WERELDGESCHIEDENIS VAN BELGIË
TABLE OF CONTENTS
Hoofdstuk 1 – Demografische ontwikkelingen in het verleden .............................................................................................. 5
Inleiding ........................................................................................................................................................................ 5
1. De studie van de demografische ontwikkelingen in het verleden ................................................................................... 5
1.1 De historische demografie .................................................................................................................................... 5
1.2 Het historisch bronnenmateriaal ........................................................................................................................... 6
1.3 De hoofdrolspelers van de demografie ................................................................................................................... 7
1.4 De evolutie van de wereldbevolking in de long-run (Livi Bacci) ................................................................................. 8
1.5 Thomas Robert Malthus of de onafwendbaarheid van catastrofes ........................................................................... 9
2. Krijtlijnen van de demografische ontwikkelingen voor 1750 ......................................................................................... 11
2.1 Structurele en catastrofale mortaliteit .................................................................................................................. 12
2.2 Geboorte en fertiliteit ........................................................................................................................................... 13
2.3 De nuptialiteit en het West-Europese huwelijkspatroon ......................................................................................... 14
3. Demografische ontwikkelingen tijdens de lange negentiende eeuw ............................................................................. 15
3.1 De omvang van de bevolking ................................................................................................................................ 15
3.2 De demografische transitie .................................................................................................................................. 16
3.3 De mortaliteit en levensverwachting ..................................................................................................................... 17
3.4 De nataliteit en nuptialiteit: de verklaring voor de negentiende-eeuwse groei? ........................................................ 20
4. Van "babyboom" tot "tweede demografische revolutie" tijdens de twintigste eeuw ....................................................... 21
4.1 De bevolkingsomvang: naar nulgroei? ................................................................................................................... 21
4.2 Dalende mortaliteit en gestegen levensverwachting .............................................................................................. 22
4.3 Daling van de nataliteit vanaf het midden van de jaren 1960 ................................................................................... 24
Besluit ......................................................................................................................................................................... 26
Hoofdstuk 2 – Staat- en natiehervorming ........................................................................................................................... 26
Inleiding ....................................................................................................................................................................... 26
2.1 Van oude naar nieuwe politieke constellaties ........................................................................................................... 27
De chronologie even opnieuw: ................................................................................................................................... 28
2.2. De politieke ontrafeling van het feodalisme in de Zuidelijke Nederlanden .................................................................. 29
2.2.1 Staatsvorming voor circa 1750 ........................................................................................................................... 29
2.2.2 Verlicht despotisme onder Oostenrijks bestuur .................................................................................................. 29
2.3. Van soevereine vorst naar soevereine natie ............................................................................................................. 31
2.3.1. 'Depersonalisering' van de macht ..................................................................................................................... 31
2.3.2. Theorie van het sociaal contract ....................................................................................................................... 31
2.3.3. Nationalisme ................................................................................................................................................... 33
Examenvraag ............................................................................................................................................................ 35
2.4. De opkomst van de Belgische natiestaat ................................................................................................................. 36
2.4.1. Franse invloed (1794-1815) .............................................................................................................................. 36
1
, 2.4.2. Nederlandse invloed: het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830) ....................................................... 37
2.4.3. Belgische Revolutie en de nieuwe natiestaat ..................................................................................................... 38
2.5. De opkomst van het Vlaams nationalisme en de aanpassing van de Belgische staatsstructuur ................................... 39
2.5.1. De situatie voor WOI ........................................................................................................................................ 39
Examenvraag ............................................................................................................................................................ 43
Hoofdstuk 3: Democratisering en burgerschap .................................................................................................................. 44
Inleiding: plaats in het staatsvormingsproces ................................................................................................................. 44
3.1 Democratisering, burgerschap en de ontwikkeling van een publieke sfeer .................................................................. 44
Onbeantwoorde vragen ............................................................................................................................................. 45
Drie fasen in de uitbouw van rechten .......................................................................................................................... 45
Wat is democratie? Participatie en inspraak ............................................................................................................... 45
Burgerschap en de ontwikkeling van een 'civil society' ................................................................................................. 46
Fasen in het verenigingsleven .................................................................................................................................... 46
3.2 De casus België: Van unionisme naar groeiende tegenstellingen................................................................................ 47
Een democratische constitutie? De Grondwet van 1831 .............................................................................................. 47
België als liberale burgerstaat: De unionistische fase (1830-1847) ............................................................................... 48
Groeiende tegenstellingen en de liberale machtsperiode (1847-1884) ......................................................................... 48
De schoolstrijd ......................................................................................................................................................... 48
Stapsgewijze democratisering onder de liberalen ....................................................................................................... 49
3.3 De periode van democratisering............................................................................................................................... 49
De Strijd om het Algemeen Stemrecht ........................................................................................................................ 49
Het Eerste Compromis: Algemeen Meervoudig Stemrecht (1893) ................................................................................ 50
Van Meerderheidsstelsel naar Evenredige Vertegenwoordiging (1899) .......................................................................... 50
De Strijd voor Algemeen Enkelvoudig Stemrecht ......................................................................................................... 50
En de Vrouwen? ........................................................................................................................................................ 51
3.4 De periode na de Tweede Wereldoorlog.................................................................................................................... 51
Uitbreiding van het Kiesrecht: Vrouwen en Leeftijd ...................................................................................................... 51
Actuele Discussiepunten........................................................................................................................................... 52
Examenvragen.............................................................................................................................................................. 53
Hoofdstuk 5: Sociale ongelijkheid en sociaal beleid in historisch perspectief ...................................................................... 54
Inleiding ....................................................................................................................................................................... 55
HS. 1 Sociale ongelijkheid in een langetermijnperspectief ............................................................................................... 55
1.1 Denken over sociale ongelijkheid .......................................................................................................................... 55
1.2 Sociale ongelijkheid in de pre-industriële periode .................................................................................................. 56
1.3 Sociale ongelijkheid tijdens de twintigste eeuw ..................................................................................................... 56
HS 2. Armoede en sociale zorg vanuit een historisch perspectief ..................................................................................... 58
Inleiding ................................................................................................................................................................... 58
2.1 Armoede en kwetsbaarheid: begripsbepaling en oorzaken ..................................................................................... 59
2.2 Sociaal beleid als uitdrukking van ongelijke machtsverhoudingen .......................................................................... 60
HS 3. Informele zorgarrangementen in historisch perspectief .......................................................................................... 61
2
, Inleiding ................................................................................................................................................................... 61
3.1 Familie en verwanten ........................................................................................................................................... 61
3.2 Solidariteitsmechanismen in de buurt .................................................................................................................. 62
3.3 Allerhande vormen van overlevingsstrategieën ...................................................................................................... 62
Discussie: Wat betekent dit voor discussies vandaag? ................................................................................................ 63
HS 4. Formele zorgverlening in historisch perspectief ..................................................................................................... 63
4.1 De lokale organisatie van de armenzorg ................................................................................................................ 64
4.2 Een groeiende inmenging vanwege de centrale overheden ..................................................................................... 64
4.3 Meer aandacht voor de sociale kwestie ................................................................................................................. 65
4.4 De uitbouw van de verzorgingsstaat na WOII ......................................................................................................... 67
Het Sociaal Pact (1944) in België ................................................................................................................................ 68
Besluit van Hoofdstuk 5 ................................................................................................................................................ 71
Behandeling van de mogelijke examenvragen................................................................................................................. 72
Meerkeuzevraag (tabel laagste 20%) .......................................................................................................................... 72
Open vragen ............................................................................................................................................................. 72
HOOFDSTUK 5: Wereldhandel, kolonialisme en dekolonialisme – de casus Congo .............................................................. 74
5.1. Imperialisme en de ‘verdeling’ van de wereld ........................................................................................................... 74
5.1.1. Het koloniaal systeem voor 1800 ...................................................................................................................... 74
5.1.2. Het moderne imperialisme ............................................................................................................................... 79
5.1.3. Oorzaken van het moderne imperialisme (zie afbeelding) ................................................................................... 83
5.2. België en Congo ..................................................................................................................................................... 86
5.2.1. Oorsprong: historisch toeval ............................................................................................................................ 86
5.2.2. Congo Vrijstaat (1885-1908) ............................................................................................................................. 88
5.2.3. Belgisch-Congo (1908-1945) ............................................................................................................................ 90
5.2.4. Een modelkolonie? (1945-1960) ....................................................................................................................... 95
5.3. Het postkoloniale tijdperk: een conclusie ................................................................................................................ 97
Postkoloniale bekommernissen ................................................................................................................................. 97
Examen? Studeren? Formatief (alle vragen – zie afbeeldingen) ........................................................................................ 98
HOOFDSTUK 6: De economische transitie – industrialisering en economische groei ............................................................ 98
Inleiding ....................................................................................................................................................................... 98
Waarom is dit hoofdstuk belangrijk? .......................................................................................................................... 98
Hoe meten we economische groei? ........................................................................................................................... 99
De ‘drie dominante sectoren’-hypothese (Clark-Fischer model) .................................................................................. 99
Drie fasen met eigen karakter .................................................................................................................................... 99
Sociale gevolgen ..................................................................................................................................................... 100
De eerste industrialisering en de impact op economische ontwikkeling (1780-1860) ...................................................... 100
De groeisectoren .................................................................................................................................................... 100
Engeland als absolute koploper ............................................................................................................................... 101
Waarom industrialiseerde België wél? Vier verklaringen ............................................................................................ 102
Industrialisering in België: een regionaal verschijnsel ................................................................................................ 102
3
, Verschillen met de Britse ontwikkeling ..................................................................................................................... 103
Ondanks trage groei: groot belang van de eerste industriële revolutie......................................................................... 104
Van handelskapitalisme naar industrieel kapitalisme ................................................................................................ 104
Afbraak van de dominantie van de landbouw ............................................................................................................ 105
Veranderingen in arbeid .......................................................................................................................................... 105
Gevolgen voor de arbeidsmarkt: lage lonen en kinderarbeid ...................................................................................... 106
HOOFDSTUK 2: Van tweede industrialiseringsgolf naar ‘sociale revolutie’ (1870-1944)................................................... 106
Eerste versus tweede industriële revolutie ................................................................................................................ 106
Snelle verspreiding in Noordwest-Europa ................................................................................................................. 106
Vormen van economisch liberalisme (vrijhandel of protectionisme naar keuze) .......................................................... 106
Isaac Singer en de naaimachine: ‘sweated labour’ .................................................................................................... 107
Verbrandings- en ontploffingsmotor ......................................................................................................................... 107
Industriële productie in een aantal Westerse landen (1860-1913) .............................................................................. 107
The Great Divergence (tabel – industrialisatie per hoofd, 1750-1913) ......................................................................... 108
VS en Duitsland: nieuwe industriële leiders .............................................................................................................. 108
De industriële expansie in België (1870-1914) ........................................................................................................... 109
Ongelijke ontwikkeling van Belgische regio’s ............................................................................................................ 110
Een volgehouden economische groei (1870-1944) .................................................................................................... 110
De economische ontwikkeling 1870-1944: sociale gevolgen ...................................................................................... 110
Transformatie van het kapitalisme (1870-1914)......................................................................................................... 111
Machtsconcentratie en kritiek: Standard Oil ............................................................................................................. 111
Toegenomen arbeidsproductiviteit (tabel – Frankrijk, 1800-1948) ............................................................................... 111
Nieuwe benadering van arbeid: Taylor en scientific management............................................................................... 112
Beroepsstructuur België (vervolg op tabel uit hoofdstuk 1) ........................................................................................ 112
Een door de overheid gereguleerd en strak vastgelegd arbeidsmodel ......................................................................... 112
Veranderingen in arbeidstijd: zondagsrust (1905) in België ........................................................................................ 113
Evolutie van de arbeidstijd (1870-2000) .................................................................................................................... 113
HOOFDSTUK 3: Het Interbellum en de naoorlogse periode............................................................................................ 113
De economie tijdens het Interbellum (1919-1940) ..................................................................................................... 113
Crisis: de economie tijdens het Interbellum .............................................................................................................. 114
De crisis en de gemengde banken ............................................................................................................................ 114
De economie tijdens het Interbellum: einde van het klassieke liberalisme .................................................................. 115
ORGANISATIE VAN DE ECONOMIE: Overheidsingrijpen in het Westen ........................................................................... 115
Georganiseerd kapitalisme (Rudolf Hilferding) .......................................................................................................... 116
Naoorlogse economische groei: de ‘zilveren’ jaren vijftig en ‘gouden’ jaren zestig ....................................................... 116
Spectaculaire stijging van de levensstandaard .......................................................................................................... 116
Naoorlogse economische groei: arbeidsmarkt .......................................................................................................... 116
Beroepsstructuur België (vervolg) ............................................................................................................................ 117
HOOFDSTUK 4: De periode na 1973 ............................................................................................................................. 117
Cesuur: de petroleumcrisis van 1973 ....................................................................................................................... 117
4
TABLE OF CONTENTS
Hoofdstuk 1 – Demografische ontwikkelingen in het verleden .............................................................................................. 5
Inleiding ........................................................................................................................................................................ 5
1. De studie van de demografische ontwikkelingen in het verleden ................................................................................... 5
1.1 De historische demografie .................................................................................................................................... 5
1.2 Het historisch bronnenmateriaal ........................................................................................................................... 6
1.3 De hoofdrolspelers van de demografie ................................................................................................................... 7
1.4 De evolutie van de wereldbevolking in de long-run (Livi Bacci) ................................................................................. 8
1.5 Thomas Robert Malthus of de onafwendbaarheid van catastrofes ........................................................................... 9
2. Krijtlijnen van de demografische ontwikkelingen voor 1750 ......................................................................................... 11
2.1 Structurele en catastrofale mortaliteit .................................................................................................................. 12
2.2 Geboorte en fertiliteit ........................................................................................................................................... 13
2.3 De nuptialiteit en het West-Europese huwelijkspatroon ......................................................................................... 14
3. Demografische ontwikkelingen tijdens de lange negentiende eeuw ............................................................................. 15
3.1 De omvang van de bevolking ................................................................................................................................ 15
3.2 De demografische transitie .................................................................................................................................. 16
3.3 De mortaliteit en levensverwachting ..................................................................................................................... 17
3.4 De nataliteit en nuptialiteit: de verklaring voor de negentiende-eeuwse groei? ........................................................ 20
4. Van "babyboom" tot "tweede demografische revolutie" tijdens de twintigste eeuw ....................................................... 21
4.1 De bevolkingsomvang: naar nulgroei? ................................................................................................................... 21
4.2 Dalende mortaliteit en gestegen levensverwachting .............................................................................................. 22
4.3 Daling van de nataliteit vanaf het midden van de jaren 1960 ................................................................................... 24
Besluit ......................................................................................................................................................................... 26
Hoofdstuk 2 – Staat- en natiehervorming ........................................................................................................................... 26
Inleiding ....................................................................................................................................................................... 26
2.1 Van oude naar nieuwe politieke constellaties ........................................................................................................... 27
De chronologie even opnieuw: ................................................................................................................................... 28
2.2. De politieke ontrafeling van het feodalisme in de Zuidelijke Nederlanden .................................................................. 29
2.2.1 Staatsvorming voor circa 1750 ........................................................................................................................... 29
2.2.2 Verlicht despotisme onder Oostenrijks bestuur .................................................................................................. 29
2.3. Van soevereine vorst naar soevereine natie ............................................................................................................. 31
2.3.1. 'Depersonalisering' van de macht ..................................................................................................................... 31
2.3.2. Theorie van het sociaal contract ....................................................................................................................... 31
2.3.3. Nationalisme ................................................................................................................................................... 33
Examenvraag ............................................................................................................................................................ 35
2.4. De opkomst van de Belgische natiestaat ................................................................................................................. 36
2.4.1. Franse invloed (1794-1815) .............................................................................................................................. 36
1
, 2.4.2. Nederlandse invloed: het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830) ....................................................... 37
2.4.3. Belgische Revolutie en de nieuwe natiestaat ..................................................................................................... 38
2.5. De opkomst van het Vlaams nationalisme en de aanpassing van de Belgische staatsstructuur ................................... 39
2.5.1. De situatie voor WOI ........................................................................................................................................ 39
Examenvraag ............................................................................................................................................................ 43
Hoofdstuk 3: Democratisering en burgerschap .................................................................................................................. 44
Inleiding: plaats in het staatsvormingsproces ................................................................................................................. 44
3.1 Democratisering, burgerschap en de ontwikkeling van een publieke sfeer .................................................................. 44
Onbeantwoorde vragen ............................................................................................................................................. 45
Drie fasen in de uitbouw van rechten .......................................................................................................................... 45
Wat is democratie? Participatie en inspraak ............................................................................................................... 45
Burgerschap en de ontwikkeling van een 'civil society' ................................................................................................. 46
Fasen in het verenigingsleven .................................................................................................................................... 46
3.2 De casus België: Van unionisme naar groeiende tegenstellingen................................................................................ 47
Een democratische constitutie? De Grondwet van 1831 .............................................................................................. 47
België als liberale burgerstaat: De unionistische fase (1830-1847) ............................................................................... 48
Groeiende tegenstellingen en de liberale machtsperiode (1847-1884) ......................................................................... 48
De schoolstrijd ......................................................................................................................................................... 48
Stapsgewijze democratisering onder de liberalen ....................................................................................................... 49
3.3 De periode van democratisering............................................................................................................................... 49
De Strijd om het Algemeen Stemrecht ........................................................................................................................ 49
Het Eerste Compromis: Algemeen Meervoudig Stemrecht (1893) ................................................................................ 50
Van Meerderheidsstelsel naar Evenredige Vertegenwoordiging (1899) .......................................................................... 50
De Strijd voor Algemeen Enkelvoudig Stemrecht ......................................................................................................... 50
En de Vrouwen? ........................................................................................................................................................ 51
3.4 De periode na de Tweede Wereldoorlog.................................................................................................................... 51
Uitbreiding van het Kiesrecht: Vrouwen en Leeftijd ...................................................................................................... 51
Actuele Discussiepunten........................................................................................................................................... 52
Examenvragen.............................................................................................................................................................. 53
Hoofdstuk 5: Sociale ongelijkheid en sociaal beleid in historisch perspectief ...................................................................... 54
Inleiding ....................................................................................................................................................................... 55
HS. 1 Sociale ongelijkheid in een langetermijnperspectief ............................................................................................... 55
1.1 Denken over sociale ongelijkheid .......................................................................................................................... 55
1.2 Sociale ongelijkheid in de pre-industriële periode .................................................................................................. 56
1.3 Sociale ongelijkheid tijdens de twintigste eeuw ..................................................................................................... 56
HS 2. Armoede en sociale zorg vanuit een historisch perspectief ..................................................................................... 58
Inleiding ................................................................................................................................................................... 58
2.1 Armoede en kwetsbaarheid: begripsbepaling en oorzaken ..................................................................................... 59
2.2 Sociaal beleid als uitdrukking van ongelijke machtsverhoudingen .......................................................................... 60
HS 3. Informele zorgarrangementen in historisch perspectief .......................................................................................... 61
2
, Inleiding ................................................................................................................................................................... 61
3.1 Familie en verwanten ........................................................................................................................................... 61
3.2 Solidariteitsmechanismen in de buurt .................................................................................................................. 62
3.3 Allerhande vormen van overlevingsstrategieën ...................................................................................................... 62
Discussie: Wat betekent dit voor discussies vandaag? ................................................................................................ 63
HS 4. Formele zorgverlening in historisch perspectief ..................................................................................................... 63
4.1 De lokale organisatie van de armenzorg ................................................................................................................ 64
4.2 Een groeiende inmenging vanwege de centrale overheden ..................................................................................... 64
4.3 Meer aandacht voor de sociale kwestie ................................................................................................................. 65
4.4 De uitbouw van de verzorgingsstaat na WOII ......................................................................................................... 67
Het Sociaal Pact (1944) in België ................................................................................................................................ 68
Besluit van Hoofdstuk 5 ................................................................................................................................................ 71
Behandeling van de mogelijke examenvragen................................................................................................................. 72
Meerkeuzevraag (tabel laagste 20%) .......................................................................................................................... 72
Open vragen ............................................................................................................................................................. 72
HOOFDSTUK 5: Wereldhandel, kolonialisme en dekolonialisme – de casus Congo .............................................................. 74
5.1. Imperialisme en de ‘verdeling’ van de wereld ........................................................................................................... 74
5.1.1. Het koloniaal systeem voor 1800 ...................................................................................................................... 74
5.1.2. Het moderne imperialisme ............................................................................................................................... 79
5.1.3. Oorzaken van het moderne imperialisme (zie afbeelding) ................................................................................... 83
5.2. België en Congo ..................................................................................................................................................... 86
5.2.1. Oorsprong: historisch toeval ............................................................................................................................ 86
5.2.2. Congo Vrijstaat (1885-1908) ............................................................................................................................. 88
5.2.3. Belgisch-Congo (1908-1945) ............................................................................................................................ 90
5.2.4. Een modelkolonie? (1945-1960) ....................................................................................................................... 95
5.3. Het postkoloniale tijdperk: een conclusie ................................................................................................................ 97
Postkoloniale bekommernissen ................................................................................................................................. 97
Examen? Studeren? Formatief (alle vragen – zie afbeeldingen) ........................................................................................ 98
HOOFDSTUK 6: De economische transitie – industrialisering en economische groei ............................................................ 98
Inleiding ....................................................................................................................................................................... 98
Waarom is dit hoofdstuk belangrijk? .......................................................................................................................... 98
Hoe meten we economische groei? ........................................................................................................................... 99
De ‘drie dominante sectoren’-hypothese (Clark-Fischer model) .................................................................................. 99
Drie fasen met eigen karakter .................................................................................................................................... 99
Sociale gevolgen ..................................................................................................................................................... 100
De eerste industrialisering en de impact op economische ontwikkeling (1780-1860) ...................................................... 100
De groeisectoren .................................................................................................................................................... 100
Engeland als absolute koploper ............................................................................................................................... 101
Waarom industrialiseerde België wél? Vier verklaringen ............................................................................................ 102
Industrialisering in België: een regionaal verschijnsel ................................................................................................ 102
3
, Verschillen met de Britse ontwikkeling ..................................................................................................................... 103
Ondanks trage groei: groot belang van de eerste industriële revolutie......................................................................... 104
Van handelskapitalisme naar industrieel kapitalisme ................................................................................................ 104
Afbraak van de dominantie van de landbouw ............................................................................................................ 105
Veranderingen in arbeid .......................................................................................................................................... 105
Gevolgen voor de arbeidsmarkt: lage lonen en kinderarbeid ...................................................................................... 106
HOOFDSTUK 2: Van tweede industrialiseringsgolf naar ‘sociale revolutie’ (1870-1944)................................................... 106
Eerste versus tweede industriële revolutie ................................................................................................................ 106
Snelle verspreiding in Noordwest-Europa ................................................................................................................. 106
Vormen van economisch liberalisme (vrijhandel of protectionisme naar keuze) .......................................................... 106
Isaac Singer en de naaimachine: ‘sweated labour’ .................................................................................................... 107
Verbrandings- en ontploffingsmotor ......................................................................................................................... 107
Industriële productie in een aantal Westerse landen (1860-1913) .............................................................................. 107
The Great Divergence (tabel – industrialisatie per hoofd, 1750-1913) ......................................................................... 108
VS en Duitsland: nieuwe industriële leiders .............................................................................................................. 108
De industriële expansie in België (1870-1914) ........................................................................................................... 109
Ongelijke ontwikkeling van Belgische regio’s ............................................................................................................ 110
Een volgehouden economische groei (1870-1944) .................................................................................................... 110
De economische ontwikkeling 1870-1944: sociale gevolgen ...................................................................................... 110
Transformatie van het kapitalisme (1870-1914)......................................................................................................... 111
Machtsconcentratie en kritiek: Standard Oil ............................................................................................................. 111
Toegenomen arbeidsproductiviteit (tabel – Frankrijk, 1800-1948) ............................................................................... 111
Nieuwe benadering van arbeid: Taylor en scientific management............................................................................... 112
Beroepsstructuur België (vervolg op tabel uit hoofdstuk 1) ........................................................................................ 112
Een door de overheid gereguleerd en strak vastgelegd arbeidsmodel ......................................................................... 112
Veranderingen in arbeidstijd: zondagsrust (1905) in België ........................................................................................ 113
Evolutie van de arbeidstijd (1870-2000) .................................................................................................................... 113
HOOFDSTUK 3: Het Interbellum en de naoorlogse periode............................................................................................ 113
De economie tijdens het Interbellum (1919-1940) ..................................................................................................... 113
Crisis: de economie tijdens het Interbellum .............................................................................................................. 114
De crisis en de gemengde banken ............................................................................................................................ 114
De economie tijdens het Interbellum: einde van het klassieke liberalisme .................................................................. 115
ORGANISATIE VAN DE ECONOMIE: Overheidsingrijpen in het Westen ........................................................................... 115
Georganiseerd kapitalisme (Rudolf Hilferding) .......................................................................................................... 116
Naoorlogse economische groei: de ‘zilveren’ jaren vijftig en ‘gouden’ jaren zestig ....................................................... 116
Spectaculaire stijging van de levensstandaard .......................................................................................................... 116
Naoorlogse economische groei: arbeidsmarkt .......................................................................................................... 116
Beroepsstructuur België (vervolg) ............................................................................................................................ 117
HOOFDSTUK 4: De periode na 1973 ............................................................................................................................. 117
Cesuur: de petroleumcrisis van 1973 ....................................................................................................................... 117
4
