Samenvatting van het gastro-intestinaal stelsel

Fysiologie: Gastro-intestinaal stelsel (GI-stelsel)
Anatomie:

Gastro-intestinaal stelsel = maag-darm systeem (MDS)  maakt deel uit van
extra-corporele ruimte  wat in MDS zit is deel van de uitwendige ruimte 
maagdarmkanaal is een buis van mond tot anus en alles wat er ingaat en er
daarna uitkomt behoort dat de uitwendige ruimte  pas nadat voedingstoffen en
andere molecule darmwand passeren behoren ze tot de inwendige ruimte

 maagdarmkanaal lijnt extra-corporele ruimte af  gigantisch contact opp. met
de buitenwereld  komt in contact met veel verschillende stoffen en dus ook
pathogenen

Ontwikkeling  Vertrekt vanuit endoderm (kiemlaag)  alle organen1 van het GI
vertrekken uit endoderm

Einde ontwikkeling  1 lange buis met verschillende sfincters; begin slokdarm,
begin maag, begin dunne darm  gecompartimentiliseerd

3 soorten speekselklieren

1. Parotis  mondt uit aan binnenkant van de wang  kan ontsteken bij BOF2
2. Submandibulair  onder de onderkaak
3. Sublinguaal  onder de tong

Functie  bevochtigen van voedsel en amylase toevoegen  zetmeelafbraak en
glycogeen  voedsel voor 1e keer verteerd

Voedsel komt dan in slokdarm terecht  richting maag

Maag bestaat uit 3 delen

1. Fundus  helemaal bovenaan  vasthouden voedsel  geen al te grote
brok in 1 keer loslaten
2. Corpus  middenstuk  vasthouden voedsel  stukje per stukje naar
antrum
3. Antrum  onderste deel  mengt verteert voedsel “kneden”  houdt het
tijdelijk vast  darm niet overwerkt of verstropt

Voedsel passeert pylorus  sfincter op einde van de maag  sfincter zorgt voor
geen continue stroming naar darm

Verteerd voedsel komt dan terecht in dunne darm  3 delen

1. Twaalfvingerige darm  duodenum
2. Nuchtere darm  jejunum
3. Kronkel darm  ileum




1
Incl. pancreas, lever, speekselklieren…
2
Verdikking van de speekselklieren

, Dan terecht in dikke darm/colon  7 delen
Na weg afleggen in dunne darm  komt aan
linksonder in de:

1. Caecum  deel met de blinde darm
2. Colon ascendes  stuk omhoog van de
caecum
3. Tranversum  horizontaal stuk
4. Colon descendes  stuk omlaag van
transversum
5. Sigmoïd  kronkelstuk
6. Rectum  Verdikking in darm
7. Anus  einde darmkanaal

Darmen liggen vrij in buikholte, maar zijn omgeven door een serosa  dun, glad
vlies rond darmwand  vermindert wrijving

Via mesenterium worden ze aan de achterste buikwand opgehangen zodat
bloedvaten, lymfevaten en zenuwen darm kunnen bereiken

Je hebt ook een ruimte nl. de mesenterische ruimte  deze is virtueel omdat
deze pas zichtbaar is bij abnormaliteiten  vocht, tumor, gas…

Histologie van de maag  mucosa is dikker in de maag dan in de dunne darm en
er zijn geen villi

Reden?
 maag doet niet aan voedselabsorptie (wat in de darm wel gebeurt)
 villi zorgt voor oppervlakte vergroting  niet nodig in maag  hoe kleiner
oppervlak, hoe makkelijker te beschermen tegen maagzuur 3

Maag heeft wel klieren  invaginaties/crypten

Maag heeft extra laag spieren  oblique spieren  schuine laag  maag is meer
bolvormig extra dimensie voor efficiënter kneden

Lagen van de dunne darm

 Serosa
o Buitenste laag  bindweefsel vlies
 Muscularis externa
o Peristaltiek
 Submucosa
o Plaats waar bloedvaten en zenuwen worden verdeeld
 Mucosa
o Binnenste laag  heeft verschillende uitsteeksels  gespecialiseerd
in absorptie

Peyer’s patch = uitgebreid lymfeweefsel in darm (veel contact met pathogenen)
 Gut Associated Lymphoid Tissue (GALT)  kleinere lymfeklieren verspreid over


3
Zuur milieu is irriterend voor cellen

,heel darm  draineren verder naar grote lymfeklieren  specifiek in de darm
(vind je nergens anders terug)

Vier grote functies van GI-stelsel:

1. Motiliteit  voedsel moet gekneed worden  ook wel propulsie
2. Secretie  slijm en enzymen
3. Digestie  vertering
4. Absorptie

4 functies terug te vinden in meerdere en mindere maten  niet alle organen zijn
even gespecialiseerd in een bepaalde functie dan andere

Bv. maag gaat niet absorberen, darm wel, maag gaat wel aan digestie doen,
darm minder

Wij secreteren veel meer vocht dan dat we innemen via de mond  via
speekselklieren, maagklieren, pancreasklieren ook in dunne darm

Gemiddeld nemen wij 2.0L vocht op via drinken en voedsel  komt terecht in
maagdarmkanaal

Alle bovengenoemde klieren en organen voegen ook nog eens gemiddeld 7.0L
secreet toe aan darmlumen

Maar in de stoelgang zit maar 0.1-0.2L dus ~ 98% terug opgenomen in lichaam

Dunne darm neemt meeste terug op en de dikke darm neemt het grootste deel
van het resterende nog op

Er ontstaan dus enorme vochtverschuivingen, zeker na het eten verschuift veel
bloed en vocht naar de spijsverteringsorganen  sporten na eten is dus minder
efficiënt  minder bloed naar spieren

Is er iets mis met de dunne of dikke darm en wordt er niet veel vocht opgenomen
 waterige stoelgang of diarree

Motiliteit:

Vermogen van het maag-darmkanaal om inhoud actief te verplaatsen en te
mengen dmv gecoördineerde spiercontracties

Spierweefsel in maag en darm bestaat voornamelijk uit glad spierweefsel 
spontante depolarisatie  vanaf een bepaalde drempel start een actiepotentiaal
en krijg je een contractie

Migrerende motor complexen  contracties die beginnen vanuit de maag en die
langzaam lopen over heel het maagdarmsysteem tot het rectum

Functie daarvan: tussen maaltijden door darm leegmaken  voorkomen dat
pathogenen andere richting uitgaan

Belangrijke processen bij verteren  peristaltiek en segmentale contracties

, 1. Peristaltiek  contracties van de circulaire spieren  vooruitbrengen
voedsel