BEDRIJFSINFORMATIESYSTEM
EN
H1 | INFORMATIESYSTEMEN
H1.1 | INLEIDING
Informatiesystemen hebben als doel om informatie te verzamelen, data te verwerken en
ervoor te zorgen dat processen de correcte informatie krijgen aangeleverd wanneer ze
die nodig hebben. Andere bedrijven zullen informatiesystemen gebruiken voor bepaalde
concurrentiestrategieën waar te maken.
H1.1.1 | DE PRODUCTIVITEITSPARADOX DOOR ERIK BRYNJOLFSSON
Hoewel bedrijven enorme bedragen investeren in informatiesystemen, zie je dat niet
weerspiegeld in hun productiviteitscijfers.
Tijdens de industriële revolutie was er een duidelijke toename van de productiviteit, bij de
opkomst van informatiesystemen was een dergelijke toename niet onmiddellijk
waarneembaar.
De belangrijkste bevindingen uit Brynjolfsson zijn artikel was dat er veel een verkeerde
manier van het meten van data wordt toegepast wanneer men de waarde van
informatiesystemen probeert in beeld te brengen.
De impact van een informatiesysteem is sterk afhankelijk van de maturiteit van de
gebruikte technologie. Organisaties zijn pas in een later stadium in staat om de volledige
impact te benutten. De introductie van informatiesystemen kan in het begin zelfs tot een
daling zorgen in de productiviteit. Het invoeren van informatiesystemen is een systeem
van vallen en opstaan.
Tegenargumenten productiviteitsparadox:
Opbrengsten uit informatiesystemen worden gecompenseerd door verliezen in
andere sectoren
Het meten van productiviteit en dienstverlening is veel complexer dan traditionele
metingen rond productiviteit
Productiviteitstoename gaat ook in vele gevallen over optimalisatie van processen.
Een belangrijk probleem bij het creëren van een informatiesysteem is de manier waarop
een waarde gecreëerd wordt, want soms impliceren ze geen meerwaarde voor het bedrijf
(maar wel voor de klant).
Informatiesystemen vormen de basis van concurrentiestrategieën. Informatici zijn
medeverantwoordelijk voor het ontwikkelen van bedrijfsstrategieën en managers dienen
de impact van technologie naar waarde te kunnen schatten.
In tegenstelling tot wat de paradox zegt, is IT wel van economisch belang. Vele bedrijven
kunnen de dag van vandaag niet meer functioneren zonder IT.
1
,IT zorgt voor meer en nieuwe kansen, helpt bedrijven met dingen oplossen, is
toekomstbepalend, kan het marktaandeel beïnvloeden, kan processen optimaliseren, kan
helpen bij innovatie, …
H1.1.1.1 | IT IS ECONOMISCH BELANGRIJK
IT kan zorgen voor meer marktbereid te realiseren, via webwinkels bereikbaar of sociale
media. Mensen kunnen goede reviews achterlaten waardoor meer mensen geloof krijgen
in je bedrijf. Etc.
H1.1.1.2 | IT ZORGT VOOR NIEUWE OPPORTUNITEITEN
Wie begrijpt hoe eindgebruikers met IT omgaan, kan daarvan gebruikmaken om nieuwe
platformen te creëren voor diezelfde eindgebruikers.
H1.1.1.3 | IT ZORGT VOOR OPLOSSINGEN VAN BEDRIJFSPROBLEMEN
Dikwijls kunnen bedrijven bepaalde barrières (of bedrijfsproblemen) overwinnen door
gebruik te maken van IT. Bv via RFID-codes i.p.v. barcodes waardoor de wachttijden aan
de kassa verdwijnen.
H1.1.1.4 | IT HEEFT MAATSCHAPPELIJKE IMPACT
De overheid moet regulerende rol spelen, er is nood aan een wetgevend kader, de
overheid moet ook de kloof tussen ‘haves’ en ‘have-nots’ overbruggen, initiatief nemen
om iedereen te betrekken.
Ook moeten ze een wetgeving opstellen van wat wel en niet mag.
H1.1.2 | BEDRIJVEN ZIJN AFHANKELIJK VAN INFORMATIESYSTEMEN
Bedrijven zullen doelen bepalen. Om dergelijke doelen te halen dienen ze te weten welke
processen kunnen bijdragen aan het behalen van de doelen. Om die processen aan te
passen zodat de doelen behaald worden, zal er nood zijn aan software, hardware,
telecommunicatie, … veel informatie.
Je zou eigenlijk kunnen stellen dat bedrijven investeren in informatiesystemen om hun
strategische doelen te halen.
Informatiesystemen kunnen een rol spelen bij het ontwikkelen van operationele
excellentie.
Voorzien van correcte info, efficiënter worden, …
Informatiesystemen kunnen de basis vormen voor de ontwikkeling van nieuwe
producten, nieuwe services of volledig nieuwe bedrijfsmodellen.
Informatiesystemen kunnen een rol spelen bij het integreren van bepaalde
actoren in bedrijfsprocessen.
2
, Relatie met klant of leverancier wordt sterker
Informatiesystemen kunnen bedrijven helpen om hun besluitvormingsprocessen te
ondersteunen of efficiënter te maken.
Informatiesystemen kunnen bedrijven helpen om een competitief voordeel te
creëren.
Informatiesystemen zijn soms noodzakelijk om als bedrijf te kunnen overleven.
Concurrentie kan bv. een service ontwikkelen dat zo goed in de smaak valt
bij de klant dat hij/zij verwacht dat elke aanbieder dit ook heeft, in dergelijk
geval zal de ontwikkeling van die service noodzakelijk zijn om te blijven
voort bestaan.
H1.2 | GELAAGDHEID VAN INFORMATIE
Data is een opeenvolging van vastgestelde feiten die zich hebben voorgedaan.
› Kan op verschillende manieren waargenomen worden
› Kan op grote schaal waargenomen worden
› Vormt de basis om informatie te creëren
Informatie vloeit voort uit de data die gestructureerd verwerkt wordt of in een bepaalde
context geplaatst wordt. Dit kan worden gezien als een eindproduct, terwijl data een
ruwe grondstof is.
› Nodig om een bedrijf te sturen
› Afleidbaar uit individueel vastgestelde indicatoren
› Vertaalbaar door dataverwerking
Bedoeling van informatiesystemen is zowel het vergaren en opslaan van data als het
verwerken van deze data tot inzetbare informatie.
H1.2.1 | KENNIS
Om informatie goed te begrijpen en naar waarde te kunnen schatten heb je nood aan
kennis. Organisaties moeten in staat zijn om te leren (kennis te vergaren)
H1.2.2 | WIJSHEID
Wanneer je over kennis en over bepaalde inzichten beschikt, dan is er sprake van
wijsheid.
H1.2.3 | DE TRANSITIE VAN DATA NAAR WIJSHEID
Zie dia 33 van H1 voor voorbeelden
Wanneer data geregistreerd wordt en in de
juiste context wordt geplaatst, ontstaat
informatie.
Wanneer betekenis wordt toegevoegd aan
informatie, ontstaat kennis. De transitie van
informatie naar kennis gebeurt dus op het
niveau van het bedrijf. Om als bedrijf waarde
3
, te koppelen aan dergelijke kennis, dient men te kijken hoe die kennis bepaalde processen
kan beïnvloeden.
Er ontstaat een toename in waarde wanneer informatie wordt omgezet naar kennis.
Wanneer kennis wordt gekoppeld aan bestaande inzichten of wanneer kennis wordt
ingezet om nieuwe inzichten te verkrijgen, ontstaat wijsheid.
H1.3 | ONDERDELEN VAN EEN INFORMATIESYSTEEM
Input: een informatiesysteem vertrekt altijd van
ruwe data, deze kan via verschillende manieren
in het systeem terechtkomen. Alle ruwe data die
nodig zijn om de informatie te verkrijgen, worden
via de input in het systeem gebracht.
Verwerking: ruwe data wordt verwerkt tot
inzetbare informatie, dit wordt veelal gedaan door software. De nauwkeurigheid van de
verwerking is afhankelijk van de beschreven processen die nodig zijn om de data om te
zetten tot informatie.
Output: van zodra data verwerkt is tot informatie, dient deze informatie uit het systeem
gehaald te kunnen worden
Opslag: de mogelijkheid om ruwe data en informatie op te slaan. Dit laat toe om op een
later tijdstip deze informatie op te vragen, en kan dan gebruikt worden als data om
nieuwe informatie te bekomen
Terugkoppeling: soms komt een informatiesysteem in een situatie terecht waar het zelf
niet mee om kan en bijkomende informatie van de buitenwereld nodig heeft. Soms
verwacht het informatiesysteem dat er eerst een bepaalde handeling wordt uitgevoerd
alvorens verder te kunnen gaan
Elk informatiesysteem maakt gebruik van hulpbronnen. Die hulpbronnen maken het
mogelijk om het informatiesysteem inzetbaar te maken. Alle hulpbronnen samen vormen
de IT-infrastructuur van een organisatie. Het is belangrijk dat organisaties begrijpen in
welke mate deze hulpbronnen een rol spelen bij het tot stand komen en uitbouwen van
de bedrijfsstrategie. Hardware kan bepalen welke data wordt ingezameld of waar data
en/of informatie beschikbaar is. Software bepaalt hoe data verwerkt wordt en hoe
informatie ontstaat in een organisatie. Netwerken bepalen hoe toegankelijk informatie is.
H1.4 | DE ROL VAN STAKEHOLDERS
Vanuit het standpunt van een bedrijf zullen de stakeholders mee bepalen welke vorm het
informatiesysteem best kan aannemen. Ook andere factoren kunnen bepalend zijn voor
de vorm van een informatiesysteem. Soms worden beperkingen of verplichtingen
opgelegd vanuit een wetgevend kader.
De belangrijkste1:
Klanten
Leveranciers
Aandeelhouders
Concurrenten
1
zie p37-39 voor meer uitleg per stakeholder
4
EN
H1 | INFORMATIESYSTEMEN
H1.1 | INLEIDING
Informatiesystemen hebben als doel om informatie te verzamelen, data te verwerken en
ervoor te zorgen dat processen de correcte informatie krijgen aangeleverd wanneer ze
die nodig hebben. Andere bedrijven zullen informatiesystemen gebruiken voor bepaalde
concurrentiestrategieën waar te maken.
H1.1.1 | DE PRODUCTIVITEITSPARADOX DOOR ERIK BRYNJOLFSSON
Hoewel bedrijven enorme bedragen investeren in informatiesystemen, zie je dat niet
weerspiegeld in hun productiviteitscijfers.
Tijdens de industriële revolutie was er een duidelijke toename van de productiviteit, bij de
opkomst van informatiesystemen was een dergelijke toename niet onmiddellijk
waarneembaar.
De belangrijkste bevindingen uit Brynjolfsson zijn artikel was dat er veel een verkeerde
manier van het meten van data wordt toegepast wanneer men de waarde van
informatiesystemen probeert in beeld te brengen.
De impact van een informatiesysteem is sterk afhankelijk van de maturiteit van de
gebruikte technologie. Organisaties zijn pas in een later stadium in staat om de volledige
impact te benutten. De introductie van informatiesystemen kan in het begin zelfs tot een
daling zorgen in de productiviteit. Het invoeren van informatiesystemen is een systeem
van vallen en opstaan.
Tegenargumenten productiviteitsparadox:
Opbrengsten uit informatiesystemen worden gecompenseerd door verliezen in
andere sectoren
Het meten van productiviteit en dienstverlening is veel complexer dan traditionele
metingen rond productiviteit
Productiviteitstoename gaat ook in vele gevallen over optimalisatie van processen.
Een belangrijk probleem bij het creëren van een informatiesysteem is de manier waarop
een waarde gecreëerd wordt, want soms impliceren ze geen meerwaarde voor het bedrijf
(maar wel voor de klant).
Informatiesystemen vormen de basis van concurrentiestrategieën. Informatici zijn
medeverantwoordelijk voor het ontwikkelen van bedrijfsstrategieën en managers dienen
de impact van technologie naar waarde te kunnen schatten.
In tegenstelling tot wat de paradox zegt, is IT wel van economisch belang. Vele bedrijven
kunnen de dag van vandaag niet meer functioneren zonder IT.
1
,IT zorgt voor meer en nieuwe kansen, helpt bedrijven met dingen oplossen, is
toekomstbepalend, kan het marktaandeel beïnvloeden, kan processen optimaliseren, kan
helpen bij innovatie, …
H1.1.1.1 | IT IS ECONOMISCH BELANGRIJK
IT kan zorgen voor meer marktbereid te realiseren, via webwinkels bereikbaar of sociale
media. Mensen kunnen goede reviews achterlaten waardoor meer mensen geloof krijgen
in je bedrijf. Etc.
H1.1.1.2 | IT ZORGT VOOR NIEUWE OPPORTUNITEITEN
Wie begrijpt hoe eindgebruikers met IT omgaan, kan daarvan gebruikmaken om nieuwe
platformen te creëren voor diezelfde eindgebruikers.
H1.1.1.3 | IT ZORGT VOOR OPLOSSINGEN VAN BEDRIJFSPROBLEMEN
Dikwijls kunnen bedrijven bepaalde barrières (of bedrijfsproblemen) overwinnen door
gebruik te maken van IT. Bv via RFID-codes i.p.v. barcodes waardoor de wachttijden aan
de kassa verdwijnen.
H1.1.1.4 | IT HEEFT MAATSCHAPPELIJKE IMPACT
De overheid moet regulerende rol spelen, er is nood aan een wetgevend kader, de
overheid moet ook de kloof tussen ‘haves’ en ‘have-nots’ overbruggen, initiatief nemen
om iedereen te betrekken.
Ook moeten ze een wetgeving opstellen van wat wel en niet mag.
H1.1.2 | BEDRIJVEN ZIJN AFHANKELIJK VAN INFORMATIESYSTEMEN
Bedrijven zullen doelen bepalen. Om dergelijke doelen te halen dienen ze te weten welke
processen kunnen bijdragen aan het behalen van de doelen. Om die processen aan te
passen zodat de doelen behaald worden, zal er nood zijn aan software, hardware,
telecommunicatie, … veel informatie.
Je zou eigenlijk kunnen stellen dat bedrijven investeren in informatiesystemen om hun
strategische doelen te halen.
Informatiesystemen kunnen een rol spelen bij het ontwikkelen van operationele
excellentie.
Voorzien van correcte info, efficiënter worden, …
Informatiesystemen kunnen de basis vormen voor de ontwikkeling van nieuwe
producten, nieuwe services of volledig nieuwe bedrijfsmodellen.
Informatiesystemen kunnen een rol spelen bij het integreren van bepaalde
actoren in bedrijfsprocessen.
2
, Relatie met klant of leverancier wordt sterker
Informatiesystemen kunnen bedrijven helpen om hun besluitvormingsprocessen te
ondersteunen of efficiënter te maken.
Informatiesystemen kunnen bedrijven helpen om een competitief voordeel te
creëren.
Informatiesystemen zijn soms noodzakelijk om als bedrijf te kunnen overleven.
Concurrentie kan bv. een service ontwikkelen dat zo goed in de smaak valt
bij de klant dat hij/zij verwacht dat elke aanbieder dit ook heeft, in dergelijk
geval zal de ontwikkeling van die service noodzakelijk zijn om te blijven
voort bestaan.
H1.2 | GELAAGDHEID VAN INFORMATIE
Data is een opeenvolging van vastgestelde feiten die zich hebben voorgedaan.
› Kan op verschillende manieren waargenomen worden
› Kan op grote schaal waargenomen worden
› Vormt de basis om informatie te creëren
Informatie vloeit voort uit de data die gestructureerd verwerkt wordt of in een bepaalde
context geplaatst wordt. Dit kan worden gezien als een eindproduct, terwijl data een
ruwe grondstof is.
› Nodig om een bedrijf te sturen
› Afleidbaar uit individueel vastgestelde indicatoren
› Vertaalbaar door dataverwerking
Bedoeling van informatiesystemen is zowel het vergaren en opslaan van data als het
verwerken van deze data tot inzetbare informatie.
H1.2.1 | KENNIS
Om informatie goed te begrijpen en naar waarde te kunnen schatten heb je nood aan
kennis. Organisaties moeten in staat zijn om te leren (kennis te vergaren)
H1.2.2 | WIJSHEID
Wanneer je over kennis en over bepaalde inzichten beschikt, dan is er sprake van
wijsheid.
H1.2.3 | DE TRANSITIE VAN DATA NAAR WIJSHEID
Zie dia 33 van H1 voor voorbeelden
Wanneer data geregistreerd wordt en in de
juiste context wordt geplaatst, ontstaat
informatie.
Wanneer betekenis wordt toegevoegd aan
informatie, ontstaat kennis. De transitie van
informatie naar kennis gebeurt dus op het
niveau van het bedrijf. Om als bedrijf waarde
3
, te koppelen aan dergelijke kennis, dient men te kijken hoe die kennis bepaalde processen
kan beïnvloeden.
Er ontstaat een toename in waarde wanneer informatie wordt omgezet naar kennis.
Wanneer kennis wordt gekoppeld aan bestaande inzichten of wanneer kennis wordt
ingezet om nieuwe inzichten te verkrijgen, ontstaat wijsheid.
H1.3 | ONDERDELEN VAN EEN INFORMATIESYSTEEM
Input: een informatiesysteem vertrekt altijd van
ruwe data, deze kan via verschillende manieren
in het systeem terechtkomen. Alle ruwe data die
nodig zijn om de informatie te verkrijgen, worden
via de input in het systeem gebracht.
Verwerking: ruwe data wordt verwerkt tot
inzetbare informatie, dit wordt veelal gedaan door software. De nauwkeurigheid van de
verwerking is afhankelijk van de beschreven processen die nodig zijn om de data om te
zetten tot informatie.
Output: van zodra data verwerkt is tot informatie, dient deze informatie uit het systeem
gehaald te kunnen worden
Opslag: de mogelijkheid om ruwe data en informatie op te slaan. Dit laat toe om op een
later tijdstip deze informatie op te vragen, en kan dan gebruikt worden als data om
nieuwe informatie te bekomen
Terugkoppeling: soms komt een informatiesysteem in een situatie terecht waar het zelf
niet mee om kan en bijkomende informatie van de buitenwereld nodig heeft. Soms
verwacht het informatiesysteem dat er eerst een bepaalde handeling wordt uitgevoerd
alvorens verder te kunnen gaan
Elk informatiesysteem maakt gebruik van hulpbronnen. Die hulpbronnen maken het
mogelijk om het informatiesysteem inzetbaar te maken. Alle hulpbronnen samen vormen
de IT-infrastructuur van een organisatie. Het is belangrijk dat organisaties begrijpen in
welke mate deze hulpbronnen een rol spelen bij het tot stand komen en uitbouwen van
de bedrijfsstrategie. Hardware kan bepalen welke data wordt ingezameld of waar data
en/of informatie beschikbaar is. Software bepaalt hoe data verwerkt wordt en hoe
informatie ontstaat in een organisatie. Netwerken bepalen hoe toegankelijk informatie is.
H1.4 | DE ROL VAN STAKEHOLDERS
Vanuit het standpunt van een bedrijf zullen de stakeholders mee bepalen welke vorm het
informatiesysteem best kan aannemen. Ook andere factoren kunnen bepalend zijn voor
de vorm van een informatiesysteem. Soms worden beperkingen of verplichtingen
opgelegd vanuit een wetgevend kader.
De belangrijkste1:
Klanten
Leveranciers
Aandeelhouders
Concurrenten
1
zie p37-39 voor meer uitleg per stakeholder
4
