P3 – Kraakbeen & Bot
1
Theorie – Kraakbeen
Metachromasie (paars)
3 soorten
• Hyanlien: doorschijnend wit
o Gewrichten, botverbindingen, luchtwegen, foetaalskelet
• Elastisch: oor, epiglottis (+elastine
o Orceïne kleur vezels donker bruin
• Fibrocartilago: geel in verse toestand (+COL I)
o Tussenwervelschijven, disci, symfyse
o Mix van KB & BW: zowel chondroblasten als fibroblasten
Makkelijk herkennen aan witte ruimtes (lacune) door verschrompelen tijdens fixatie
2
, Theorie – Kraakbeen
Cellulaire component
• Chondroblasten: platte, perifere cellen op grens van KB-BW
o Jonge cellen die nog delen
• Chondrocyten: ronde, centrale cellen met organellen
o Volwassen cellen
o Alleen (geïsoleerde chondrocyt) of in groep (chondronen)
KB is omgeven door laagje dens bindweefsel: perichrondrium
3
Theorie – Kraakbeen
Matrix: 75% grondstof (GAGs & proteoglycanenà + 25% COL II vezels + extra
• Territoriale ECM: veel PG aggregaten & weinig COL vezels > donkerder paars
o Direct rondom cellen heb je dun laagje grondstof
• Extraterritoriale ECM: minder PG aggregaten & meer COL vezels > lichter paars
o Tussen kraakbeencellen
4
, Theorie - Bot
Extra stap nodig om te kleuren: ontkalken via zuren/EDTA om Ca-kristallen te verwijderen
Tussen botbalkjes: rood beenmerg met megakaryocyten & hemapoëtische cellen
Cellulaire component
• Osteoblast: perifere, kubisch cellen langs botbalkjes
o Botrandcellen: rustende OB
• Osteocyt: cellen met grote kern
o Liggen in Lacunes: uitlopers (canaliculus & interstitiële ruimte)
• Osteoclast: grote, perifere afbraakcellen met meerdere kernen & veel lysosomen
o Afbraakcellen afkomstig van monocyten (fusie) > Lacune van Howship
5
Theorie – Bot
Matrix: gekristaliseerd
• Organisch: osteoïd als dun laagje tegen OB
o Grondstof (PG & glycoproteïnen) & COL I vezels
• Anorganisch: calciumhydroxyapatiet-kristallen
Bot is omgeven door laag BW
• Periost: buitenste laag
• Endost: binnenste laag
Pijpbeen
• Epifyse: spongieus bot op uiteinde met een laagje compact bot & laagje hyalien KB
• Metafyse: overgang met groeischijf
• Dialyse: compacte botcilinder met periost & endost
6
, Theorie – Bot
Opdelingen
• Compact bot <> spongieus bot met bot balkjes
o Compact bot (buitenkant):
Circulaire (> osteonen/haverse systemen), intersitiële & circumferentiële lamellen
Kanaal van Volkman & Havers kanaal
o Spongieus bot (centraal)
Parallele lamellen met botbalkjes met daartussen rood beenmerg
• Plexiform bot <> lamellair bot
o Plexiform: nieuwgevormd, chaotisch bot
o Lamellair: matuur, gestructueerd bot die bestaat uit lamellen
7
Theorie - Bot
• Desmale botvorming <> chondrale botvorming
o Desmaal (direct): mesenchym > bot
o Chrondraal (indirect): mesenchym > KB > bot
Hoe meer roze, hoe meer bot <> hoe meer blauw, hoe meer kraakbeen
Volgorde
Epifyse: hyalien KB met chondrocyten in rust
Groeischijf: bleke delingszone & donkere hypertrofie/zwellingszone
Verkalkt KB
Bot met enkel OB & verkalkte KB-as
Bot met OB & OC, zonder verkalkte KB-as & rood beenmerg
8
1
Theorie – Kraakbeen
Metachromasie (paars)
3 soorten
• Hyanlien: doorschijnend wit
o Gewrichten, botverbindingen, luchtwegen, foetaalskelet
• Elastisch: oor, epiglottis (+elastine
o Orceïne kleur vezels donker bruin
• Fibrocartilago: geel in verse toestand (+COL I)
o Tussenwervelschijven, disci, symfyse
o Mix van KB & BW: zowel chondroblasten als fibroblasten
Makkelijk herkennen aan witte ruimtes (lacune) door verschrompelen tijdens fixatie
2
, Theorie – Kraakbeen
Cellulaire component
• Chondroblasten: platte, perifere cellen op grens van KB-BW
o Jonge cellen die nog delen
• Chondrocyten: ronde, centrale cellen met organellen
o Volwassen cellen
o Alleen (geïsoleerde chondrocyt) of in groep (chondronen)
KB is omgeven door laagje dens bindweefsel: perichrondrium
3
Theorie – Kraakbeen
Matrix: 75% grondstof (GAGs & proteoglycanenà + 25% COL II vezels + extra
• Territoriale ECM: veel PG aggregaten & weinig COL vezels > donkerder paars
o Direct rondom cellen heb je dun laagje grondstof
• Extraterritoriale ECM: minder PG aggregaten & meer COL vezels > lichter paars
o Tussen kraakbeencellen
4
, Theorie - Bot
Extra stap nodig om te kleuren: ontkalken via zuren/EDTA om Ca-kristallen te verwijderen
Tussen botbalkjes: rood beenmerg met megakaryocyten & hemapoëtische cellen
Cellulaire component
• Osteoblast: perifere, kubisch cellen langs botbalkjes
o Botrandcellen: rustende OB
• Osteocyt: cellen met grote kern
o Liggen in Lacunes: uitlopers (canaliculus & interstitiële ruimte)
• Osteoclast: grote, perifere afbraakcellen met meerdere kernen & veel lysosomen
o Afbraakcellen afkomstig van monocyten (fusie) > Lacune van Howship
5
Theorie – Bot
Matrix: gekristaliseerd
• Organisch: osteoïd als dun laagje tegen OB
o Grondstof (PG & glycoproteïnen) & COL I vezels
• Anorganisch: calciumhydroxyapatiet-kristallen
Bot is omgeven door laag BW
• Periost: buitenste laag
• Endost: binnenste laag
Pijpbeen
• Epifyse: spongieus bot op uiteinde met een laagje compact bot & laagje hyalien KB
• Metafyse: overgang met groeischijf
• Dialyse: compacte botcilinder met periost & endost
6
, Theorie – Bot
Opdelingen
• Compact bot <> spongieus bot met bot balkjes
o Compact bot (buitenkant):
Circulaire (> osteonen/haverse systemen), intersitiële & circumferentiële lamellen
Kanaal van Volkman & Havers kanaal
o Spongieus bot (centraal)
Parallele lamellen met botbalkjes met daartussen rood beenmerg
• Plexiform bot <> lamellair bot
o Plexiform: nieuwgevormd, chaotisch bot
o Lamellair: matuur, gestructueerd bot die bestaat uit lamellen
7
Theorie - Bot
• Desmale botvorming <> chondrale botvorming
o Desmaal (direct): mesenchym > bot
o Chrondraal (indirect): mesenchym > KB > bot
Hoe meer roze, hoe meer bot <> hoe meer blauw, hoe meer kraakbeen
Volgorde
Epifyse: hyalien KB met chondrocyten in rust
Groeischijf: bleke delingszone & donkere hypertrofie/zwellingszone
Verkalkt KB
Bot met enkel OB & verkalkte KB-as
Bot met OB & OC, zonder verkalkte KB-as & rood beenmerg
8
