CULTUUR EN
LEVENSBESCHOUWING
DEEL 1: WIJ LEVEN IN TIJDEN VAN ANGST
Fear is the main source of superstition, and one of the main sources of cruelty.To
conquer fear is the beginning of wisdom.
~ Russell
Hobbes: De mens wordt gedreven door angst.
Angst is volgens Hobbes: het product van rationeel
inschattingsvermogen van reële dreigingen
Iedere mens is erop gericht om zichzelf te beschermen en zal hiervoor tot het
uiterste gaan.
natuurstaat van de mens is een oorlog van allen tegen allen
deze permanente staat van angst kan ingeperkt worden wanneer mensen met
elkaar een sociaal contract afsluiten
sociaal contract: ze richten een staat op met een leidersfiguur die alle
autoriteit in handen krijgt op voorwaarde dat de veiligheid van elke burger
gewaarborgd is
(beantwoord niet aan de realiteit)
Rousseau: De mens wordt gedreven door het goede.
De mens is van nature goed en wil elkaar helpen, maar de maatschappij dwingt ons
buiten de lijntjes te kleuren.
je kan maar met 160 mensen samenleven zonder regels ook al ben je zo goed,
maar vanaf dan zullen er regels opgelegd moeten worden die bepaalde zaken
gaan verbieden
(we zijn met teveel)
HOOFDSTUK 1: ANGST VOEDT DE VERSCHILLEN…
Door economische en politieke angst worden mensen gelokt naar populistische,
radicale burgerbewegingen en partijen die een heldere zwart-wit boodschap geven
gebaseerd op het behoud van wat gekend is.
voor dualistische denkers creëren zij zekerheid (komt voort uit mixofobie)
Mixofobie: mensen die zuiverheid nastreven, niet enkel in de geest, maar ook in de
maatschappelijke orde, hebben angst voor de vermenging van elementen die deze
zuiverheid kunnen verstoren.
Nativisme: een irrationele en obsessieve angst voor vreemdelingen.
1
,~ voorbeeld: klassieke gezin, boerenkost…
1. BEHOUDSGEZINDE BURGERBEWEGINGEN
Wat: Hoe meer leden, hoe angstiger de maatschappij.
Combat 18: Een hooliganaanhang van de British National Party. Ze
behoort tot het internationale Blood & Honour-netwerk. 1 en 8 staan
voor de eerst en achtste letter van het alfabet, de initialen van Adolf
Hitler.
Blood & Honour (1984): Ian Stuart Donaldson, richtte deze beweging op
om bij te dragen aan de rassenoorlog. De naam vindt zijn oorsprong in de
Hitlerjugend ‘Blut und Ehre’.
Beide bewegingen hebben takken in verschillende Europese landen en teren de
onderbuik van de maatschappij op de irrationele angst van leden die worden
aangezet tot discriminatie, haat en geweld.
Tijdens hun evenementen worden ze opgeroepen om joden, homo’s, migranten en
zwarten te doden, een uiting van extreem xenofoob gedachtegoed.
2. CONSERVATIEVE GEZINSPARTIJEN
Wat: Zien zichzelf niet als populair of (radicaal) rechts. Ze hebben
angst als bindende factor.
• Rassemblement National: “Ni droit, ni gauche … Front National“.=
Franse populistische, radicaal rechste partijen Andere beschuldigen is
belangrijker dan een visie uitbouwen. Met anderen bedoelen ze vooral
vluchtelingen, koningshuizen en ledne van de LGBTQ+
• Vlaams belang: streven naar onafhankelijk Vlaanderen, de tegenstand
met betrekking tot immigratie door personen die zich volgens de partij
weigerachtig opstellen tegen integratie of assimilatie naar westerse
normen, de verdediging van de traditionele normen en waarden, en
het verzet tegen het oprukken in Europa van de politieke islam en
het moslimfundamentalisme.
HOOFDSTUK 2: … OF LEIDT TOT SAMENWERKING
Mohammed Bouazizi: “Diepgewortelde angst voor de toekomst en
geen vooruitzichten stelt mensen in staat tot de meest
ondenkbare acties.”
2
, • Mohammed had een illegale groentekar die hij gebruikte om te
werken en daarna geld te sparen om mijn familie te kunnen voeden.
Op een dag kwam de politie langs en pakte zijn kassa mee, maar dat
liet hij niet zo. Hij ging hem terug halen bij het kantoor, maar daar
namen ze hem niet serieus. Hij dreigde zichzelf in brand te steken en
uiteindelijk deed hij dat ook. Hierdoor kwam er veer protest tegen
dictators! Vooral jongeren die armoede en werkloosheid beu zijn gaan
de straat op.
Sergei Krikaley (ruimtevaart): “Angst leidt er toe dat wij nu in de ruimte
zitten.”
• Sergei is een kosmonaut die gestrand was op het ruimteschip Mir. Hij
kon nergens landen en bleef daarom in een baan om de aarde,
onzeker of hij ooit nog thuis zou raken. Sergei verblijft bijna een jaar in
de ruimte tot hij op 25 maart 1992 mag terugkeren richting de
grootste lanceerbasis ter wereld. Hij vertrok als Sovjetburger en
keerde terug als Rus.
HOOFDSTUK 3: MAAR IS STEEDS EEN AS VAN HET KWAAD
Angst = aanwezig bij een as met goede en slechte mensen.
Bij negatieve groep: negatieve eigenschappen vergroot en goede verkleint, bij positieve
groep : omgekeerde
WAT WORDT BEDOELD MET ‘ANGST IS STEEDS DE AS VAN HET KWADE’? Martha Nussbaum
herkent patroon bij angstproblematieken Het kwaad = externe bedreiging voor persoonlijke
situatie
“Angst is aanwezig vanaf dat je een as hebt met super goede mensen en super
slechte mensen. Bij de negatieve groep worden de negatieve eigenschappen
vergroot en de goede verkleint, bij de positieve groep worden de positieve
eigenschappen vergroot en de slechte verkleint.
˗ Angst zorgt voor botsing der beschavingen, populaire culturen en/of terroristische
aanslagen
• zuivere mensen nemen het op tegen buitenlandse indringers
• welvarende westerlingen nemen het op tegen gelukzoekende
vluchtelingen
• onderdrukte jeugd zonder toekomst neemt het op tegen elitaire
leiders die een wankel beleid voeren
• goede democratische culturen nemen het op tegen de
duivelse communistische beschavingen
hokjes denken: Draagt bij tot maatschappelijke rust, maar werken voordeel tegen
Ze helpen ons niet om juist en eerlijk beeld over de realiteit te krijgen = zwart wit
denken
Onwetendheid wordt hierbij veroorzaakt als foute info wordt doorgegeven
3
, Populaire cultuur voedt deze visie door een wereld te creëren waarbij de problemen van de
goede personages worden opgelost door de dood van een stel ‘schurken’
Mensen worden aangemoedigd om de schuld op de ‘slechten’ te steken (zwart-wit denken)
bv LGBTQIA+, migranten,…
• terrorisme: niet alle aanslagen op Europese boden zijn religieus
geïnspireerd
HOOFDSTUK 4: COLLECTIEVE ANGST MAG MEN NIET CULTIVEREN
Angst is de dirigent in het brein die nodig is om een wezen in leven te
houden. Het overheerst alle andere acties in het brein en legt de focus
bij het gevaar.
Collectieve angst: het probleem van de angst is nu groter dan de
persoonlijke dirigent aankan. Hij is niet in staat het probleem meteen aan
te pakken. Het persoonlijke brein is niet langer de dirigent, maar wordt
een orkestspeler die wacht op een leider die hun dirigent moet worden.
➢ nieuwe dirigent wil eerst risicoanalyse maken,
handelingsmogelijkheden vergelijken en argumentatie opbouwen
voor zijn keuze
Maatschappelijk opgelegde angst: mensen zijn niet bang voor wat is,
maar voor wat ze verwachten dat er zal komen.
Individuele angst = oerangst = vanaf dat we angst voelen neemt de angst
ons brein over : angst is de dirigent van ons brein
➢ gebrek aan juiste kennis ligt aan de basis van foutieve associaties
De grenzen tussen vermoeden van wat kan gebeuren en vooroordelen
worden in tijden van angst uitgedund.
➢ gevaarlijk wanneer de superioriteit van de eigen groep buitensporig
in de verf gezet wordt en de andere groep de schuld krijgt voor alles
wat er in de samenleving verkeerd loopt
➢ gevaarlijk als de as van het kwaad geïnstitutionaliseerd wordt
waardoor er
vooroordelen ontstaan die door iedereen binnen de groep
gemakkelijk overgenomen en doorgegeven worden
Vijf uitdagingen voor de toekomst:
1) Een intelligente omgang met informatie op basis van feiten.
Onze levensbeschouwing wordt gekleurd door stereotypen en
persoonlijke uitingen van gezaghebbende figuren die het als de waarheid
verkopen.
2) Verbeelding cultiveren.
4
LEVENSBESCHOUWING
DEEL 1: WIJ LEVEN IN TIJDEN VAN ANGST
Fear is the main source of superstition, and one of the main sources of cruelty.To
conquer fear is the beginning of wisdom.
~ Russell
Hobbes: De mens wordt gedreven door angst.
Angst is volgens Hobbes: het product van rationeel
inschattingsvermogen van reële dreigingen
Iedere mens is erop gericht om zichzelf te beschermen en zal hiervoor tot het
uiterste gaan.
natuurstaat van de mens is een oorlog van allen tegen allen
deze permanente staat van angst kan ingeperkt worden wanneer mensen met
elkaar een sociaal contract afsluiten
sociaal contract: ze richten een staat op met een leidersfiguur die alle
autoriteit in handen krijgt op voorwaarde dat de veiligheid van elke burger
gewaarborgd is
(beantwoord niet aan de realiteit)
Rousseau: De mens wordt gedreven door het goede.
De mens is van nature goed en wil elkaar helpen, maar de maatschappij dwingt ons
buiten de lijntjes te kleuren.
je kan maar met 160 mensen samenleven zonder regels ook al ben je zo goed,
maar vanaf dan zullen er regels opgelegd moeten worden die bepaalde zaken
gaan verbieden
(we zijn met teveel)
HOOFDSTUK 1: ANGST VOEDT DE VERSCHILLEN…
Door economische en politieke angst worden mensen gelokt naar populistische,
radicale burgerbewegingen en partijen die een heldere zwart-wit boodschap geven
gebaseerd op het behoud van wat gekend is.
voor dualistische denkers creëren zij zekerheid (komt voort uit mixofobie)
Mixofobie: mensen die zuiverheid nastreven, niet enkel in de geest, maar ook in de
maatschappelijke orde, hebben angst voor de vermenging van elementen die deze
zuiverheid kunnen verstoren.
Nativisme: een irrationele en obsessieve angst voor vreemdelingen.
1
,~ voorbeeld: klassieke gezin, boerenkost…
1. BEHOUDSGEZINDE BURGERBEWEGINGEN
Wat: Hoe meer leden, hoe angstiger de maatschappij.
Combat 18: Een hooliganaanhang van de British National Party. Ze
behoort tot het internationale Blood & Honour-netwerk. 1 en 8 staan
voor de eerst en achtste letter van het alfabet, de initialen van Adolf
Hitler.
Blood & Honour (1984): Ian Stuart Donaldson, richtte deze beweging op
om bij te dragen aan de rassenoorlog. De naam vindt zijn oorsprong in de
Hitlerjugend ‘Blut und Ehre’.
Beide bewegingen hebben takken in verschillende Europese landen en teren de
onderbuik van de maatschappij op de irrationele angst van leden die worden
aangezet tot discriminatie, haat en geweld.
Tijdens hun evenementen worden ze opgeroepen om joden, homo’s, migranten en
zwarten te doden, een uiting van extreem xenofoob gedachtegoed.
2. CONSERVATIEVE GEZINSPARTIJEN
Wat: Zien zichzelf niet als populair of (radicaal) rechts. Ze hebben
angst als bindende factor.
• Rassemblement National: “Ni droit, ni gauche … Front National“.=
Franse populistische, radicaal rechste partijen Andere beschuldigen is
belangrijker dan een visie uitbouwen. Met anderen bedoelen ze vooral
vluchtelingen, koningshuizen en ledne van de LGBTQ+
• Vlaams belang: streven naar onafhankelijk Vlaanderen, de tegenstand
met betrekking tot immigratie door personen die zich volgens de partij
weigerachtig opstellen tegen integratie of assimilatie naar westerse
normen, de verdediging van de traditionele normen en waarden, en
het verzet tegen het oprukken in Europa van de politieke islam en
het moslimfundamentalisme.
HOOFDSTUK 2: … OF LEIDT TOT SAMENWERKING
Mohammed Bouazizi: “Diepgewortelde angst voor de toekomst en
geen vooruitzichten stelt mensen in staat tot de meest
ondenkbare acties.”
2
, • Mohammed had een illegale groentekar die hij gebruikte om te
werken en daarna geld te sparen om mijn familie te kunnen voeden.
Op een dag kwam de politie langs en pakte zijn kassa mee, maar dat
liet hij niet zo. Hij ging hem terug halen bij het kantoor, maar daar
namen ze hem niet serieus. Hij dreigde zichzelf in brand te steken en
uiteindelijk deed hij dat ook. Hierdoor kwam er veer protest tegen
dictators! Vooral jongeren die armoede en werkloosheid beu zijn gaan
de straat op.
Sergei Krikaley (ruimtevaart): “Angst leidt er toe dat wij nu in de ruimte
zitten.”
• Sergei is een kosmonaut die gestrand was op het ruimteschip Mir. Hij
kon nergens landen en bleef daarom in een baan om de aarde,
onzeker of hij ooit nog thuis zou raken. Sergei verblijft bijna een jaar in
de ruimte tot hij op 25 maart 1992 mag terugkeren richting de
grootste lanceerbasis ter wereld. Hij vertrok als Sovjetburger en
keerde terug als Rus.
HOOFDSTUK 3: MAAR IS STEEDS EEN AS VAN HET KWAAD
Angst = aanwezig bij een as met goede en slechte mensen.
Bij negatieve groep: negatieve eigenschappen vergroot en goede verkleint, bij positieve
groep : omgekeerde
WAT WORDT BEDOELD MET ‘ANGST IS STEEDS DE AS VAN HET KWADE’? Martha Nussbaum
herkent patroon bij angstproblematieken Het kwaad = externe bedreiging voor persoonlijke
situatie
“Angst is aanwezig vanaf dat je een as hebt met super goede mensen en super
slechte mensen. Bij de negatieve groep worden de negatieve eigenschappen
vergroot en de goede verkleint, bij de positieve groep worden de positieve
eigenschappen vergroot en de slechte verkleint.
˗ Angst zorgt voor botsing der beschavingen, populaire culturen en/of terroristische
aanslagen
• zuivere mensen nemen het op tegen buitenlandse indringers
• welvarende westerlingen nemen het op tegen gelukzoekende
vluchtelingen
• onderdrukte jeugd zonder toekomst neemt het op tegen elitaire
leiders die een wankel beleid voeren
• goede democratische culturen nemen het op tegen de
duivelse communistische beschavingen
hokjes denken: Draagt bij tot maatschappelijke rust, maar werken voordeel tegen
Ze helpen ons niet om juist en eerlijk beeld over de realiteit te krijgen = zwart wit
denken
Onwetendheid wordt hierbij veroorzaakt als foute info wordt doorgegeven
3
, Populaire cultuur voedt deze visie door een wereld te creëren waarbij de problemen van de
goede personages worden opgelost door de dood van een stel ‘schurken’
Mensen worden aangemoedigd om de schuld op de ‘slechten’ te steken (zwart-wit denken)
bv LGBTQIA+, migranten,…
• terrorisme: niet alle aanslagen op Europese boden zijn religieus
geïnspireerd
HOOFDSTUK 4: COLLECTIEVE ANGST MAG MEN NIET CULTIVEREN
Angst is de dirigent in het brein die nodig is om een wezen in leven te
houden. Het overheerst alle andere acties in het brein en legt de focus
bij het gevaar.
Collectieve angst: het probleem van de angst is nu groter dan de
persoonlijke dirigent aankan. Hij is niet in staat het probleem meteen aan
te pakken. Het persoonlijke brein is niet langer de dirigent, maar wordt
een orkestspeler die wacht op een leider die hun dirigent moet worden.
➢ nieuwe dirigent wil eerst risicoanalyse maken,
handelingsmogelijkheden vergelijken en argumentatie opbouwen
voor zijn keuze
Maatschappelijk opgelegde angst: mensen zijn niet bang voor wat is,
maar voor wat ze verwachten dat er zal komen.
Individuele angst = oerangst = vanaf dat we angst voelen neemt de angst
ons brein over : angst is de dirigent van ons brein
➢ gebrek aan juiste kennis ligt aan de basis van foutieve associaties
De grenzen tussen vermoeden van wat kan gebeuren en vooroordelen
worden in tijden van angst uitgedund.
➢ gevaarlijk wanneer de superioriteit van de eigen groep buitensporig
in de verf gezet wordt en de andere groep de schuld krijgt voor alles
wat er in de samenleving verkeerd loopt
➢ gevaarlijk als de as van het kwaad geïnstitutionaliseerd wordt
waardoor er
vooroordelen ontstaan die door iedereen binnen de groep
gemakkelijk overgenomen en doorgegeven worden
Vijf uitdagingen voor de toekomst:
1) Een intelligente omgang met informatie op basis van feiten.
Onze levensbeschouwing wordt gekleurd door stereotypen en
persoonlijke uitingen van gezaghebbende figuren die het als de waarheid
verkopen.
2) Verbeelding cultiveren.
4
