Samenvatting Spel & Exploratie | Kleuteronderwijs | Arteveldehogeschool | 2025/26

Samenvatting: Spel &  Vormt aanzet voor
Exploratie vormgevende
activiteit en
H3: VVV via spel en spelen rollenspel
Spelen is
o Vormgevend spel
 Een doel op zich  Maken en
 Actief bezig zijn produceren van
 Leuk voor de persoon in constructies en
kwestie producten
 Gebeurt vrijwillig  Bewust vormgeven:
Spelactiviteiten hebben een grote naar een doel
mate van vrijheid van handelen  werken
zelf bepalen wat ze gaan doen, hoe 3. Rollenspel – fantasiespel
ze het gaan doen, waarmee,… o Kls verplaatsen zich in
iets/iemand/bep situatie
Spontaan spel
o ‘doen alsof’
 Regelmaat zichtbaar o Fantasiespel: gefantaseerde
 Maximale vrijheid voor spelers gebeurtenissen of personen
(eigen regels etc) o Rollenspel: situaties uit
Belang van spelen: al spelend… werkelijkheid
o voor kls geen groot verschil
 Verkennen kls hun natuurlijke
o eenvoudig rollenspel
en sociaal- culturele
 zelf een rol
leefwereld
opnemen
 Ontwikkelen kls in alle
 situaties naspelen
ontwikkelvelden
o thematisch, interactief
 Wordt zone van naaste
rollenspel
ontwikkeling en leermotieven
 OK
gecreëerd
 Zelfgekozen thema
o Is smal gebied tussen ‘al
 Overleg,
kunnen’ en ‘net nog niet
communicatie,
begrijpen’
interactief
o Aan de grens van
4. Regelspel
kennen en kunnen
o Activiteit die aan vaste
Spelvormen regels en afspraken
1. Bewegingsspel gebonden zijn en
2. Spelen met dingen doorgaans gespeeld
o Manipulerend spel worden in groep
 Kls gaan met allerlei o Minder vrijheid in handelen
materialen o Vaak groepsspelen
handelend en 5. Spelen met taal en muziek
experimenterend o Zingen en muziek maken
omgaan o Taalspelletjes
 Eindproduct nog o Verhalen
niet van belang Spelniveaus? Manipuleren of
vormgeven?

, Spelmethodiek: VVV  Aanvullende
materialen
1. Verkennen
 Meedenken
o Van buitenaf
 Buiten interactie en Begeleidingsrollen
spel van kls 1. Toeschouwer/observator
 Af en toe vanuit o Van buitenaf
bepaalde o Non-verbaal: kijken en
observatiepunten
mooi vinden
o Vragen stellen
o Van binnenuit
o Voordeel: KL geeft
 Meedoen, vanuit
aandacht en waardering en
handelingen en
krijgt info over het spel
interactie reageren
o Aanmoedigend en
 Observeren voor
verhaal achter beschrijvend taalgebruik
gedrag vb je bent eten aan het
2. Verbinden maken
o Van buitenaf 2. Toneelmeester
o Van buitenaf
 Plannen maken om
aan te sluiten bij o Geeft
wat is gezien en adviezen/aanwijzingen
gehoord vb heb je ook zakjes om de
o Van binnenuit broodjes in te doen?
 Meedoen 3. Speelmaatje
 Aandacht en o Van binnenuit
betrokkenheid o Meespelen, gelijkwaardige
volgen rol
 Samenspel o Volgt leiding van kls
stimuleren 4. Spelleider/regisseur
 Gedrag spiegelen o Van binnenuit
en volgend o Spel opzettelijk
meespelen verlengen/verrijken
3. Verrijken o KL neemt voortouw en
o Van buitenaf heeft dus meer invloed
 Zorgen voor
voorbereide
omgeving H2: het kind en zijn ontwikkeling
vb geïntegreerd Ontwikkeling = voortgang,
(hoekoverschrijdend verandering
spel): versch  ook achteruitgang/verlies van
spelvormen bepaalde vaardigheden
combineren in één  omgevingsfactoren spelen hier
speelsituatie een rol in
o Van binnenuit
Ontwikkeling wordt bepaald door
 Handelen en taal
drie factoren:
uitbreiden
1. Nature