Examenvragen én -antwoorden Evoluties vh veiligheidsdenken - BaMV
Inleiding: Intro op geschiedenis, veiligheid & welzijn
A-VRAGEN
11 september Aanslagen in de VS waarbij de Twin Towers werden vernietigd
2001 door terroristen van Al-Qaeda met gekaapte vliegtuigen.
Veroorzaakte een enorme schok en angst wereldwijd. Start
van de “oorlog” tegen terrorisme, sterke toename van
veiligheidsmaatregelen, enz. Ook de opleiding
Maatschappelijke Veiligheid vindt zijn oorsprong in deze
gebeurtenis.
Abortuswet Wet die abortus (= zwangerschapsafbreking) legaliseert.
(eind 20ste E) Toen de wet in België werd goedgekeurd, weigerde koning
Boudewijn die te ondertekenen omdat dit tegen zijn
persoonlijke, religieuze overtuiging inging. De regering
verklaarde hem tijdelijk “onbekwaam om te regeren” voor
één dag. In die periode werd de wet zonder hem
ondertekend, waarna hij opnieuw koning werd.
Albert I Koning van België tijdens WOI.
Amerikaanse Oorlog in de VS tussen het geïndustrialiseerde noorden, dat
Burgeroorlog werkte met loonarbeid en tegen slavernij was, en het
(19e E) agrarische zuiden, dat afhankelijk was van slaven op
plantages. Dit conflict leidde uiteindelijk tot de afschaffing
van slavernij.
Anuna De Belgische klimaatactiviste die bekend werd door het
Wever (21e E) organiseren van klimaatmarsen met jongeren. Ze zette het
probleem van klimaatverandering sterk op de politieke
agenda.
Bril Hulpmiddel om beter te zien. Het verzamelen van kennis is
(middeleeuwen) niet langer enkel voor jonge mensen, ook oudere mensen
kunnen nu blijven lezen en leren. Zorgt voor een grote
verspreiding van kennis en wetenschap. Één van de eerste
brillen is te zien op een schilderij van Jan van Eyck.
Boudewijn Belgische koning die vooral bekend is door zijn rol in de
(20e E) abortuskwestie (1990). Hij weigerde de abortuswet te
ondertekenen omwille van zijn persoonlijke en religieuze
overtuigingen.
Burgerwacht Groep burgers (21-50 jaar) die instonden om orde te
(19e E) handhaven, plunderingen te voorkomen en zich te
verdedigen. Voorloper van moderne politie- en
veiligheidsdiensten.
Charlotte Franse vrouw die de revolutionair Jean-Paul Marat
Corday (18e E) vermoordde.
Collaboratie Samenwerken met de vijand tijdens een oorlog. Bijv. Belgen
, die met de nazi’s meewerkten tijdens de Duitse bezetting
tijdens WOII.
Delphine Boël Belgische kunstenares die na een lange juridische strijd
(21e E) officieel erkend werd als dochter van koning Albert II.
Gabrielle Petit Belgische verzetsvrouw en spionne tijdens WOI. Ze
verzamelde informatie voor de geallieerden en verzette zich
(20e E) tegen de Duitsers.
Jean-Paul Franse journalist en revolutionair die bekend stond om zijn
Marat (18e E) radicale ideeën. Werd vermoord door Charlotte Corday.
Jozef Stalin Leider van de Sovjet-Unie na Lenin, die een communistische
(20e E) dictatuur uitbouwde. Hij centraliseerde alle macht en
controleerde de samenleving via propaganda, censuur en
geweld.
Klimaatmars Protesten waarbij vooral jongeren op straat komen om
(21e E) aandacht te vragen voor klimaatverandering.
Koning Filip Huidige koning van België.
Leopold I Eerste koning van België na de onafhankelijkheid in 1831.
Leopold II Tweede koning van België, vooral bekend om zijn rol in
Congo. Hij maakte Congo tot zijn persoonlijke kolonie en laat
er grondstoffen winnen.
Leopold III Koning van België tijdens WOII. Werd beschuldigd van
collaboratie, zorgde voor grote verdeeldheid in België
(Koningskwestie).
Machinegewe Vuurwapen dat snel en automatisch meerdere kogels kan
er afvuren. Veranderde de manier van oorlog voeren drastisch
(WOI).
Marilyn Amerikaanse actrice en sekssymbool. Icoon van Hollywood,
Monroe (20e E) schoonheid en glamour.
Musket (17e E) Vroeg vuurwapen dat met buskruit werkt en door musketiers
gehanteerd werd, soldaten die gespecialiseerd zijn in dit
wapen.
Paradigma Een manier van denken of kijken naar de wereld die typisch
is voor een bepaalde tijd. Bijv. in de middeleeuwen verklaart
men ziektes door God of het bovennatuurlijke, terwijl na de
Verlichting men ziektes door de wetenschap verklaart.
Pijl en boog Wapen waarmee pijlen vanop afstand worden afgeschoten.
(prehistorie) Maakte jagen veiliger en efficiënter, omdat dieren vanop
afstand geraakt konden worden.
Primaire bron Bron die rechtstreeks uit de tijd zelf komt. Informatie van
iemand die het zelf heeft meegemaakt of uit die periode
, afkomstig is.
Prins Karel Broer van Leopold III die na WOII tijdelijk regent van België
(20e E) werd. Hij bestuurde dus het land omdat Leopold III
omstreden was door zijn rol in de oorlog
(collaboratiekwestie).
Rob de Nijs Nederlandse zanger, bekend van o.a. “Banger hart” en “Het
(20e–21e E) werd zomer”. Vorig jaar gestorven aan Parkinson.
Sam Cooke Amerikaanse zanger, bekend van o.a. “Wonderful world”. Op
(20e E) 33-jarige leeftijd doodgeschoten door de manager van het
hotel in LA waar hij verbleef.
Het schrift Manier om informatie vast te leggen door te schrijven.
(± 5000 jaar Belangrijke uitvinding, want daardoor kon kennis
geleden) doorgegeven worden zonder afhankelijk te zijn van het
geheugen. Begin van de geschiedenis, omdat
gebeurtenissen vanaf nu opgeschreven werden.
Satelliet (20e Object dat rond de aarde draait. Wordt gebruikt voor
E) communicatie, navigatie, weerberichten en observatie.
Speelde een grote rol tijdens de Koude Oorlog. Spoetnik 1
was de eerste kunstmatige satelliet, gelanceerd door de
Sovjet-Unie.
Secundaire Bron die informatie geeft over het verleden, maar zelf niet
bron uit die tijd komt. Gebaseerd op primaire bronnen, maar
bevat interpretatie en uitleg.
Sherlock Fictieve detective, bekend om zijn logisch redeneren en
Holmes (19e E) observatievermogen. Hij lost misdaden op door feiten te
analyseren en verbanden te leggen, niet door gevoel.
Symbool voor kritisch denken.
Vuurdomestic Het moment waarop de mens vuurt leert beheersen, wat
atie enkel mogelijk werd door rechtop te lopen (handen vrij) en
(prehistorie) door planning, namelijk vooruitdenken: hout verzamelen,
vuur onderhouden en zorgen dat het blijft branden. Het
gebruik van vuur heeft grote gevolgen op sociaal, militair,
economisch en cultureel vlak.
Het wiel Uitvinding die het mogelijk maakt om voorwerpen en
(± 5500 jaar mensen te verplaatsen. Maakt transport veel sneller en
geleden) efficiënter dan voordien. Belangrijk voor handel en de basis
voor veel latere technologie (wagens, machines, …).
B-VRAGEN
1. Leg uit: Wat is veiligheid? Wat betekent veiligheid voor mezelf
(micro), voor mijn omgeving (meso), de wereld (macro)? Leg uit wat
bedoeld wordt met deze niveaus?
, Wat is veiligheid?
Veiligheid kan je in eerste instantie eenvoudig zien als de afwezigheid van
onveiligheid .
Dat betekent: geen oorlog, geen geweld, geen gevaar. Maar in werkelijkheid is
het breder: veiligheid gaat ook over hoe mensen zich voelen (gevoel van
veiligheid) en over zaken zoals gezondheid, rechtvaardigheid, omgeving, enz.
De drie niveaus van veiligheid
De cursus zegt dat je veiligheid moet bekijken op drie niveaus: micro, meso
en macro
1. Micro (ikzelf)
👉 Veiligheid voor jezelf
Voel ik mij veilig?
Heb ik geen gevaar in mijn directe omgeving?
Voorbeeld: geen geweld, gezond zijn, veilige woning
➡️
Dit is het individuele niveau.
2. Meso (omgeving)
👉 Veiligheid in je directe omgeving
Familie, school, buurt, werk
Voorbeeld: veilige school, weinig criminaliteit in je buurt
➡️
Dit is het tussen-niveau (groepen en omgeving).
3. Macro (wereld)
👉 Veiligheid op grote schaal
Landen, wereld, internationale context
Voorbeeld: oorlog, terrorisme, klimaatproblemen
➡️
Dit is het maatschappelijk en wereldwijd niveau.
2. Onveiligheid kan een taboe zijn. Ken je voorbeelden?
Ja, onveiligheid kan vaak een taboe zijn: mensen spreken er niet over,
verzwijgen het of minimaliseren het.
Voorbeelden van taboes rond onveiligheid
👉 Seksueel geweld / aanranding
Werd lange tijd nauwelijks besproken
Slachtoffers zwegen uit schaamte of angst
👉 Geestelijke gezondheid (depressie, burn-out)
Vaak verborgen gehouden
Inleiding: Intro op geschiedenis, veiligheid & welzijn
A-VRAGEN
11 september Aanslagen in de VS waarbij de Twin Towers werden vernietigd
2001 door terroristen van Al-Qaeda met gekaapte vliegtuigen.
Veroorzaakte een enorme schok en angst wereldwijd. Start
van de “oorlog” tegen terrorisme, sterke toename van
veiligheidsmaatregelen, enz. Ook de opleiding
Maatschappelijke Veiligheid vindt zijn oorsprong in deze
gebeurtenis.
Abortuswet Wet die abortus (= zwangerschapsafbreking) legaliseert.
(eind 20ste E) Toen de wet in België werd goedgekeurd, weigerde koning
Boudewijn die te ondertekenen omdat dit tegen zijn
persoonlijke, religieuze overtuiging inging. De regering
verklaarde hem tijdelijk “onbekwaam om te regeren” voor
één dag. In die periode werd de wet zonder hem
ondertekend, waarna hij opnieuw koning werd.
Albert I Koning van België tijdens WOI.
Amerikaanse Oorlog in de VS tussen het geïndustrialiseerde noorden, dat
Burgeroorlog werkte met loonarbeid en tegen slavernij was, en het
(19e E) agrarische zuiden, dat afhankelijk was van slaven op
plantages. Dit conflict leidde uiteindelijk tot de afschaffing
van slavernij.
Anuna De Belgische klimaatactiviste die bekend werd door het
Wever (21e E) organiseren van klimaatmarsen met jongeren. Ze zette het
probleem van klimaatverandering sterk op de politieke
agenda.
Bril Hulpmiddel om beter te zien. Het verzamelen van kennis is
(middeleeuwen) niet langer enkel voor jonge mensen, ook oudere mensen
kunnen nu blijven lezen en leren. Zorgt voor een grote
verspreiding van kennis en wetenschap. Één van de eerste
brillen is te zien op een schilderij van Jan van Eyck.
Boudewijn Belgische koning die vooral bekend is door zijn rol in de
(20e E) abortuskwestie (1990). Hij weigerde de abortuswet te
ondertekenen omwille van zijn persoonlijke en religieuze
overtuigingen.
Burgerwacht Groep burgers (21-50 jaar) die instonden om orde te
(19e E) handhaven, plunderingen te voorkomen en zich te
verdedigen. Voorloper van moderne politie- en
veiligheidsdiensten.
Charlotte Franse vrouw die de revolutionair Jean-Paul Marat
Corday (18e E) vermoordde.
Collaboratie Samenwerken met de vijand tijdens een oorlog. Bijv. Belgen
, die met de nazi’s meewerkten tijdens de Duitse bezetting
tijdens WOII.
Delphine Boël Belgische kunstenares die na een lange juridische strijd
(21e E) officieel erkend werd als dochter van koning Albert II.
Gabrielle Petit Belgische verzetsvrouw en spionne tijdens WOI. Ze
verzamelde informatie voor de geallieerden en verzette zich
(20e E) tegen de Duitsers.
Jean-Paul Franse journalist en revolutionair die bekend stond om zijn
Marat (18e E) radicale ideeën. Werd vermoord door Charlotte Corday.
Jozef Stalin Leider van de Sovjet-Unie na Lenin, die een communistische
(20e E) dictatuur uitbouwde. Hij centraliseerde alle macht en
controleerde de samenleving via propaganda, censuur en
geweld.
Klimaatmars Protesten waarbij vooral jongeren op straat komen om
(21e E) aandacht te vragen voor klimaatverandering.
Koning Filip Huidige koning van België.
Leopold I Eerste koning van België na de onafhankelijkheid in 1831.
Leopold II Tweede koning van België, vooral bekend om zijn rol in
Congo. Hij maakte Congo tot zijn persoonlijke kolonie en laat
er grondstoffen winnen.
Leopold III Koning van België tijdens WOII. Werd beschuldigd van
collaboratie, zorgde voor grote verdeeldheid in België
(Koningskwestie).
Machinegewe Vuurwapen dat snel en automatisch meerdere kogels kan
er afvuren. Veranderde de manier van oorlog voeren drastisch
(WOI).
Marilyn Amerikaanse actrice en sekssymbool. Icoon van Hollywood,
Monroe (20e E) schoonheid en glamour.
Musket (17e E) Vroeg vuurwapen dat met buskruit werkt en door musketiers
gehanteerd werd, soldaten die gespecialiseerd zijn in dit
wapen.
Paradigma Een manier van denken of kijken naar de wereld die typisch
is voor een bepaalde tijd. Bijv. in de middeleeuwen verklaart
men ziektes door God of het bovennatuurlijke, terwijl na de
Verlichting men ziektes door de wetenschap verklaart.
Pijl en boog Wapen waarmee pijlen vanop afstand worden afgeschoten.
(prehistorie) Maakte jagen veiliger en efficiënter, omdat dieren vanop
afstand geraakt konden worden.
Primaire bron Bron die rechtstreeks uit de tijd zelf komt. Informatie van
iemand die het zelf heeft meegemaakt of uit die periode
, afkomstig is.
Prins Karel Broer van Leopold III die na WOII tijdelijk regent van België
(20e E) werd. Hij bestuurde dus het land omdat Leopold III
omstreden was door zijn rol in de oorlog
(collaboratiekwestie).
Rob de Nijs Nederlandse zanger, bekend van o.a. “Banger hart” en “Het
(20e–21e E) werd zomer”. Vorig jaar gestorven aan Parkinson.
Sam Cooke Amerikaanse zanger, bekend van o.a. “Wonderful world”. Op
(20e E) 33-jarige leeftijd doodgeschoten door de manager van het
hotel in LA waar hij verbleef.
Het schrift Manier om informatie vast te leggen door te schrijven.
(± 5000 jaar Belangrijke uitvinding, want daardoor kon kennis
geleden) doorgegeven worden zonder afhankelijk te zijn van het
geheugen. Begin van de geschiedenis, omdat
gebeurtenissen vanaf nu opgeschreven werden.
Satelliet (20e Object dat rond de aarde draait. Wordt gebruikt voor
E) communicatie, navigatie, weerberichten en observatie.
Speelde een grote rol tijdens de Koude Oorlog. Spoetnik 1
was de eerste kunstmatige satelliet, gelanceerd door de
Sovjet-Unie.
Secundaire Bron die informatie geeft over het verleden, maar zelf niet
bron uit die tijd komt. Gebaseerd op primaire bronnen, maar
bevat interpretatie en uitleg.
Sherlock Fictieve detective, bekend om zijn logisch redeneren en
Holmes (19e E) observatievermogen. Hij lost misdaden op door feiten te
analyseren en verbanden te leggen, niet door gevoel.
Symbool voor kritisch denken.
Vuurdomestic Het moment waarop de mens vuurt leert beheersen, wat
atie enkel mogelijk werd door rechtop te lopen (handen vrij) en
(prehistorie) door planning, namelijk vooruitdenken: hout verzamelen,
vuur onderhouden en zorgen dat het blijft branden. Het
gebruik van vuur heeft grote gevolgen op sociaal, militair,
economisch en cultureel vlak.
Het wiel Uitvinding die het mogelijk maakt om voorwerpen en
(± 5500 jaar mensen te verplaatsen. Maakt transport veel sneller en
geleden) efficiënter dan voordien. Belangrijk voor handel en de basis
voor veel latere technologie (wagens, machines, …).
B-VRAGEN
1. Leg uit: Wat is veiligheid? Wat betekent veiligheid voor mezelf
(micro), voor mijn omgeving (meso), de wereld (macro)? Leg uit wat
bedoeld wordt met deze niveaus?
, Wat is veiligheid?
Veiligheid kan je in eerste instantie eenvoudig zien als de afwezigheid van
onveiligheid .
Dat betekent: geen oorlog, geen geweld, geen gevaar. Maar in werkelijkheid is
het breder: veiligheid gaat ook over hoe mensen zich voelen (gevoel van
veiligheid) en over zaken zoals gezondheid, rechtvaardigheid, omgeving, enz.
De drie niveaus van veiligheid
De cursus zegt dat je veiligheid moet bekijken op drie niveaus: micro, meso
en macro
1. Micro (ikzelf)
👉 Veiligheid voor jezelf
Voel ik mij veilig?
Heb ik geen gevaar in mijn directe omgeving?
Voorbeeld: geen geweld, gezond zijn, veilige woning
➡️
Dit is het individuele niveau.
2. Meso (omgeving)
👉 Veiligheid in je directe omgeving
Familie, school, buurt, werk
Voorbeeld: veilige school, weinig criminaliteit in je buurt
➡️
Dit is het tussen-niveau (groepen en omgeving).
3. Macro (wereld)
👉 Veiligheid op grote schaal
Landen, wereld, internationale context
Voorbeeld: oorlog, terrorisme, klimaatproblemen
➡️
Dit is het maatschappelijk en wereldwijd niveau.
2. Onveiligheid kan een taboe zijn. Ken je voorbeelden?
Ja, onveiligheid kan vaak een taboe zijn: mensen spreken er niet over,
verzwijgen het of minimaliseren het.
Voorbeelden van taboes rond onveiligheid
👉 Seksueel geweld / aanranding
Werd lange tijd nauwelijks besproken
Slachtoffers zwegen uit schaamte of angst
👉 Geestelijke gezondheid (depressie, burn-out)
Vaak verborgen gehouden
