Pijn
DEFINITIES VAN PIJN & SOORTEN PIJN / HOOFDSTUK 1 & 2 / COURSEBOOK-BASED
1.1 DEFINITIE VOLGENS MCCAFFERY Veel voorkomende vormen:
Pijn is wat diegene die pijn heeft, zegt dat het is - Rugpijn
en treedt op telkens als hij zegt dat er is. - Artrose
- Reumatoïde artritis
1.2 HERZIENE DEFINITIE VAN DE IASP Behandeling: multimodale
“Een onaangename zintuigelijke en emotionele aanpak
ervaring die gepaard gaat met, of lijkt op een ➔ Educatie, beweging,
ervaring die gepaard gaat met, werkelijke of psychologische
potentiële weefselschade.” ondersteuning,
Pijn is Beïnvloed door biologische, medicatie
persoonlijk psychologische en sociale ➔ Verbeteren
factoren functioneren &
Pijn ≠ Pijn = meer dan fysiologisch levenskwaliteit
nociceptie proces
Nociceptie = neurale 2.2 INDELING OP BASIS VAN OORZAAK
verwerking van schadelijke
prikkels Nociceptieve Door actieve/ dreigende
Pijn kan Beschermende functie pijn weefselschade
schadelijk Maar negatieve gevolgen Pijnsignalen via CZS
zijn voor functioneren en welzijn Somatische pijn
- Communicatie niet vereist Huid, spieren, botten
- Levenservaring speelt een rol Goed gelokaliseerd &
- Respect voor pijnervaring scherp
Viscerale pijn
1.3 EPIDEMIOLOGIE Afkomstig van organen
Binnen ziekenhuissetting: 2/3 ervaart matige tot Slecht gelokaliseerd &
ernstige pijn in postoperatieve fase krampachtig, drukkend
- 1/5 lijdt aan chronische pijn (bij oudere Neuropathische Ontstaat door
zorgontvangers hoger) pijn beschadiging of dysfunctie
(zenuwpijn) van PZS of CZS
2.1 INDELING OP BASIS VAN TIJDSDUUR → Brandend, schietend,
tintelend
Acute pijn Door plotseling optredende → allodynie (pijn bij
weefselbeschadiging normale aanraking)
Pijn neemt af bij herstel of Medicatie: tricyclische
genezing antidepressiva / anti-
= kortdurend epileptica
- Tachycardie
- Hypertensie
- Transpireren
- Vasoconstrictie
Chronische Langdurig, langer dan 3 tot 6
pijn maanden
- Pijn nog aanwezig
na genezing letsel
Pagina 1|8
, Pijn
PIJNBELEVING / HOOFDSTUK 3 / COURSEBOOK-BASED
Wat pijn is en hoe pijn ervaren word = subjectief 3.2 REACTIEF OP PIJN OF PIJNGEDRAG
Ervaring wordt beïnvloed door: Hoe zorgontvangers reageren op pijn kan zeer
Lichamelijk Vermoeidheid & nausea verschillend zijn
verergeren de pijn ➔ Overdreven over-of ongevoeligheid
Psychisch Angst, depressie & eerdere voor pijn kan erfelijk bepaald zijn
negatieve ervaringen met Niet iedereen kan pijn verwoorden (bv. baby’s,
pijn → beïnvloeden huidige mensen et dementie of comateuze patiënten)
pijn negatief
Sociaal Eenzaamheid of afleiding 3.2.1 VERBAAL EN NON-VERBAAL
door werk beïnvloeden hoe PIJNGEDRAG
we pijn voelen - Praten over pijn
Bv. druk bezig zijn -> minder - Huilen, kreunen, zuchten en
voelen schreeuwen
Culturele & Betekenis die iemand aan - zichzelf terugtrekken, krampachtige
spirituele pijn geeft & uitingen aanspannen van aangezichtsspieren,
Tijdsduur Hoe langer pijn duurt, hoe vuisten
ingrijpender de impact - spontaan afschermen van pijnzone
- bij ouderen met dementie:
3.1 HET MODEL VAN LOESER gedragsveranderingen
➔ Beschrijft pijn in 4 dimensies,
voorgesteld als cirkels 3.2.2 FYSIEKE REACTIES
➔ Biopsychosociaal - veranderingen in polsfrequentie,
bloeddruk & AHfrequentie
- bleek worden
- flauwvallen
- overvloedig transpireren
- toename van spierspanning
3.3 PIJNBELEVING BIJ CHRONISCHE PIJN
Centrale sensitisatie: het ZS is overgevoelig
geworden
➔ Normale prikkels (bv. aanraking of
beweging) doen pijn
Oorzaken:
1 Nociceptie:
1 Onbehandelde acute pijn
De fysieke pijnprikkel (weefselschade)
2 Psychologische factoren (stress/ angst)
2 Pijnwaarneming:
Impact:
Het moment dat de hersenen de prikkel
➔ Kan leiden tot sociaal isolement,
registreren (cognitief)
relatieproblemen & psychosociale
3 Pijnbeleving:
klachten
De emotionele reactie en het lijden (hoe
Bv. depressie & slaapstoornissen
erg is het voor mij?)
Doel: focus niet altijd 100% pijnvrij
4 Pijngedrag:
- Aanvaarding
Wat de buitenwereld ziet (huilen,
- Verbeteren levenskwaliteit
trekken met de mond, afschermen van
zone)
Pagina 2|8
DEFINITIES VAN PIJN & SOORTEN PIJN / HOOFDSTUK 1 & 2 / COURSEBOOK-BASED
1.1 DEFINITIE VOLGENS MCCAFFERY Veel voorkomende vormen:
Pijn is wat diegene die pijn heeft, zegt dat het is - Rugpijn
en treedt op telkens als hij zegt dat er is. - Artrose
- Reumatoïde artritis
1.2 HERZIENE DEFINITIE VAN DE IASP Behandeling: multimodale
“Een onaangename zintuigelijke en emotionele aanpak
ervaring die gepaard gaat met, of lijkt op een ➔ Educatie, beweging,
ervaring die gepaard gaat met, werkelijke of psychologische
potentiële weefselschade.” ondersteuning,
Pijn is Beïnvloed door biologische, medicatie
persoonlijk psychologische en sociale ➔ Verbeteren
factoren functioneren &
Pijn ≠ Pijn = meer dan fysiologisch levenskwaliteit
nociceptie proces
Nociceptie = neurale 2.2 INDELING OP BASIS VAN OORZAAK
verwerking van schadelijke
prikkels Nociceptieve Door actieve/ dreigende
Pijn kan Beschermende functie pijn weefselschade
schadelijk Maar negatieve gevolgen Pijnsignalen via CZS
zijn voor functioneren en welzijn Somatische pijn
- Communicatie niet vereist Huid, spieren, botten
- Levenservaring speelt een rol Goed gelokaliseerd &
- Respect voor pijnervaring scherp
Viscerale pijn
1.3 EPIDEMIOLOGIE Afkomstig van organen
Binnen ziekenhuissetting: 2/3 ervaart matige tot Slecht gelokaliseerd &
ernstige pijn in postoperatieve fase krampachtig, drukkend
- 1/5 lijdt aan chronische pijn (bij oudere Neuropathische Ontstaat door
zorgontvangers hoger) pijn beschadiging of dysfunctie
(zenuwpijn) van PZS of CZS
2.1 INDELING OP BASIS VAN TIJDSDUUR → Brandend, schietend,
tintelend
Acute pijn Door plotseling optredende → allodynie (pijn bij
weefselbeschadiging normale aanraking)
Pijn neemt af bij herstel of Medicatie: tricyclische
genezing antidepressiva / anti-
= kortdurend epileptica
- Tachycardie
- Hypertensie
- Transpireren
- Vasoconstrictie
Chronische Langdurig, langer dan 3 tot 6
pijn maanden
- Pijn nog aanwezig
na genezing letsel
Pagina 1|8
, Pijn
PIJNBELEVING / HOOFDSTUK 3 / COURSEBOOK-BASED
Wat pijn is en hoe pijn ervaren word = subjectief 3.2 REACTIEF OP PIJN OF PIJNGEDRAG
Ervaring wordt beïnvloed door: Hoe zorgontvangers reageren op pijn kan zeer
Lichamelijk Vermoeidheid & nausea verschillend zijn
verergeren de pijn ➔ Overdreven over-of ongevoeligheid
Psychisch Angst, depressie & eerdere voor pijn kan erfelijk bepaald zijn
negatieve ervaringen met Niet iedereen kan pijn verwoorden (bv. baby’s,
pijn → beïnvloeden huidige mensen et dementie of comateuze patiënten)
pijn negatief
Sociaal Eenzaamheid of afleiding 3.2.1 VERBAAL EN NON-VERBAAL
door werk beïnvloeden hoe PIJNGEDRAG
we pijn voelen - Praten over pijn
Bv. druk bezig zijn -> minder - Huilen, kreunen, zuchten en
voelen schreeuwen
Culturele & Betekenis die iemand aan - zichzelf terugtrekken, krampachtige
spirituele pijn geeft & uitingen aanspannen van aangezichtsspieren,
Tijdsduur Hoe langer pijn duurt, hoe vuisten
ingrijpender de impact - spontaan afschermen van pijnzone
- bij ouderen met dementie:
3.1 HET MODEL VAN LOESER gedragsveranderingen
➔ Beschrijft pijn in 4 dimensies,
voorgesteld als cirkels 3.2.2 FYSIEKE REACTIES
➔ Biopsychosociaal - veranderingen in polsfrequentie,
bloeddruk & AHfrequentie
- bleek worden
- flauwvallen
- overvloedig transpireren
- toename van spierspanning
3.3 PIJNBELEVING BIJ CHRONISCHE PIJN
Centrale sensitisatie: het ZS is overgevoelig
geworden
➔ Normale prikkels (bv. aanraking of
beweging) doen pijn
Oorzaken:
1 Nociceptie:
1 Onbehandelde acute pijn
De fysieke pijnprikkel (weefselschade)
2 Psychologische factoren (stress/ angst)
2 Pijnwaarneming:
Impact:
Het moment dat de hersenen de prikkel
➔ Kan leiden tot sociaal isolement,
registreren (cognitief)
relatieproblemen & psychosociale
3 Pijnbeleving:
klachten
De emotionele reactie en het lijden (hoe
Bv. depressie & slaapstoornissen
erg is het voor mij?)
Doel: focus niet altijd 100% pijnvrij
4 Pijngedrag:
- Aanvaarding
Wat de buitenwereld ziet (huilen,
- Verbeteren levenskwaliteit
trekken met de mond, afschermen van
zone)
Pagina 2|8
