Samenvatting RZL

RZL: ethisch reflecteren
Religie- zingeving en levensbeschouwing


Religie
 De dag van vandaag = negatieve visie
 Moraliserend karakter
 Religie = de kerk???
 Toch aanwezig en zeer belangrijk!
 In complexe vorm
o Van vast naar vloeibaar
 Religare : verbinden
 Zie religiometer

1. Verbinding
a. Verbinding met zichzelf
b. Verbinding met de anderen rondom ons (horizontale verbinding)
c. Verbinding met datgene wat het zintuigelijk waarneembare overstijgt
(verticale verbinding)
d. Focus in religie: herstel van de verbinding met onzelf
e. Verwijzing naar Goden/God niet vereist, wel de openheid naar het sacrale…
f. 5 grote wereldgodsdiensten
i. Jodendom
ii. Christendom
iii. Islam
iv. Boedhisme = strikt genomen geen godsdienst (Boeddha was een mens
die tot verlichting is gekomen)
v. Hindoeisme
2. Herlezing
a. Positieve/negatieve diepte-ervaringen
b. Zoeken naar symbooltaal (poezie, rituelen,gebeden, liederen)
c. Sharing is caring= we willen ervaringen delen met elkaar
d. Plek van rust en stilte ( kerk, moskee, synagoge, tempel)
3. Geloven is vertrouwen
a. Vertrouwen belangrijkste basiservaring voor het aangaan van verbindingen
i. Met jezelf
ii. Met anderen
b. Moeizaam proces
c. Vertrouwen op God?
d. Nog andere betekenissen?
i. Loven = dankbaarheid uiten
ii. Liefhebben =je geliefd weten
iii. Nadruk op normen, wetten = bijzaak?
iv. Aanreiken van zingevingskader

, Spiritualiteit
Omgekeerde piramide  eerste metafoor
sociale
dimensie



Psychische
Fysieke dimensie
dimensie




Spirituele
dimensie

Spiritualiteit= the meaning of life
 Etymologisch:
o Spiritus : Levensadem/ levensgeest
o = wat de mens beweegt, inspireert, bezielt, drijft, …
 Christina Puchalski
o Spiritualiteit is het aspect van het mens-zijn dat verwijst naar de manier
waarop individuen zin en doel zoeken en tot uitdrukking brengen en de manier
waarop zij hun verbondenheid met het moment, met zichzelf, met anderen,
met de natuur en met het significante of het heilige ervaren.
 Integrale zorg
o Mens = dynamisch, interacterend geheel van een lichamelijke, psychische,
sociale en spirituele dimensie
 Verschillende dimensies beïnvloeden elkaar voortdurend
o Bv, sportblessure  heeft ook impact op sociale activiteiten, gevoelens en
zinbeleving
 De spirituele dimensie is deal-breaker
o Gaat het mis in deze dimensie -> zin tot leven aangetast worden & minder zin
in andere domeinen van het mens-zijn
o Ze wordt gezien als dragende dimensie : draagt zinbeleving (= hoofdtaak)
 Spiritueel of religieus???
o Spirituele dimensie is breder dan de religieuze dimensie
o Mogelijkheid van religieuze laag in spirituele dimensie mag niet over het
hoofd gezien worden
 Spirituele dimensie van mens steeds actief
o Onbewust of bewust
o Uitspraken over zinbeleving of zintekort  verhoogde activiteit van de
spirituele dimensie

,  Vergelijking met ademen
 Uitdaging: steeds minder mensen spreken spirituele/religieuze taal
o Verborgen
o Gevoelstaal

De wortels van de boom  tweede metafoor
 De wortels = ons voedsel, onze krachtbronnen
o Geloof, familie, vrienden, hobby’s  een houvast
o Mogelijkheid tot het sacrale
o Als geworteld individu kunnen wij een uniek pad bewandelen
 De stam = ons uniek levenspad (fundamentele keuzes/waarden zijn inherent)
 Vruchten/bladeren = successen (innerlijke/uiterlijke), bereikte doelen…
 Indien wij ontworteld geraken en/of onze wortels niet voeden, gaat alles veel
moeizamer.
o Belangrijk om connectie te behouden met onze wortels.

Flexibel geloof: de huidige spiritualiteitsbeleving
Spiritualiteit doorheen de tijd
 Spiritualiteit vroeger
o Ieder burger was praktiserend katholiek
 Iedere zondag naar de kerk
 Alle sacramenten naleven
o Je werd als christen geboren
o Spiritualiteit altijd gelinkt aan christelijke religie
 Bidden tot god
 Kaarsen branden
 Spiritualiteit nu
o Christen “worden” (en blijven) is keuze  niet meer meegegeven door de
ouders
o Ietsisme & bricolage-> spititualiteit opbouwen met verschillende elementen
van religies
o Nieuwe spirituele bewegingen
 New-Age, Wicca (natuurreligie -> moderne heksen), mindfulness,
etc…
o = levenslange zoektocht

Spiritualiteit nu?
 Einde grote verhalen?
o Verlies geloofwaardigheid
o Secularisering
 Algemene benaming voor verwereldlijking
 = er is minder en minder godsdienst
 Zal religie verdwijnen?