzaken: - Infectie
degeneratieve - Extra botvorming: kan leiden tot
schade gewrichtsstijfheid
- Loslating: op lange termijn (revisie
nodig)
- Ontwrichting: prothesedelen raken uit
positie
- Zenuw- en bloedvatletsel: zeldzaam
- DVT
Pagina 1 | 14
, 1.2 HEUPPROTHESE Mogelijke complicaties:
= kogelgewricht - Ontwrichting prothese (vooral in eerste
- Heupkop (femurkop) week na operatie)
- Heupkom (acetabulum) - Infectie
Coxartrose - Extra botvorming
= kraakbeen slijt langzaam af dat - Loskomen van prothese
gewrichtsoppervlakken beschermt en soepel
maakt 1.3 SCHOUDERPROTHESE
- Treedt na middelbare leeftijd op = zeer bewegelijk gewricht dat gestabiliseerd
- Komt vaker voor bij vrouwen dan bij word door rotator cuff-pezen
mannen - Humeruskop (bovenarm)
Oorzaken: - Gewrichtskom/ glenoïd van scapula
1 Onbekend / idiopathisch (schouderblad)
2 Overgewicht & Oorzaken:
doorbloedingsstoornissen van heupkop ➔ Slijtage van kraakbeen op humeruskop
(avasculaire necrose) en/of gewrichtskom
3 Trauma: breuken of ontwrichtingen die ➔ Zorgt voor abnormale wrijving, pijn,
doorkopen in kop of kom zwelling en bewegingsbeperking
4 Aangeboren afwijkingen (bv. Diagnose:
heupdysplasie) - RX: beoordelen botstructuren & slijtage
5 Reumatische aandoeningen - CT-scan: kwaliteit van bot & cuff-pezen
Soorten schouderprothesen:
1 Totale schouderprothese (TSP)
- Vervangt humeruskop &
gewrichtskop
2 Omgekeerde schouderprothese (reverse
shoulder)
- Wordt gebruikt bij ernstige
rotator cuff-problemen (bv.
Soorten heupprothesen grote scheur)
1 Totale heupprothese (THP) 3 Hemi-artroplastie
- Zowel heupkop als heupkom - Vervangt alleen humeruskop
worden vervangen 4 Resurfacing prothese
- Gecementeerd of - Bedekt humeruskop met
ongecementeerd (poreus opp. metalen kap
waar bot in kan groeien voor
stabilisatie) 1.4 LETSELS VAN DE EXTREMITEITEN
2 Bipolaire prothese
- Enkel heupkop wordt vervangen Contusie/ Beschadiging van
(vaak bij ouderen met kneuzing onderhuids weefsel (bv.
heuphalsbreuk) whiplash)
3 Resurfacing prothese Distorsie/ Bv. scheuring van
- Enkel opp. van heupkop bedekt verstuiking gewrichtsbanden
met metaal Fractuur Botbreuk
- Heupkom blijft intact of Luxatie/ Gewrichtsvlakken van elkaar
gedeeltelijk vervangen (voor ontwrichting verwijderd
evt. latere THP) Scheur In pees en/of spier
Pagina 2 | 14
GEWRICHTSPROTHESEN / HOOFDSTUK 1 / PPT-BASED
1.1 KNIEPROTHESE
Knie bestaat uit 3 compartimenten: Slijtage thv
1 Femoropatellair gewricht gewricht tussen
- Gewricht tussen knieschijf femur & tibia
(patella) en bovenbeen (femur) Oorzaken:
2 Mediaal femorotibiaal gewricht Onderliggende
- Gewricht tussen bovenbeen en afwijkingen
onderbeen (tibia) aan
binnenzijde van je knie
3 Lateraal femorotibiaal gewricht Indicaties voor een prothese:
- Gewricht tussen bovenbeen en - Kraakbeenschade is te groot
onderbeen (tibia) aan - Sprake van erge pijn die niet reageert
buitenzijde van je knie op conservatieve behandeling
Wanneer kraakbeen verdwijnt, ontstaat - Duidelijk functionele beperking in
pijnlijke bot-op-bot contact dagelijks leven
Oorzaken van kraakbeenschade (artrose): Soorten knieprothesen:
Degeneratieve Geleidelijke slijtage door 1 Unicompartimentele prothese
schade ouderdom, familiale (unicondylair)
aanleg, overgewicht of - Vervangt slechts 1 deel van het
zware fysieke arbeid kniegewricht
Onderliggende Standafwijkingen 2 Femorpatellaire prothese
afwijkingen 1. Genu Varum (O- - Vervangt enkel het gewricht
benen) = artrose tussen knieschijf en bovenbeen
mediaal 3 Totale knieprothese
2. Genu Valgum (X- - Vervangt alle drie
benen) = artrose compartimenten van de knie
lateraal)
Trauma Beschadiging na een
botbreuk in gewricht of
door verlies schokdemping
na meniscusletsel
Reumatische Ontstekingsreacties die het
aandoeningen kraakbeen actief
aantasten
Fixatie: via botcement of via biologische ingroei
Slijtage thv (bot groeit in prothese)
knieschijfgewricht Mogelijke complicaties:
Oorzaken: - Infectie
degeneratieve - Extra botvorming: kan leiden tot
schade gewrichtsstijfheid
- Loslating: op lange termijn (revisie
nodig)
- Ontwrichting: prothesedelen raken uit
positie
- Zenuw- en bloedvatletsel: zeldzaam
- DVT
Pagina 1 | 14
, 1.2 HEUPPROTHESE Mogelijke complicaties:
= kogelgewricht - Ontwrichting prothese (vooral in eerste
- Heupkop (femurkop) week na operatie)
- Heupkom (acetabulum) - Infectie
Coxartrose - Extra botvorming
= kraakbeen slijt langzaam af dat - Loskomen van prothese
gewrichtsoppervlakken beschermt en soepel
maakt 1.3 SCHOUDERPROTHESE
- Treedt na middelbare leeftijd op = zeer bewegelijk gewricht dat gestabiliseerd
- Komt vaker voor bij vrouwen dan bij word door rotator cuff-pezen
mannen - Humeruskop (bovenarm)
Oorzaken: - Gewrichtskom/ glenoïd van scapula
1 Onbekend / idiopathisch (schouderblad)
2 Overgewicht & Oorzaken:
doorbloedingsstoornissen van heupkop ➔ Slijtage van kraakbeen op humeruskop
(avasculaire necrose) en/of gewrichtskom
3 Trauma: breuken of ontwrichtingen die ➔ Zorgt voor abnormale wrijving, pijn,
doorkopen in kop of kom zwelling en bewegingsbeperking
4 Aangeboren afwijkingen (bv. Diagnose:
heupdysplasie) - RX: beoordelen botstructuren & slijtage
5 Reumatische aandoeningen - CT-scan: kwaliteit van bot & cuff-pezen
Soorten schouderprothesen:
1 Totale schouderprothese (TSP)
- Vervangt humeruskop &
gewrichtskop
2 Omgekeerde schouderprothese (reverse
shoulder)
- Wordt gebruikt bij ernstige
rotator cuff-problemen (bv.
Soorten heupprothesen grote scheur)
1 Totale heupprothese (THP) 3 Hemi-artroplastie
- Zowel heupkop als heupkom - Vervangt alleen humeruskop
worden vervangen 4 Resurfacing prothese
- Gecementeerd of - Bedekt humeruskop met
ongecementeerd (poreus opp. metalen kap
waar bot in kan groeien voor
stabilisatie) 1.4 LETSELS VAN DE EXTREMITEITEN
2 Bipolaire prothese
- Enkel heupkop wordt vervangen Contusie/ Beschadiging van
(vaak bij ouderen met kneuzing onderhuids weefsel (bv.
heuphalsbreuk) whiplash)
3 Resurfacing prothese Distorsie/ Bv. scheuring van
- Enkel opp. van heupkop bedekt verstuiking gewrichtsbanden
met metaal Fractuur Botbreuk
- Heupkom blijft intact of Luxatie/ Gewrichtsvlakken van elkaar
gedeeltelijk vervangen (voor ontwrichting verwijderd
evt. latere THP) Scheur In pees en/of spier
Pagina 2 | 14
