Systeemfiosiologie - De nier
A. Inleiding tot nierfunctie
Functies van de nieren
Eliminatie van afvalproducten
Verwijderen van metabolische afvalstoffen via urine
Homeostase
Regulatie van water-, zout- en ionenbalans
Hormoonproductie
De nier als endocrien apparaat
Renine
Geproduceerd door granulaire cellen van het juxtaglomerulair
apparaat
Belangrijk voor bloeddrukregulatie
Vitamine D-activatie
25-OH-Vitamine D (calcidiol) → 1,25-(OH)₂-Vitamine D (calcitriol)
Gebeurt in proximale tubuluscellen
Regelt Ca²⁺-homeostase en fosfaatmetabolisme in nier, darm en
bot
Erythropoietine (EPO)
Geproduceerd door fibroblast-achtige cellen in cortex en buitenste
medulla
Stimuleert ontwikkeling van rode bloedcellen uit hematopoëtische
stamcellen in het beenmerg
The tubular view
Zonder tubuli zouden we:
Ongeveer 150 liter per dag urineren (en drinken)
Systeemfiosiologie - De nier 1
, Meer dan 1 kg zout per dag verliezen via urine
→ Tubuli zijn dus essentieel voor reabsorptie van water en zouten
blaas: 500 ml
premature babiesa hebben minder nefronen
Historisch/evolutionair perspectief (Homer)
Leven begon in de zee
Filtratie van afvalstoffen is een eenvoudig en logisch principe
De zee had een specifieke zoutconcentratie
Deze werd belangrijk voor prikkelbare cellen
Leven op land werd mogelijk door ontwikkeling van steeds krachtigere
tubuli
Verminderen verlies door filtratie
Behouden het “milieu intérieur”
Interne zoutconcentratie vergelijkbaar met de oerzee
Klinische implicaties
“Internal milieu is a necessary condition for a free and independent
existence”
Evolutie heeft de combinatie van filtratie en reabsorptie zeer efficiënt
gemaakt
Maar:
Proces gebruikt veel energie
Maakt de nier kwetsbaar voor acuut nierfalen
B. Functionele anatomie van de nier
Anatomische aspecten
Systeemfiosiologie - De nier 2
,Systeemfiosiologie - De nier 3
, Het nefron = functionele kern van
de nier
Verschillende segmenten van
de nier
Cortex (schors)
Buitenste mergzone (outer
medulla)
Binnenste mergzone
(inner medulla)
Indeling van nefronen volgens
positie Bowman-kapsel
Corticale nefronen
(oppervlakkige nefronen)
Juxtamedullaire nefronen
Ongeveer 1 miljoen nefronen
per nier
Segmenten van de tubulus
Nierlichaampje (Bowman-
kapsel)
Proximale tubulus
Lis van Henle
Distale tubulus
Verzamelbuis
Elk nefronsegment bestaat uit
epitheelcellen met een
specifieke transportfunctie
Het nefron en het renaal bloedvatstelsel
Systeemfiosiologie - De nier 4
A. Inleiding tot nierfunctie
Functies van de nieren
Eliminatie van afvalproducten
Verwijderen van metabolische afvalstoffen via urine
Homeostase
Regulatie van water-, zout- en ionenbalans
Hormoonproductie
De nier als endocrien apparaat
Renine
Geproduceerd door granulaire cellen van het juxtaglomerulair
apparaat
Belangrijk voor bloeddrukregulatie
Vitamine D-activatie
25-OH-Vitamine D (calcidiol) → 1,25-(OH)₂-Vitamine D (calcitriol)
Gebeurt in proximale tubuluscellen
Regelt Ca²⁺-homeostase en fosfaatmetabolisme in nier, darm en
bot
Erythropoietine (EPO)
Geproduceerd door fibroblast-achtige cellen in cortex en buitenste
medulla
Stimuleert ontwikkeling van rode bloedcellen uit hematopoëtische
stamcellen in het beenmerg
The tubular view
Zonder tubuli zouden we:
Ongeveer 150 liter per dag urineren (en drinken)
Systeemfiosiologie - De nier 1
, Meer dan 1 kg zout per dag verliezen via urine
→ Tubuli zijn dus essentieel voor reabsorptie van water en zouten
blaas: 500 ml
premature babiesa hebben minder nefronen
Historisch/evolutionair perspectief (Homer)
Leven begon in de zee
Filtratie van afvalstoffen is een eenvoudig en logisch principe
De zee had een specifieke zoutconcentratie
Deze werd belangrijk voor prikkelbare cellen
Leven op land werd mogelijk door ontwikkeling van steeds krachtigere
tubuli
Verminderen verlies door filtratie
Behouden het “milieu intérieur”
Interne zoutconcentratie vergelijkbaar met de oerzee
Klinische implicaties
“Internal milieu is a necessary condition for a free and independent
existence”
Evolutie heeft de combinatie van filtratie en reabsorptie zeer efficiënt
gemaakt
Maar:
Proces gebruikt veel energie
Maakt de nier kwetsbaar voor acuut nierfalen
B. Functionele anatomie van de nier
Anatomische aspecten
Systeemfiosiologie - De nier 2
,Systeemfiosiologie - De nier 3
, Het nefron = functionele kern van
de nier
Verschillende segmenten van
de nier
Cortex (schors)
Buitenste mergzone (outer
medulla)
Binnenste mergzone
(inner medulla)
Indeling van nefronen volgens
positie Bowman-kapsel
Corticale nefronen
(oppervlakkige nefronen)
Juxtamedullaire nefronen
Ongeveer 1 miljoen nefronen
per nier
Segmenten van de tubulus
Nierlichaampje (Bowman-
kapsel)
Proximale tubulus
Lis van Henle
Distale tubulus
Verzamelbuis
Elk nefronsegment bestaat uit
epitheelcellen met een
specifieke transportfunctie
Het nefron en het renaal bloedvatstelsel
Systeemfiosiologie - De nier 4
