Samenvatting Zenuwstelsel | Anatomie & Fysiologie | Arteveldehogeschool

Hoofdstuk 8: het zenuwstelsel – anatomie en fysiologie

1) Anatomische en functionele indeling zenuwstelsel

Anatomische indeling

 Centraal zenuwstelsel (CZS)
o Hersenen
 Grote hersenen (cerebrum)
 Kleine hersenen (cerebellum)
 Hersenstam (truncus cerebri)
o Ruggenmerk (medulla spinalis)
 Perifeer zenuwstelsel (PZS)
o Zenuwweefsel buiten CZS
 Zenuwen (nervi)
 Hersenzenuwen (12paren)
 Ruggenmergzenuwen (31paren)

Functionele indeling

 Afferente, sensorische zenuwstelsel
o Informatie van receptoren naar CZS
 Efferente, motorische zenuwstelsel
o Informatie van CZS naar effectoren
 Willekeurige, somatische, animale ZS (AZS)
 Niet onder controle van vrije wil
o (ortho) sympatisch ZS: fight, fright, flight
reacties
o Parasympatisch ZS: rest & digest reacties




2) Celorganisatie zenuwstelsel

1

,Functionele eenheid van zenuwstelsel  neuron

 Cellichaam
o Celkern
o Geen centriolen  geen mitose  geen verandering na schade
o Veel mitochondriën  veel energieverbruik  Na – K – ATPase-
pompen in celmembraan
o RER en vrije ribosomen – lichaampjes van Nissl  grijs (dus
grijze stof  cellichamen)
 Dendriet
o Brengt signaal naar cellichaam
 Axon
o Voert signaal weg van cellichaam
o Synapsknop

Neuroglia of steuncellen

 CZS
o Astrocyten  ondersteunen cellichamen & handhaven bloed-
hersen- barrière (BHB) via eindvoetjes
o Oligodendrocyten  isoleren axon dankzij mergschede met
myeline  wit (dus witte stof  axonen)
o Microgliacellen  fagocyten want afkomstig van witte
bloedcellen
o Ependymcellen  bekleden centrale kanaal en ventrikels en
produceren cerebrospinaal vocht (CSV)
 PZS
o Satellietcellen  ondersteunen cellichamen
o Schwanncellen  myelinisatie axon




Bloedhersenbarrière (BHB)

2

,  Zee selectieve doorlaatbaarheid tussen capillairen en zenuwweefsel
in hersenen
o Alleen kleine vetoplosbare verbindingen zoals hormonen,
alcohol, cafeïne
o Grote moleculen zoals glucose hebben transporteiwitten nodig
om door barrière te raken
 Bouw:
o Tight junctions tussen endotheelcellen van capillairen
o Dikke basale membraan
o Eindvoetjes van astrocyten
 Voordeel: Bescherming tegen schadelijke stoffen en infecties met
bacteriën
 Nadeel: sommige medicatie tegen infecties, kanker wordt
tegengehouden




3) Membraanpotentiaal

Potentiaalverschil

 Potentiaalverschil is het verschil in elektrische ladingen tussen twee
plaatsen
 In batterij zijn er meer elektronen aan negatieve pool dan aan
positieve pool
 In batterij zijn de polen van elkaar gescheiden door zoutbrug

rustpotentiaal

 Verschil in elektrische ladingen tussen intra en extra cellulair milieu
cel in rust
 Beide milieus zijn gescheiden door celmembraan  de membraan is
gepolariseerd
 Bedraagt -70Mv voor een neuron

3