Samenvatting Conflict in het Globale Zuiden

CONFLICT IN HET GLOBALE
ZUIDEN
LES 1: INTRO

INTRODUCTIE


GLOBALE ZUIDEN?
- Wereld opgedeeld in Globale Noorden en Globale Zuiden
- Veel bediscussieerde term
- Gedeelde ervaring van kolonialisme
- Scheidingslijn is vaak arbitrair
 “There are Souths in the Norths”


FOCUS OP THEORIEVORMING ROND ‘GEWELDDADIG’ CONFLICT
- Focus op theorieën van geweld in conflict
 Meer dan op theorieën van conflict
- Geweld?
 Grotendeels fysiek en interpersoonlijk
- Verschillende definities van gewelddadig conflict
 Kan analyse altijd bemoeilijken
- Verschil tussen conflict en oorlog
 Vanaf een bepaalde hoeveelheid doden (+1000) = oorlog (?? Syrië?)

THEORIE DOET ER TOE
- Nodig bij het verklaren en begrijpen van de complexiteiten van gewelddadig conflict
- Om vragen over conflict te beantwoord zeker nood aan theorie
- Achter elke analyse schuilt een set van assumpties
 Vormen de basis voor academisch theorievorming van conflict
 Informeren hoe politici conflict lezen en waarom ze welke actie nemen
- Slechte conflictanalyse kan desastreuze gevolgen hebben
- Men moet op de hoogte zijn van achterliggende assumpties
 Om te politiek ervan te begrijpen


3 VRAGEN DOORHEEN DE CURSUS
1. Wat maakt een groep?

2. Waarom en hoe neemt een groep zijn toevlucht tot geweld?

3. Waarom en hoe stoppen groepen (niet)met geweld

,CONFLICTANALYSE
- Zowel data (empirische gegevens, bewijs) en theorie (meer abstracte kennis)
- ‘Conflict mapping’
 Organiseren van data, conflict openbreken in sleutelonderdelen
Bv. Wie zijn de partijen, hoe relateren ze tot elkaar, hoe organiseren ze zich,…
 Theorie: verklaren en begrijpen van gewelddadig conflict
- Essentieel: begrijpen van ontologische en epistemologische assumpties die theorie informeren
 Ontologie: wat is er? Wat beweegt mensen (tot gewelddadig conflict)?
 Epistemologie: hoe te weten

ONTOLOGIE (‘BEING’)
- De studie van het zijn
 Wie of wat zijn wij?
 Wat is er? Wat beweegt mensen?
- Structuralisme: structuren determineren actie
 Bron gewelddadig conflict ligt in de organisatie van de samenleving of het systeem
- Individualisme: acties (van individuen) determineren structuur
 Bron van gewelddadig conflict ligt bij de acties van individuen

EPISTEMOLOGIE (‘KNOWING’)
- De theorie van het weten/kennen
 Hoe en waarom?
 Hoe weten we wat we claimen te weten?
- Positivistische epistemologie: sociale wereld bestuderen van buitenaf
 Dmv causale verbanden leggen, oorzaken zoeken, hypotheses stellen
 = Deterministisch, objectief
 Theory building gaat over verklaren
- Interpretatieve epistemologie: sociale wereld bestuderen van binnenuit
 Naar betekenis zoeken (eerder dan oorzaken)
 = Historisch, cultureel, context- specifiek
 Theory building gaat over het begrijpen


HOLLIS MATRIX
- Gaat 4 tradities in schema voorstellen
 Héél simpel
- Nuttige tool om na te denken over theorieën
- Ontologie: structuralisme (holism) >< individualisme
- Epistemologie:
 Positivisme: explanation
 Interpretatief: understanding

,LES 2: IDENTITEIT

ROL VAN SOCIALE IDENTITEIT IN GEWELDDADIG CONFLICT

- Theorieën over processen van groepsvorming en hechting als mogelijke bronnen van conflict
 Definities + kritiek representeren identiteit als begrensd en unitair
 Inzoomen op 'etnisch conflict'
 Primordiale en constructivistische opvattingen
 3 vragen !!! + Hollis-matrix

1. SOCIALE IDENTITEIT DEFINIËREN

- Containerbegrip dat sinds jaren ’60 zijn opmars kent
- Gebruikt om te beschrijven, labelen, categoriseren


IDENTITEIT
- Wie of wat ben je in relatie tot een groep
- In de sociale wetenschappen: tradities die identiteit lokaliseren op ...
 Niveau van het individu: UNIEK
o Identiteit als een zeldzaam en uniek zelfgevoel (privé en eenzame ervaring)
 Maatschappijniveau: SAMENESS
o Gemeenschappelijke dimensie van identiteit (erbij horen, een gemeenschappelijke mentale
constructie delen)
- Erikson & de veelheid van identiteit (p.21)
 In de kern van de individu (James) en de groep (Freud)
 Niet wederzijds exclusief!
o Verkuyten: “identiteit gaat niet over individu als zodanig, noch over de samenleving als
zodanig, het gaat om de relatie tussen beide.”


SOCIALE IDENTITEIT
- Sociale identiteit gaat over relatie tussen het individu en de sociale omgeving
- Vertelt ons over categorische kenmerken die mensen in de sociale ruimte lokaliseren
Bv. Nationaliteit, religie, geslacht, seksualiteit, etniciteit,…
- Relationeel
 Bepaalde kenmerken delen met anderen, we zijn wat we niet zijn!
M / V, moslim / Katholiek
- We hebben meerdere identiteiten
 Onderdeel van veel verschillende sociale categorieën
- Contextueel
 Afhankelijk van de context is de ene identiteit prominenter dan de andere
- Dynamisch en veranderlijk
Bv. Lang katholiek zijn, maar later toch overstappen daar de Islam
 Sommige duurzamer dan andere
- ‘Practice turn’
 Identiteit niet iets dan we hebben, maar meer iets wat we doen
 Hoeveel vrijheid hierin? Hoe gedetermineerd zijn onze identiteiten

, - Worden sociaal gebouwd
 In plaats van biologisch gegeven ...

- Identiteitsconflicten
 Homoseksueel en katholiek, tweede generatie migrantenburger versus buitenstaander
- Gaat over macht
 Identiteiten worden gevormd binnen historische machtscontexten
 Sommige groepen in de samenleving hebben meer macht om verhalen te 'definiëren'
 De staat als één van de belangrijkste agenten van identiteiten voor classificatie-indeling.
(Wat is wat en wie is wie?)
- Niet alle categorisaties zijn sociale identiteiten
Bv. meningen, voorkeuren, labels,…


IN RELATIE TOT GEWELDDADIG CONFLCIT
- Identiteit wordt vaak gezien als primaire breuklijn tussen groepen in conflict
- Mensen zijn bereid en in staat zijn om te doden en te sterven in de naam van de groep
- Sociale identiteit is belangrijk voor het begrijpen van gewelddadig conflict
 Maar we moeten voorzichtig met deze causaliteit omgaan
 Anders in unitaire val vallen

DE UNITAIRE VAL
- Veronderstellen dat partijen in een gewelddadig conflict een unitaire identiteit delen
 Er is een causale relatie tussen identitaire verschillen en gewelddadig conflict
- Makkelijk om in unitaire val te vallen voor 2 redenen
1. ‘Identity group conflict’ impliceert een link tussen identiteit(sverschillen) en gewelddadig conflict
2. Hedendaagse oorlogen zijn geen binaire conflicten tussen unitaire en begrensde groepen
 Mate van ‘groupness’ van partijen in conflict is niet constant
 Problematiseer eerder dan de relatie tussen hen veronderstellen
o Hoe worden categorieën omgevormd tot groepen? Sociaal-politieke processen betrokken?
o Hoge mate van ‘groupness’ is vaak het resultaat, niet de oorzaak van gewelddadig conflict.
- Hoe de unitaire val vermijden of doorbreken?
 Maak expliciet het onderscheid tussen identiteitsgroepen en organisaties
 Organisaties zijn meestal protagonisten in gewelddadig conflict
Bv. Schild en Vrienden die zeg voor de Vlaming te spreken
- Relatie tussen organisaties in conflict en groepen die ze ‘vertegenwoordigen’, is zeer ambigu