Recht - aansprakelijkheid van de verpleegkundige
Risico’s
“Wie zich in de zorgsector inzet, loopt vroeg of laat het risico geconfronteerd te
worden met incidenten”
● Ernstige situaties
● Beperkte mogelijkheden
● Professioneel omgaan vs onzekerheden van menselijke verhoudingen
● Verandering van de zorgcontext/gezondheidszorg
● Fouten
- Onachtzaamheid, vermoeidheid, verkeerde inschatting, desinteresse,
onbekwaamheid, …
juridisch aansprakelijk?
1. Een zorgkundige geeft verkeerde voeding. De patiënt sterft na een allergische reactie
➔ onopzettelijke gewelddaden= ernstig onvoorzichtig, onopzettelijke doding
➔ werkgever is aansprakelijk voor verpleegkundige (moet betalen)
2. Je let niet goed op en een van de patiënten valt uit bed bij de verzorging
➔
3. Een dronken verpleegkundige laat een patiënt vallen die door de val zijn voet breekt
➔ zware fout
4. Je geeft een patiënt/kind mee met een duidelijk dronken ouder
➔
5. Kind op pediatrie speelt in de speelruimte, valt van een zeteltje en heeft een hoofdwonde
➔
6. Je vergeet een patiënt in het woonzorgcentrum op de wc, waardoor deze valt en een heup breekt
➔
7. Je geeft verkeerde dosis medicatie aan een patiënt als thuisverpleegkundige waardoor deze
patiënt in het ziekenhuis belandt/sterft.
➔
2 vormen aansprakelijkheid:
Strafrechtelijke aansprakelijkheid
➔ Fout= misdrijf
➔ straf
Burgerrechtelijke aansprakelijkheid
➔ Fout= schade
➔ schadevergoeding
, strafrechtelijke aansprakelijkheid
fout= misdrijf = straf
Beroepsspecifieke misdrijven
● schending van het beroepsgeheim (= correctionele rechtbank)
● schending van de wettelijke hulpverleningsplicht
● valsheid in geschrifte
● misbruik bij toedienen van verdovende middelen
● gewelddaden
● euthanasie
wat als je fiets wordt gestolen? ➔ aangifte doen bij politie
➔ politie maakt PV (proces verbaal)
➔ PV doorgegeven aan parket (openbaar ministerie)
➔ gaan zaak onderzoeken (geven politie opdracht)
1) seponeren (klacht zonder gevolg in schuif steken, wordt niet verder
onderzocht)
2) wel misdadiger= voor strafrechter (beslist schuldig-onschuldig straf)
3 strafrechtbanken
1) politierechtbank = kleine misdrijven, verkeersovertredingen
2) correctionele rechtbank= zwaardere misdrijven, schending beroepsgeheim,
slagen en verwondingen
3) Hof van assisen= moord
Schending van de wettelijke hulpverleningsplicht
= schuldig verzuim
➔ iemand in nood altijd helpen!!
➔ zwaarder voor verpleegkundigen dan als burgers (meer kennis/opleiding)
1) Toestand van groot gevaar
● Reëel of onmiddellijk dreigend gevaar voor leven of integriteit
● (Vb. Verkeersongeval/misbruik van kinderen)
2) Bewust hulpverzuim
● Zelf of via derden helpen
● Onverschilligheid wordt bestraft
3) Kennis van de gevaartoestand (bewust kiezen om jezelf of anderen niet in
gevaar brengen)
4) Geen ernstig gevaar voor zichzelf of voor anderen
➔ Nood breekt wet – denk aan beroepsgeheim!!! Niks doen= misdrijf
➔ Ontstaan: dokter van Zichen-Zussen-Bolder
● Lat ligt hoger voor de professionals
● Egoïsme en onverschilligheid worden bestraft
● Niet onkunde (maar pas op, eventueel een ander misdrijf)
Risico’s
“Wie zich in de zorgsector inzet, loopt vroeg of laat het risico geconfronteerd te
worden met incidenten”
● Ernstige situaties
● Beperkte mogelijkheden
● Professioneel omgaan vs onzekerheden van menselijke verhoudingen
● Verandering van de zorgcontext/gezondheidszorg
● Fouten
- Onachtzaamheid, vermoeidheid, verkeerde inschatting, desinteresse,
onbekwaamheid, …
juridisch aansprakelijk?
1. Een zorgkundige geeft verkeerde voeding. De patiënt sterft na een allergische reactie
➔ onopzettelijke gewelddaden= ernstig onvoorzichtig, onopzettelijke doding
➔ werkgever is aansprakelijk voor verpleegkundige (moet betalen)
2. Je let niet goed op en een van de patiënten valt uit bed bij de verzorging
➔
3. Een dronken verpleegkundige laat een patiënt vallen die door de val zijn voet breekt
➔ zware fout
4. Je geeft een patiënt/kind mee met een duidelijk dronken ouder
➔
5. Kind op pediatrie speelt in de speelruimte, valt van een zeteltje en heeft een hoofdwonde
➔
6. Je vergeet een patiënt in het woonzorgcentrum op de wc, waardoor deze valt en een heup breekt
➔
7. Je geeft verkeerde dosis medicatie aan een patiënt als thuisverpleegkundige waardoor deze
patiënt in het ziekenhuis belandt/sterft.
➔
2 vormen aansprakelijkheid:
Strafrechtelijke aansprakelijkheid
➔ Fout= misdrijf
➔ straf
Burgerrechtelijke aansprakelijkheid
➔ Fout= schade
➔ schadevergoeding
, strafrechtelijke aansprakelijkheid
fout= misdrijf = straf
Beroepsspecifieke misdrijven
● schending van het beroepsgeheim (= correctionele rechtbank)
● schending van de wettelijke hulpverleningsplicht
● valsheid in geschrifte
● misbruik bij toedienen van verdovende middelen
● gewelddaden
● euthanasie
wat als je fiets wordt gestolen? ➔ aangifte doen bij politie
➔ politie maakt PV (proces verbaal)
➔ PV doorgegeven aan parket (openbaar ministerie)
➔ gaan zaak onderzoeken (geven politie opdracht)
1) seponeren (klacht zonder gevolg in schuif steken, wordt niet verder
onderzocht)
2) wel misdadiger= voor strafrechter (beslist schuldig-onschuldig straf)
3 strafrechtbanken
1) politierechtbank = kleine misdrijven, verkeersovertredingen
2) correctionele rechtbank= zwaardere misdrijven, schending beroepsgeheim,
slagen en verwondingen
3) Hof van assisen= moord
Schending van de wettelijke hulpverleningsplicht
= schuldig verzuim
➔ iemand in nood altijd helpen!!
➔ zwaarder voor verpleegkundigen dan als burgers (meer kennis/opleiding)
1) Toestand van groot gevaar
● Reëel of onmiddellijk dreigend gevaar voor leven of integriteit
● (Vb. Verkeersongeval/misbruik van kinderen)
2) Bewust hulpverzuim
● Zelf of via derden helpen
● Onverschilligheid wordt bestraft
3) Kennis van de gevaartoestand (bewust kiezen om jezelf of anderen niet in
gevaar brengen)
4) Geen ernstig gevaar voor zichzelf of voor anderen
➔ Nood breekt wet – denk aan beroepsgeheim!!! Niks doen= misdrijf
➔ Ontstaan: dokter van Zichen-Zussen-Bolder
● Lat ligt hoger voor de professionals
● Egoïsme en onverschilligheid worden bestraft
● Niet onkunde (maar pas op, eventueel een ander misdrijf)
