Studie van het Sociaal werk deel
1:
Wat is het sociaal werk?
1: Inleiding in het sociaal werk
3 dimensies :
- Als werkveld (focus op de opdeling/organisatie van het sociaal werk in sociale
voorzieningen.)
- Als beroep (focus op de gediplomeerde sociaal werker. Welke taken mag of kan ik doen?)
- Als wetenschap (focus op de wetenschappelijke studie van sociale interventies.)
o WIE wordt er geïntervenieerd?
o WANNEER wordt er geïntervenieerd?
o HOE wordt er geïntervenieerd?
o Op WELKE gronden wordt er geïntervenieerd?
Sociaal werk is handelingswetenschap!
Er is een groot verschil tussen vroeger en nu. Problemen die vroeger niet aangepakt werden, worden
nu wel aangepakt. En omgekeerd.
Bv. Spijbelen
T.e.m. jaren 70 was dit niet erg maar vanaf jaren 70 werd dit een misdaad.
Hoe komt dit? Wat is er in de jaren 70 gebeurd?
à De Vlaamse economie is overgeschakeld naar kenniseconomie.
Wat heb je nodig in kenniseconomie? à Hooggeschoolde mensen
(Inzicht, studiewerk en kennis is nodig voor kenniseconomie)
Niet werken is nu een misdaad, overheid wil dat de mens werkt.
Waarom? àTechnologische vooruitgang, mensen verdienen geld en zo komt een goed draaiende
economie op gang.
De ANGST van de overheid : jongeren die doelloos op straat ronddwalen en dit kan dan zorgen tot
criminaliteit/opstanden.
Hoe zorgde de overheid voor solidariteit? Hoe voel je je Belg? (of andere nationaliteit)
munteenheid, vlag en volkslied
Sociaal werk is ontstaan door rijke burgervrouwen en caritas vrouwen ( katholieke vrouwen) die
andere vrouwen wouden helpen en is nu ongeveer 100 jaar oud.
1
,(door vrouwen en voor vrouwen)
Er zin +- 40 000 sociaal werkers in Vlaanderen. Dit zijn vooral vrouwen, ze zijn dringend op zoek
naar mannen. (ze ‘schreeuwen’ om mannen.’)
Waarom meer mannen nodig? --> hoe heterogener uw sociaal werker is, hoe presentatiever.
Sociaal werkers krijgen +- 1700 euro netto maandloon, dit is schandalig weinig!!! Toch is het een
internationaal verspreid beroep.
Grondleggers sociaal werk:
- Jane Addams
- Mary Richmond
- Alice Salomon (Duiste vrouw die een grote inpakt had op het Vlaamse sociaal werk)
- Maria Baers
- De Bock (directrise CHEESE (vroegere HoGent)
2: Sociaal werk als sociale praktijk
Sociaal werk valt ook te typeren als een sociale praktijk. Want het is een ‘beroep’ en een
wetenschap met eigen kennisgeheel.
Sociaal werkers kijken vaak door een ‘sociaal werk bril.’ ( = eigen taal, eigen spelregels,
vaardigheden en competenties om aan het welzijn van mensen te hanteren.)
Vb: spijbelen
- Beroep (zal een sociaal werker hetzelfde doen als een criminoloog? Ze zullen anders naar
het probleem kijken.)
- Werkveld (moet het probleem doorverwezen worden naar specifieke werkvelden?)
- Wetenschap (hoe gaan wetenschappen om met het probleem?)
3: Wat is sociaal werk
Er bestaat een internationale definitie en een globale definitie van sociaal werk.
3.1: De internationale definitie SW (2000) PPT
Def: Sociaal werkers intervenieert (tussenkomen) in het leven van mensen om het welzijn te
verhogen.
“De sociaal werker bevordert sociale verandering, probleemoplossingen in intermenselijke relaties,
‘empowerment’ en bevrijding van mensen met het oog op het bevorderen van hun welzijn. Door
gebruik te maken van theorieën over menselijk gedrag en sociale systemen intervenieert sociaal
werk daar waar mensen met hun omgeving in interactie treden. Mensenrechten en sociale
rechtvaardigheid zijn in het sociaal werk essentieel.”
2
,Interventie doen in het leven van mensen kan je vanuit twee vormen van professionaliseren zien:
1. Technische professionalisering OF sociale interventie
bv. Spijbelen
beste gesprekstechnieken/kennis/methodieken bovenhalen. U bent expert van buitenaf en
u stelt de probleemdefinitie niet in vraag.
Handelen zonder context.
‘De dingen goed doen’
2. Normatieve professionalisering OF tussenkomen in sociale probleemsituatie
Probleemdefinitie wel in vraag stellen (waarom spijbel je?) --> verhaal te horen krijgen van
cliënt/in dialoog gaan met cliënt.
Oog hebben voor context!! (thuissituatie, relatie met de school? RUIMERE CONTEXT ZIEN.
!Macro – niveau
context bekijken en daarnaar handelen.
Moeien met de sociale probleemdefiniëring.
‘Wat zijn de goede dingen doen??’ ‘wat is goed handelen?’ ‘wat is goed sociaal werk?’
Probleem : storing voor een individu of groep.
Bv. Pedofilie in kerk.
De samenleving zag dit niet. Dit werd pas een sociaal probleem als een deel van de samenleving
zag dat een kleinere groep een probleem heeft.
Interventie komt pas als de samenleving het probleem belangrijk genoeg vindt om ertussen te
komen. (vaak financieel)
Na lange tijd kwam er een interventie.
Probleem à sociaal probleem à interventie
Machtsmisbruik door de pastoor en zo werd dit dus niet/later opgebiecht door de slachtoffers.
Als samenleving een probleem van een kleinere groep detecteren is moeilijk. Sociaal werkers zien dit
het snelste.
3.2: de nieuwe globale definitie (2014) PPT
“Sociaal werk is een praktijkgebaseerd beroep én een academische discipline die sociale verandering
en sociale ontwikkeling promoot, evenals sociale cohesie en de empowerment en bevrijding van
mensen. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en
respect voor diversiteiten staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd door theorieën van sociaal
werk, de sociale en de humane wetenschappen en door lokale kennis, engageert sociaal werk
mensen en structuren om de uitdagingen van het leven aan te gaan en het WELZIJN te verhogen.”
3
, 3.3: van 2000 naar 2014
A) waarom sociaal werk?
Sociaal werk heeft drie algemene doelen:
1. Bevorderen van sociale verandering en ontwikkeling.
2. Sociale cohesie verschijnt als doel, terwijl probleemoplossing in intermenselijke relaties
verdwijnt.
3. Empowerment en bevrijding van mensen. (blijft onveranderd)
Vroeger was de sociale samenleving veel monogamer. Nu is dit een ‘dorp’ geworden.
Sociale cohesie was hiervoor belangrijk.
Sociale cohesie = stabiliteit en samenhang in de samenleving.
In 2000 was er slechts één finaliteit: het welzijn van mensen bevorderen.
In 2014 waren er twee finaliteiten: het welzijn van de mensen bevorderen EN de uitdagingen van
het leven aangaan.
(bevorderen = nadruk op proces eerder dan product)
B) hoe gaat sociaal werk dat bereiken?
Om de doelen te bereiken is er NOOD AAN KENNIS nodig over het menselijke gedrag en de sociale
systemen.
Welke kennis?
Theorieën van sociaal werk, de sociale en de humane wetenschappen door lokale kennis.
Sociaal werk is een academisch discipline geworden, het is dus een wetenschap waar je onderzoeken
kan doen en nieuwe theorieën kan ontwikkelen. Wij zijn een eigen handelingswetenschap. (anno
2014)
(anno 2000 was dit niet zo)
Indignous is inheemse kennis.
Ook globale definitie opnemen, niet enkel de westerse kennis.
C) Wat doet sociaal werk?
‘interveniëren/tussenkomen’ is WEG uit de definitie.
Sociaal werk engageert mensen en structuren om de uitdagingen van het leven aan te gaan.
D) waar?
Daar waar mensen met hun omgeving in interactie treden.
4
1:
Wat is het sociaal werk?
1: Inleiding in het sociaal werk
3 dimensies :
- Als werkveld (focus op de opdeling/organisatie van het sociaal werk in sociale
voorzieningen.)
- Als beroep (focus op de gediplomeerde sociaal werker. Welke taken mag of kan ik doen?)
- Als wetenschap (focus op de wetenschappelijke studie van sociale interventies.)
o WIE wordt er geïntervenieerd?
o WANNEER wordt er geïntervenieerd?
o HOE wordt er geïntervenieerd?
o Op WELKE gronden wordt er geïntervenieerd?
Sociaal werk is handelingswetenschap!
Er is een groot verschil tussen vroeger en nu. Problemen die vroeger niet aangepakt werden, worden
nu wel aangepakt. En omgekeerd.
Bv. Spijbelen
T.e.m. jaren 70 was dit niet erg maar vanaf jaren 70 werd dit een misdaad.
Hoe komt dit? Wat is er in de jaren 70 gebeurd?
à De Vlaamse economie is overgeschakeld naar kenniseconomie.
Wat heb je nodig in kenniseconomie? à Hooggeschoolde mensen
(Inzicht, studiewerk en kennis is nodig voor kenniseconomie)
Niet werken is nu een misdaad, overheid wil dat de mens werkt.
Waarom? àTechnologische vooruitgang, mensen verdienen geld en zo komt een goed draaiende
economie op gang.
De ANGST van de overheid : jongeren die doelloos op straat ronddwalen en dit kan dan zorgen tot
criminaliteit/opstanden.
Hoe zorgde de overheid voor solidariteit? Hoe voel je je Belg? (of andere nationaliteit)
munteenheid, vlag en volkslied
Sociaal werk is ontstaan door rijke burgervrouwen en caritas vrouwen ( katholieke vrouwen) die
andere vrouwen wouden helpen en is nu ongeveer 100 jaar oud.
1
,(door vrouwen en voor vrouwen)
Er zin +- 40 000 sociaal werkers in Vlaanderen. Dit zijn vooral vrouwen, ze zijn dringend op zoek
naar mannen. (ze ‘schreeuwen’ om mannen.’)
Waarom meer mannen nodig? --> hoe heterogener uw sociaal werker is, hoe presentatiever.
Sociaal werkers krijgen +- 1700 euro netto maandloon, dit is schandalig weinig!!! Toch is het een
internationaal verspreid beroep.
Grondleggers sociaal werk:
- Jane Addams
- Mary Richmond
- Alice Salomon (Duiste vrouw die een grote inpakt had op het Vlaamse sociaal werk)
- Maria Baers
- De Bock (directrise CHEESE (vroegere HoGent)
2: Sociaal werk als sociale praktijk
Sociaal werk valt ook te typeren als een sociale praktijk. Want het is een ‘beroep’ en een
wetenschap met eigen kennisgeheel.
Sociaal werkers kijken vaak door een ‘sociaal werk bril.’ ( = eigen taal, eigen spelregels,
vaardigheden en competenties om aan het welzijn van mensen te hanteren.)
Vb: spijbelen
- Beroep (zal een sociaal werker hetzelfde doen als een criminoloog? Ze zullen anders naar
het probleem kijken.)
- Werkveld (moet het probleem doorverwezen worden naar specifieke werkvelden?)
- Wetenschap (hoe gaan wetenschappen om met het probleem?)
3: Wat is sociaal werk
Er bestaat een internationale definitie en een globale definitie van sociaal werk.
3.1: De internationale definitie SW (2000) PPT
Def: Sociaal werkers intervenieert (tussenkomen) in het leven van mensen om het welzijn te
verhogen.
“De sociaal werker bevordert sociale verandering, probleemoplossingen in intermenselijke relaties,
‘empowerment’ en bevrijding van mensen met het oog op het bevorderen van hun welzijn. Door
gebruik te maken van theorieën over menselijk gedrag en sociale systemen intervenieert sociaal
werk daar waar mensen met hun omgeving in interactie treden. Mensenrechten en sociale
rechtvaardigheid zijn in het sociaal werk essentieel.”
2
,Interventie doen in het leven van mensen kan je vanuit twee vormen van professionaliseren zien:
1. Technische professionalisering OF sociale interventie
bv. Spijbelen
beste gesprekstechnieken/kennis/methodieken bovenhalen. U bent expert van buitenaf en
u stelt de probleemdefinitie niet in vraag.
Handelen zonder context.
‘De dingen goed doen’
2. Normatieve professionalisering OF tussenkomen in sociale probleemsituatie
Probleemdefinitie wel in vraag stellen (waarom spijbel je?) --> verhaal te horen krijgen van
cliënt/in dialoog gaan met cliënt.
Oog hebben voor context!! (thuissituatie, relatie met de school? RUIMERE CONTEXT ZIEN.
!Macro – niveau
context bekijken en daarnaar handelen.
Moeien met de sociale probleemdefiniëring.
‘Wat zijn de goede dingen doen??’ ‘wat is goed handelen?’ ‘wat is goed sociaal werk?’
Probleem : storing voor een individu of groep.
Bv. Pedofilie in kerk.
De samenleving zag dit niet. Dit werd pas een sociaal probleem als een deel van de samenleving
zag dat een kleinere groep een probleem heeft.
Interventie komt pas als de samenleving het probleem belangrijk genoeg vindt om ertussen te
komen. (vaak financieel)
Na lange tijd kwam er een interventie.
Probleem à sociaal probleem à interventie
Machtsmisbruik door de pastoor en zo werd dit dus niet/later opgebiecht door de slachtoffers.
Als samenleving een probleem van een kleinere groep detecteren is moeilijk. Sociaal werkers zien dit
het snelste.
3.2: de nieuwe globale definitie (2014) PPT
“Sociaal werk is een praktijkgebaseerd beroep én een academische discipline die sociale verandering
en sociale ontwikkeling promoot, evenals sociale cohesie en de empowerment en bevrijding van
mensen. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en
respect voor diversiteiten staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd door theorieën van sociaal
werk, de sociale en de humane wetenschappen en door lokale kennis, engageert sociaal werk
mensen en structuren om de uitdagingen van het leven aan te gaan en het WELZIJN te verhogen.”
3
, 3.3: van 2000 naar 2014
A) waarom sociaal werk?
Sociaal werk heeft drie algemene doelen:
1. Bevorderen van sociale verandering en ontwikkeling.
2. Sociale cohesie verschijnt als doel, terwijl probleemoplossing in intermenselijke relaties
verdwijnt.
3. Empowerment en bevrijding van mensen. (blijft onveranderd)
Vroeger was de sociale samenleving veel monogamer. Nu is dit een ‘dorp’ geworden.
Sociale cohesie was hiervoor belangrijk.
Sociale cohesie = stabiliteit en samenhang in de samenleving.
In 2000 was er slechts één finaliteit: het welzijn van mensen bevorderen.
In 2014 waren er twee finaliteiten: het welzijn van de mensen bevorderen EN de uitdagingen van
het leven aangaan.
(bevorderen = nadruk op proces eerder dan product)
B) hoe gaat sociaal werk dat bereiken?
Om de doelen te bereiken is er NOOD AAN KENNIS nodig over het menselijke gedrag en de sociale
systemen.
Welke kennis?
Theorieën van sociaal werk, de sociale en de humane wetenschappen door lokale kennis.
Sociaal werk is een academisch discipline geworden, het is dus een wetenschap waar je onderzoeken
kan doen en nieuwe theorieën kan ontwikkelen. Wij zijn een eigen handelingswetenschap. (anno
2014)
(anno 2000 was dit niet zo)
Indignous is inheemse kennis.
Ook globale definitie opnemen, niet enkel de westerse kennis.
C) Wat doet sociaal werk?
‘interveniëren/tussenkomen’ is WEG uit de definitie.
Sociaal werk engageert mensen en structuren om de uitdagingen van het leven aan te gaan.
D) waar?
Daar waar mensen met hun omgeving in interactie treden.
4
