De COMPLETE samenvatting Biologie voor het HAVO/VWO eindexamen 2026 — van cellen tot ecologie!
Biologie is een van de meest omvangrijke examenvakken. Tientallen onderwerpen, honderden begrippen, complexe processen. Deze samenvatting brengt ALLE examenstof terug tot een overzichtelijk, leerbaar document met tabellen, schema's en oefenvragen.
Wat krijg je?
1. Cellen en Stofwisseling • Alle celorganellen en hun functies (kern, mitochondriën, ribosomen, chloroplasten...) • Diercel vs. plantencel — duidelijke vergelijkingstabel • Transport door het membraan: diffusie, osmose, actief transport • Fotosynthese: 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ • Celademhaling: glucose + O₂ → CO₂ + H₂O + ATP • Gisting (anaëroob): alcoholische gisting en melkzuurgisting
2. Voortplanting en Erfelijkheid • DNA, genen, chromosomen, allelen • Genotype vs. fenotype, dominant vs. recessief • Kruisingsschema's (monohybride kruising + uitleg) • Mitose vs. meiose — duidelijke vergelijkingstabel • Geslachtsgebonden erfelijkheid (kleurenblindheid)
3. Evolutie • Natuurlijke selectie (Darwin) • Mutatie, adaptatie, soortvorming • Homologe vs. analoge structuren • Fossielen als bewijs
4. Ecologie • Organisatieniveaus: individu → populatie → ecosysteem → biosfeer • Voedselketens: producent, consument, decomposer • Koolstof- en stikstofkringloop • Ecologische relaties: predatie, parasitisme, mutualisme, competitie
5. Hormonen en Zenuwstelsel • Alle hormonen met klier en functie (insuline, glucagon, adrenaline, oestrogeen...) • Zenuwstelsel: centraal vs. perifeer, sensorisch vs. motorisch • Synaps en neurotransmitters • Negatieve terugkoppeling (homeostase)
6. Afweer en Immuniteit • Niet-specifieke afweer: huid, slijmvliezen, fagocyten, koorts • Specifieke afweer: B-lymfocyten, T-lymfocyten, antistoffen • Vaccinatie: hoe werkt het? (actieve immunisatie) • Antigeen vs. antistof
7. Orgaanstelsels • Spijsvertering, bloedsomloop, ademhaling, uitscheiding, beweging
20 OEFENVRAGEN met uitgewerkte antwoorden
Van kruisingsschema's tot hormoonregulatie — examengerichte vragen.
Waarom deze samenvatting?
ALLE examenstof in één compact document Duidelijke tabellen en vergelijkingsschema's Formules en reactievergelijkingen 20 oefenvragen met antwoorden Geschikt voor HAVO én VWO Bijgewerkt voor examenjaar 2026
Geschikt voor: HAVO en VWO Biologie eindexamen 2026 Profiel: Natuur & Gezondheid (N&G)
Aperçu du contenu
Samenvatting Biologie — HAVO/VWO Eindex-
amen 2026
Alle Examenstof Compact Samengevat + 20 Oefenvragen
Complete Examenvoorbereiding
Versie: 2026
Geschikt voor: HAVO Biologie, VWO Biologie
Inhoud: Volledige CE-stof + 20 oefenvragen
� Geslaagd? Laat een review achter op Stuvia!
Inhoudsopgave
1. Cellen en Stofwisseling
2. Voortplanting en Erfelijkheid
3. Evolutie
4. Ecologie
5. Hormonen en Zenuwstelsel
6. Afweer en Immuniteit
7. Orgaanstelsels
8. 20 Oefenvragen
1. Cellen
1.1 Celorganellen
Organel Functie
Celkern (nucleus) Bevat DNA, stuurt de cel aan
Celmembraan Regelt transport in/uit de cel
Cytoplasma Vloeibare inhoud van de cel
Mitochondriën Celademhaling (energie/ATP)
Ribosomen Eiwitproductie
Endoplasmatisch reticulum Transport eiwitten
Golgi-apparaat Verpakken en uitscheiden stoffen
Lysosomen Afbraak (vertering in cel)
Chloroplasten Fotosynthese (ALLEEN plantencel)
Celwand Stevigheid (ALLEEN plantencel)
Vacuole Opslag water/stoffen (groot bij planten)
1
, 1.2 Diercel vs. Plantencel
Diercel Plantencel
Celwand � � (cellulose)
Chloroplasten � �
Vacuole Klein/afwezig � Groot
Celmembraan � �
Mitochondriën � �
1.3 Transport Door het Membraan
Type Beschrijving Energie?
Diffusie Van hoog → laag Nee
(concentratieverschil)
Osmose Diffusie van WATER door Nee
semi-permeabel membraan
Actief Van laag → hoog (tegen Ja (ATP)
transport gradiënt in)
1.4 Stofwisseling
Fotosynthese
6CO� + 6H�O → C�H��O� + 6O�
(kooldioxide + water → glucose + zuurstof)
Energie: ZONLICHT
Waar: chloroplasten
Celademhaling
C�H��O� + 6O� → 6CO� + 6H�O + ATP
(glucose + zuurstof → kooldioxide + water + energie)
Waar: mitochondriën
Gisting (anaëroob)
Alcoholische gisting: glucose → ethanol + CO�
Melkzuurgisting: glucose → melkzuur (spieren!)
2. Voortplanting en Erfelijkheid
2.1 DNA en Genen
2