Bijzondere
Overeenkomsten
SAMENVATTING
, 1
BOEK 5 VERBINTENISSEN
Wet van 28 april 2022 houdende boek 5 "Verbintenissen" van het Burgerlijk Wetboek
Inwerkingtreding: 1 januari 2023
Van toepassing op alle rechtshandelingen en rechtsfeiten die plaatsvinden na 1 januari 2023
Tenzij partijen anders bepalen, blijft oude recht van toepassing op:
toekomstige gevolgen van rechtshandelingen en rechtsfeiten
daterend van voor 1 januari 2023
rechtshandelingen en rechtsfeiten na 1 januari 2023
die betrekking hebben op een verbintenis ontstaan uit een rechtshandeling of rechtsfeit ontstaan voor 1
januari 2023
Oude recht Boek 5 verbintenissen
Alle rechtshandelingen en rechtsfeiten van Alle rechtshandelingen en rechtsfeiten van
voor 1 januari 2023 na 1 januari 2023
Toekomstige gevolgen
van rechtshandelingen en rechtsfeiten van
voor 1 januari 2023
Rechtshandelingen of rechtsfeiten
van verbintenissen ontstaan uit
een rechtshandeling of rechtsfeit van
voor 1 januari 2023
INHOUDELIJK
Wat contracten en verbintenissen betreft blijven de wijzigingen inhoudelijk beperkt
Toch een aantal onder de aandacht brengen:
– Invoering imprevisieleer art. 5.74 BW
Recht op heronderhandeling of beëindiging
– Ontbinding wegens wanprestatie ook zonder rechterlijke tussenkomst art.5.93 BW
– Flexibelere, op maat gesneden remedies bij tekortkoming:
zoals prijsvermindering art.5.83, 4° j. 5.97 BW of gedeeltelijke ontbinding art.5.96 BW
– ‘Anticipatory breach’
SE kan contract laten ontbinden bij voortijdige niet-nakoming door SA art.5.90, 2de lid BW
, 2
INLEIDING
BEGRIP
Overeenkomst = contract
– Meerzijdige rechtshandeling
– Wilsovereenstemming
– Eén of meerdere partijen
– Ten aanzien van één of meerdere anderen
– Afdwingbare verbintenissen aangaan
Artikel 5.4. BW: “Een contract, of overeenkomst, is een wilsovereenstemming tussen twee of meer personen met de
bedoeling rechtsgevolgen te doen ontstaan”
• Strekt ertoe rechtsgevolgen te doen intreden
‘Rechtshandeling’ (zie artikel 5.125 BW)
• Geldig aangegane overeenkomsten verbinden de partijen tot wet (‘pacta sunt servanda’) Artikel 5.69 BW
SOORTEN OVEREENKOMSTEN
1. CONSENSUEEL / ZAKELIJK / PLECHTIG
Artikel 5.5 BW
– Consensualisme = algemene regel naar Belgisch recht
– Zakelijk contract = overhandiging van zaak is vereist (bv. bruikleen, bewaargeving en handgift)
– Plechtig = onderworpen aan vormvereisten (bv. huwelijk, schenking, ..)
2. EENZIJDIGE VS. WEDERKERIGE OVEREENKOMSTEN
artikel 5.6. BW
– Steeds meerzijdige rechtshandeling
– Wederkerig = zich over en weer verbinden bv. Koop en huur
– Eenzijdig = slechts één partij moet verbintenis nakomen bv. Schenking
≠ eenzijdige rechtshandeling (artikel 5.125. BW):
→ Eén wilsuiting volstaat vb. Testament, aanbod, opzegging overeenkomst, …
3. OVEREENKOMSTEN OM NIET VS. ONDER BEZWARENDE TITEL
artikel 5.7. BW
– Bezwarende titel: economisch voordeel voor beide partijen
– Om niet: geen dergelijk voordeel (‘animus donandi’) bv. Schenking, bruikleen, ..
4. INTUITU PERSONAE
– Aangegaan omwille van de persoon of de persoonlijke kwaliteiten van de tegenpartij
bv. Overeenkomst met een profvoetballer, overeenkomst tot kredietopening, …
– Contract ten einde bij overlijden persoon
, 3
5. BENOEMDE VS. ONBENOEMDE OVEREENKOMSTEN:
– Benoemd: regeling in de wet
– Onbenoemd: overeenkomst die wezenlijk verschilt van een benoemde overeenkomst
o geen wettelijke regeling
o wel onderworpen aan algemeen verbintenissenrecht, regels over
▪ ontstaan
▪ gevolgen
van contracten
▪ modaliteiten
▪ tenietgaan
6. RAAMCONTRACTEN
artikel 5.9. BW
– Algemene principes
– Later: uitvoeringscontracten
– Voorbeeld: alleenverkoopovereenkomsten
o Tussen concessiegever en concessienemer
o Bv. Producent/importeur merkartikel en distribiteur
→ Recht te verkopen met uitsluiting andere distribiteurs
7. TOETREDINGSOVEREENKOMSTEN
artikel 5.10. BW
– Ene (zwakkere) partij heeft geen zeggenschap over inhoud overeenkomst
– Inhoud wordt eenzijdig vastgelegd door andere (sterkere) partij
– Enkel vrijheid wel of niet te contracteren
mobiel abonnement, elektriciteitscontract, …
Overeenkomsten
SAMENVATTING
, 1
BOEK 5 VERBINTENISSEN
Wet van 28 april 2022 houdende boek 5 "Verbintenissen" van het Burgerlijk Wetboek
Inwerkingtreding: 1 januari 2023
Van toepassing op alle rechtshandelingen en rechtsfeiten die plaatsvinden na 1 januari 2023
Tenzij partijen anders bepalen, blijft oude recht van toepassing op:
toekomstige gevolgen van rechtshandelingen en rechtsfeiten
daterend van voor 1 januari 2023
rechtshandelingen en rechtsfeiten na 1 januari 2023
die betrekking hebben op een verbintenis ontstaan uit een rechtshandeling of rechtsfeit ontstaan voor 1
januari 2023
Oude recht Boek 5 verbintenissen
Alle rechtshandelingen en rechtsfeiten van Alle rechtshandelingen en rechtsfeiten van
voor 1 januari 2023 na 1 januari 2023
Toekomstige gevolgen
van rechtshandelingen en rechtsfeiten van
voor 1 januari 2023
Rechtshandelingen of rechtsfeiten
van verbintenissen ontstaan uit
een rechtshandeling of rechtsfeit van
voor 1 januari 2023
INHOUDELIJK
Wat contracten en verbintenissen betreft blijven de wijzigingen inhoudelijk beperkt
Toch een aantal onder de aandacht brengen:
– Invoering imprevisieleer art. 5.74 BW
Recht op heronderhandeling of beëindiging
– Ontbinding wegens wanprestatie ook zonder rechterlijke tussenkomst art.5.93 BW
– Flexibelere, op maat gesneden remedies bij tekortkoming:
zoals prijsvermindering art.5.83, 4° j. 5.97 BW of gedeeltelijke ontbinding art.5.96 BW
– ‘Anticipatory breach’
SE kan contract laten ontbinden bij voortijdige niet-nakoming door SA art.5.90, 2de lid BW
, 2
INLEIDING
BEGRIP
Overeenkomst = contract
– Meerzijdige rechtshandeling
– Wilsovereenstemming
– Eén of meerdere partijen
– Ten aanzien van één of meerdere anderen
– Afdwingbare verbintenissen aangaan
Artikel 5.4. BW: “Een contract, of overeenkomst, is een wilsovereenstemming tussen twee of meer personen met de
bedoeling rechtsgevolgen te doen ontstaan”
• Strekt ertoe rechtsgevolgen te doen intreden
‘Rechtshandeling’ (zie artikel 5.125 BW)
• Geldig aangegane overeenkomsten verbinden de partijen tot wet (‘pacta sunt servanda’) Artikel 5.69 BW
SOORTEN OVEREENKOMSTEN
1. CONSENSUEEL / ZAKELIJK / PLECHTIG
Artikel 5.5 BW
– Consensualisme = algemene regel naar Belgisch recht
– Zakelijk contract = overhandiging van zaak is vereist (bv. bruikleen, bewaargeving en handgift)
– Plechtig = onderworpen aan vormvereisten (bv. huwelijk, schenking, ..)
2. EENZIJDIGE VS. WEDERKERIGE OVEREENKOMSTEN
artikel 5.6. BW
– Steeds meerzijdige rechtshandeling
– Wederkerig = zich over en weer verbinden bv. Koop en huur
– Eenzijdig = slechts één partij moet verbintenis nakomen bv. Schenking
≠ eenzijdige rechtshandeling (artikel 5.125. BW):
→ Eén wilsuiting volstaat vb. Testament, aanbod, opzegging overeenkomst, …
3. OVEREENKOMSTEN OM NIET VS. ONDER BEZWARENDE TITEL
artikel 5.7. BW
– Bezwarende titel: economisch voordeel voor beide partijen
– Om niet: geen dergelijk voordeel (‘animus donandi’) bv. Schenking, bruikleen, ..
4. INTUITU PERSONAE
– Aangegaan omwille van de persoon of de persoonlijke kwaliteiten van de tegenpartij
bv. Overeenkomst met een profvoetballer, overeenkomst tot kredietopening, …
– Contract ten einde bij overlijden persoon
, 3
5. BENOEMDE VS. ONBENOEMDE OVEREENKOMSTEN:
– Benoemd: regeling in de wet
– Onbenoemd: overeenkomst die wezenlijk verschilt van een benoemde overeenkomst
o geen wettelijke regeling
o wel onderworpen aan algemeen verbintenissenrecht, regels over
▪ ontstaan
▪ gevolgen
van contracten
▪ modaliteiten
▪ tenietgaan
6. RAAMCONTRACTEN
artikel 5.9. BW
– Algemene principes
– Later: uitvoeringscontracten
– Voorbeeld: alleenverkoopovereenkomsten
o Tussen concessiegever en concessienemer
o Bv. Producent/importeur merkartikel en distribiteur
→ Recht te verkopen met uitsluiting andere distribiteurs
7. TOETREDINGSOVEREENKOMSTEN
artikel 5.10. BW
– Ene (zwakkere) partij heeft geen zeggenschap over inhoud overeenkomst
– Inhoud wordt eenzijdig vastgelegd door andere (sterkere) partij
– Enkel vrijheid wel of niet te contracteren
mobiel abonnement, elektriciteitscontract, …
