1: De Belgische revolutie
,Achtergronden, oorzaken en aanleiding
Belgische revolutie op verschillende wijzen benaderen
→ een gebeurtenis met een haast toevallig onverwacht karakter, uitgelokt door de Franse
Julirevolutie
→ een stap in de geleidelijke afbraak van het Ancien Régime en vormt ze een onderdeel
van een transnationaal moderniseringsproces
Franse revolutie van mei 1830 (1789 was grote revolutie, maar heeft er meerdere gehad)
→ Belgische revolutie van augustus 1830 ⇒ heeft dus oorzaak aan elkaar
de afbraak van het Ancien Régime
Atlantische revolutie golf: enorm groot politiek en ideologisch conflict → markeerde
overgang naar een moderne maatschappij
→ begon op Franse land
samenleving gekenmerkt door: overwicht van landbouw en platteland + standen met
privileges + vorstelijk absolutisme + gewestelijke particularisme + verstrengeling van
godsdienst en openbaar leven
eind 18e eeuw, ontwikkeling grootindustrie: nieuwe sociale verhoudingen + verstedelijking
van de samenleving + standen, gilden afgebroken voor individuele gelijkheid + kerk en staat
gescheiden voor de ondernemende burgerij
FR betekende mijlpaal in de omverwerping van de feodale en klerikale structuren op het
Europese vasteland
MAAR overal bleven spanningen tussen hervorming en traditie
breuklijnen van de erfenis van de FR:
3 gekroonde hoofden: Rusland, Pruisen en Oostenrijk
→ hebben veel te verliezen
katholieke kerk door de FR: raken privileges kwijt → zelf buiten de wet worden gesteld
⇒ katholieke kerk wordt dus grote vijand
tegenpartij is liberalen bv. middenklasse, advocaten → dus niet van erfelijke privileges,
maar met nieuw geld
→ steunen en ondersteunen van principes FR
→ vrijheid, scheiding der machten,...
rechts en links = liberaal vs conservatief OF clericaal vs anti-clericaal ⇒ dus ideologisch
conflict
,het beleid van Willem I
ook internationale politiek
3 gekroonde hoofden winnen in 1814, met schrik van FR, dus willen Frankrijk diplomatiek
maken, of in positie komen om Europa te domineren (zoals Napoleon heeft gedaan)
1814,1815: grootmachten maken beslissing om middelgrote staat te creëren, om
voldoende sterk leger te hebben ⇒ Koninkrijk der Nederlanden (dus 2 landen worden
samengevoegd)
grootmachten maken voorwaarden, want komen niet goed overeen: “zorgen voor dat het
werkt” → wees een bufferstaat tegen Frankrijk, voor koning Willem
+ Luxemburg was apart land, om daar Duitsers te laten zitten
⇒ was dus een construct tegen Frankrijk, Parijs
Willem I opgevoed in geest van Ancien Régime = ik bestuur, ik beslis
→ dus liberaal protest, vooral in België: begin braaf bv. caricaturen
⇒ probleem voor Willem I: meerderheid van Koninkrijk zijn Belgen, Belgische liberalen zijn
degene die hem niet willen hebben
probleem in het Noorden met de Belgen: Noorden= calvinistisch, Belgen= catholisten
→ Willem gaat verzetten door katholieken te verzwakken om ze zo minder te laten
protesteren
⇒ gaat beide groepen van hem vervreemden
ook taaldiversiteit: Zuiden was sterk Frans en Noorden was Nederlands
+ Zuiden kent industriële revolutie en Noorden was afgestemd op koloniale handel
politiek van Willem gericht om onderwijs, Kerk en godsdienst onder overheidscontrole te
krijgen + bevorderde handel en nijverheid
+ streefde naar versterking van het natiebesef
krijgen onnatuurlijk bondgenootschap: katholieken en liberalen ⇒ allebei tegen Willem I
→ ontmoeten in België
massaal petities, mobiliseren om politieke hervormingen te vragen → door katholieke kerk
⇒ heel raar, want katholieke kerk altijd samen met koning
hier anders opstellen want koning zelf is geen katholiek (is protestants, calvinistisch)
programmapunt van Belgische revolutie (liberalen en katholieken) = vrijheid
katholieken: vrijheid voor overheid (want altijd vast door Napoleon, Willem)
, het revolutiejaar 1830
regime is al wankel: slechte economische toestand + ontevredenheid volk
→ Franse revolutie in 1830: gaat zich verspreiden naar Italië,.. en dus ook Brussel
Het verloop van de revolutie
van opstand tot afscheiding
revolutie start bij opera → vermoedde dat er miserie ging zijn, zaten nationalistische slogans
in + was bedoeld voor verjaardag koning ⇒ dus aarzelde om het te doen
⇒ heeft dus ook echt gezorgd voor de revolutie door gewapende burgermacht; 25 augustus
1830
Nederlandse koning gaat een maand lang aarzelen, zal leger sturen op zijn eigen hoofdstad
→ gaan heroveren (precies hetzelfde als gebeurt in Parijs) → leger niet bedoeld om in stad
te vechten: gaan hun dus terugtrekken ⇒ dus herverovering mislukt
⇒ revolutionairen willen vanaf dan onafhankelijkheid, willen België en Nederland apart
Willem vanaf dan macht kwijt aan het geraken in het Zuiden → gaat internationale hulp
vragen → meestal koningen die steun bieden, MAAR Rusland, Oostenrijk en Pruisen hebben
zelf genoeg problemen + Frankrijk en VK (Antwerpen moet als militaire haven
geneutraliseerd worden) gaan ook niet helpen
België weigerde grenzen van 1790 te aanvaarden → DUS vastleggen van de grenzen, is
geopolitiek, dus door de grootmachten→ zodanig getrokken worden zodat Maastricht en
Luxemburg er buiten liggen → waren militaire bolwerken
willen geen wilde boel, grootmachten gaan ons een koning geven, braaf land maken =
absolute neutraliteit opleggen
+ grootmachten gezag op onze instellingen bv. dat we monarchie zijn
26 september 1830 een Voorlopig Bewind van 9 mannen → riepen voorlopige regering op 4
oktober de Belgische onafhankelijkheid + schreef verkiezingen uit voor een Nationaal
Congres ⇒ grondwet opstellen
+ Leopold van Saksen-Coburg legd op 21 juli 1831 zijn eed af als eerste koning
Willem ging hem verzetten: aanvaardde bepaalde artikelen niet + verbrak wapenstilstand
en viel 2 augustus 1831 België binnen
→ uiteindelijk nieuwe artikelen waardoor België Maastricht en Luxemburg moesten
verliezen + Limburg in 2 gedeeld + tolheffing op de Schelde
MAAR bleef daar ook tegen verzetten
,Achtergronden, oorzaken en aanleiding
Belgische revolutie op verschillende wijzen benaderen
→ een gebeurtenis met een haast toevallig onverwacht karakter, uitgelokt door de Franse
Julirevolutie
→ een stap in de geleidelijke afbraak van het Ancien Régime en vormt ze een onderdeel
van een transnationaal moderniseringsproces
Franse revolutie van mei 1830 (1789 was grote revolutie, maar heeft er meerdere gehad)
→ Belgische revolutie van augustus 1830 ⇒ heeft dus oorzaak aan elkaar
de afbraak van het Ancien Régime
Atlantische revolutie golf: enorm groot politiek en ideologisch conflict → markeerde
overgang naar een moderne maatschappij
→ begon op Franse land
samenleving gekenmerkt door: overwicht van landbouw en platteland + standen met
privileges + vorstelijk absolutisme + gewestelijke particularisme + verstrengeling van
godsdienst en openbaar leven
eind 18e eeuw, ontwikkeling grootindustrie: nieuwe sociale verhoudingen + verstedelijking
van de samenleving + standen, gilden afgebroken voor individuele gelijkheid + kerk en staat
gescheiden voor de ondernemende burgerij
FR betekende mijlpaal in de omverwerping van de feodale en klerikale structuren op het
Europese vasteland
MAAR overal bleven spanningen tussen hervorming en traditie
breuklijnen van de erfenis van de FR:
3 gekroonde hoofden: Rusland, Pruisen en Oostenrijk
→ hebben veel te verliezen
katholieke kerk door de FR: raken privileges kwijt → zelf buiten de wet worden gesteld
⇒ katholieke kerk wordt dus grote vijand
tegenpartij is liberalen bv. middenklasse, advocaten → dus niet van erfelijke privileges,
maar met nieuw geld
→ steunen en ondersteunen van principes FR
→ vrijheid, scheiding der machten,...
rechts en links = liberaal vs conservatief OF clericaal vs anti-clericaal ⇒ dus ideologisch
conflict
,het beleid van Willem I
ook internationale politiek
3 gekroonde hoofden winnen in 1814, met schrik van FR, dus willen Frankrijk diplomatiek
maken, of in positie komen om Europa te domineren (zoals Napoleon heeft gedaan)
1814,1815: grootmachten maken beslissing om middelgrote staat te creëren, om
voldoende sterk leger te hebben ⇒ Koninkrijk der Nederlanden (dus 2 landen worden
samengevoegd)
grootmachten maken voorwaarden, want komen niet goed overeen: “zorgen voor dat het
werkt” → wees een bufferstaat tegen Frankrijk, voor koning Willem
+ Luxemburg was apart land, om daar Duitsers te laten zitten
⇒ was dus een construct tegen Frankrijk, Parijs
Willem I opgevoed in geest van Ancien Régime = ik bestuur, ik beslis
→ dus liberaal protest, vooral in België: begin braaf bv. caricaturen
⇒ probleem voor Willem I: meerderheid van Koninkrijk zijn Belgen, Belgische liberalen zijn
degene die hem niet willen hebben
probleem in het Noorden met de Belgen: Noorden= calvinistisch, Belgen= catholisten
→ Willem gaat verzetten door katholieken te verzwakken om ze zo minder te laten
protesteren
⇒ gaat beide groepen van hem vervreemden
ook taaldiversiteit: Zuiden was sterk Frans en Noorden was Nederlands
+ Zuiden kent industriële revolutie en Noorden was afgestemd op koloniale handel
politiek van Willem gericht om onderwijs, Kerk en godsdienst onder overheidscontrole te
krijgen + bevorderde handel en nijverheid
+ streefde naar versterking van het natiebesef
krijgen onnatuurlijk bondgenootschap: katholieken en liberalen ⇒ allebei tegen Willem I
→ ontmoeten in België
massaal petities, mobiliseren om politieke hervormingen te vragen → door katholieke kerk
⇒ heel raar, want katholieke kerk altijd samen met koning
hier anders opstellen want koning zelf is geen katholiek (is protestants, calvinistisch)
programmapunt van Belgische revolutie (liberalen en katholieken) = vrijheid
katholieken: vrijheid voor overheid (want altijd vast door Napoleon, Willem)
, het revolutiejaar 1830
regime is al wankel: slechte economische toestand + ontevredenheid volk
→ Franse revolutie in 1830: gaat zich verspreiden naar Italië,.. en dus ook Brussel
Het verloop van de revolutie
van opstand tot afscheiding
revolutie start bij opera → vermoedde dat er miserie ging zijn, zaten nationalistische slogans
in + was bedoeld voor verjaardag koning ⇒ dus aarzelde om het te doen
⇒ heeft dus ook echt gezorgd voor de revolutie door gewapende burgermacht; 25 augustus
1830
Nederlandse koning gaat een maand lang aarzelen, zal leger sturen op zijn eigen hoofdstad
→ gaan heroveren (precies hetzelfde als gebeurt in Parijs) → leger niet bedoeld om in stad
te vechten: gaan hun dus terugtrekken ⇒ dus herverovering mislukt
⇒ revolutionairen willen vanaf dan onafhankelijkheid, willen België en Nederland apart
Willem vanaf dan macht kwijt aan het geraken in het Zuiden → gaat internationale hulp
vragen → meestal koningen die steun bieden, MAAR Rusland, Oostenrijk en Pruisen hebben
zelf genoeg problemen + Frankrijk en VK (Antwerpen moet als militaire haven
geneutraliseerd worden) gaan ook niet helpen
België weigerde grenzen van 1790 te aanvaarden → DUS vastleggen van de grenzen, is
geopolitiek, dus door de grootmachten→ zodanig getrokken worden zodat Maastricht en
Luxemburg er buiten liggen → waren militaire bolwerken
willen geen wilde boel, grootmachten gaan ons een koning geven, braaf land maken =
absolute neutraliteit opleggen
+ grootmachten gezag op onze instellingen bv. dat we monarchie zijn
26 september 1830 een Voorlopig Bewind van 9 mannen → riepen voorlopige regering op 4
oktober de Belgische onafhankelijkheid + schreef verkiezingen uit voor een Nationaal
Congres ⇒ grondwet opstellen
+ Leopold van Saksen-Coburg legd op 21 juli 1831 zijn eed af als eerste koning
Willem ging hem verzetten: aanvaardde bepaalde artikelen niet + verbrak wapenstilstand
en viel 2 augustus 1831 België binnen
→ uiteindelijk nieuwe artikelen waardoor België Maastricht en Luxemburg moesten
verliezen + Limburg in 2 gedeeld + tolheffing op de Schelde
MAAR bleef daar ook tegen verzetten
