--
1B Hoofdstuk 0: De 16e eeuw
Eerst inleiding waarom de barok is ontstaan.
Wat veranderd in Europa?
TIJDSPERIODES
31.10.1517: Maarten Luthers stelling
⟶ 1536: Calvijns Instutionio Christanea Religionis
⟶ 1563: Besluit Concilie van Trente
1558: Filips II, Spaanse koning
⟶ 1568: Tachtigjarige oorlog
1585: Paus Sixtus de Vijfde
⟶ 1590: Heraanleg Rome
1.DE CONTRA REFORMATIE
31 Oktober ⟶ Martin Luther publiceerd 95 stellingen over de corruptie van de kerk.
Wat vind hij vooral verschrikkelijk: AFLATEN
Wat is AFLATEN?
Een gunst die de kerk u verleent. Wanneer je iets mis hebt gedaan, heb je op een
andere manier je boete gedaan. Het heeft te maken met goede daden...
Wat is dan het probleem?
De kerk heeft geld nodig. Men gaat aflaten beginnen te verkopen.
De rijkeburgerij en adel kunnen dit kopen
⟶ Kerk genereert enorme bron van geld
(Geld uit de mensen slaan, niet meer echt als boetedoening)
Luther wordt verkettert ( ketter : een tegenstander van het christendom )
Hij krijgt veel Fans van zijn ideeën.
, De Nederlanden/Lage Landen
(Belangrijk: Niet hetzelfde als Nederland)
Heilig Roomse Rijk
Baltische staten
Scandinaviië
⟶ Al deze landen zijn GERMAANS-SPREKEND
Niet toevallig!!
Afbeelding van de Nederlanden
2.NAVOLGELINGEN VAN LUTHER
Johannes Calvijn (1509-1564)
⟶ Alles gaat over God.
⟶ Hij benadrukt Soberheid en Discipline
1.Goed werken is belangrijk! Hoe ik handel, zo ben ik, niet om
in de toekomst iets te krijgen.
2. Het dagelijksleven is religieus leven
Hard werken, zuinigheid, wantrouwen luxe.
(Gierige mensen = Hollanders)
Adolf Loos (1910)
= Het ontstaan van modernisme, wegwerken met alles wat met
ornament te maken heeft.
⟶ “Ornamentiek is een misdaad”
Le corbusier = egoïst
REFORMATIE
We zien een nadruk op Soberheid, Discipline ...
De Paus doet niet meer mee (Horizontale hiërarchie)
Gemeenschapszin (kloosters...)
, 3.ARCHITECTUUR IN DE REFORMATIE
WAT VALT OP?
Geen heilige vereren ( naam : “Nieuwe kerk”)
Sobere kleuren (Wit in tegengestelling tot de kleuren in de griekse tempels)
⟶ witte kleur = rijnheid
Geen beelden meer.
Grote open ruimte
Preekstoel (geen echt altaar meer)
Nieuw idee:
Mis = Altijd volledig in het Latijn
⟶ Niemand kan Latijn spreken
⟶ Protestanten doen dit in de volkstaal.
Preekstoelen
= Betere akoustiek naar de mensen toe.
= Door dak kaatst het af en beweegt het
richting het publiek.
Protestantse Kerken:
bij roomskatholiek (rechts)
focus op relequien en pelgrimskerken
Protetants (links)
Transept verdwijnt
Kooromgang is niet nodig, enkel mis gebeuren
⟶ Ultra simpele basilica vorm
Wel nog een koor
Preekstoel komt ook voortuderend terug
Bij de naam wordt ‘ST.’ weg gelaten en is he enkel nog ‘Michalëlkerk’:
Nadruk op de preek in de volkstaal (Latijns)
, 4.HET CONCILLIE VAN TRENTE
Concilie van Trente (1545–1563) = vergadering van de katholieke kerk → reactie op de
Reformatie → regels en leer duidelijker gemaakt + hervormingen ingevoerd.
Ze geven een reactie op de reformisten ⟶ Het ontstaan van de Contraformatie
⟶ Hervormingen in de kerk aals weerwoord
⟶ Na 20 jaar discusiëren komen ze tot deze 3 pijlers:
1.Herbevestiging Latijn als Liturgische taal ⟶ volkstaal voor uitleg
2.Opleiding priesters - seminaries
3.Regelmatige Prediking
Jezuïeten (Sociëteit van Jezus)
Ze hebben dezelfde standaardgeloftes;
Kuisheid, Armoede, Gehoorzaamheid
= Ze volgen volledig het Pauselijk gezag
Heel veel bekende mensen komen van deze Jezuït scholen:
Voorbeelden: Leo (bouwmeester), Elisabeth, Premier
⟶ Vertolken een belangrijke functie in onze leefwereld!
⟶ Jezuïten hebben een groot netwerk, beschaven de rest van de wereld/
In het westen hebben we het idee dat we beschaving moeten brengen.
⟶ Macht van deze ordes blijft doorgaan.
Kerk van de Jezuïeten
Gésu (1568-84)
Doel : Spreken = De preek brengen aan de mensen = Wat is juist? Wat is fout?
Vroeger spraken ze naar het altaar: NU REVOLUTIONAIR: priester draaid zich om!! 😮
Ze gebruiken terug tongewelven ⟶ Akoustiek verdeeld zich beter
Er zijn geen stille ruimtes.
Wat zijn nu de verschillen EN gelijkenissen van de reformatie en contrareformatie?
1B Hoofdstuk 0: De 16e eeuw
Eerst inleiding waarom de barok is ontstaan.
Wat veranderd in Europa?
TIJDSPERIODES
31.10.1517: Maarten Luthers stelling
⟶ 1536: Calvijns Instutionio Christanea Religionis
⟶ 1563: Besluit Concilie van Trente
1558: Filips II, Spaanse koning
⟶ 1568: Tachtigjarige oorlog
1585: Paus Sixtus de Vijfde
⟶ 1590: Heraanleg Rome
1.DE CONTRA REFORMATIE
31 Oktober ⟶ Martin Luther publiceerd 95 stellingen over de corruptie van de kerk.
Wat vind hij vooral verschrikkelijk: AFLATEN
Wat is AFLATEN?
Een gunst die de kerk u verleent. Wanneer je iets mis hebt gedaan, heb je op een
andere manier je boete gedaan. Het heeft te maken met goede daden...
Wat is dan het probleem?
De kerk heeft geld nodig. Men gaat aflaten beginnen te verkopen.
De rijkeburgerij en adel kunnen dit kopen
⟶ Kerk genereert enorme bron van geld
(Geld uit de mensen slaan, niet meer echt als boetedoening)
Luther wordt verkettert ( ketter : een tegenstander van het christendom )
Hij krijgt veel Fans van zijn ideeën.
, De Nederlanden/Lage Landen
(Belangrijk: Niet hetzelfde als Nederland)
Heilig Roomse Rijk
Baltische staten
Scandinaviië
⟶ Al deze landen zijn GERMAANS-SPREKEND
Niet toevallig!!
Afbeelding van de Nederlanden
2.NAVOLGELINGEN VAN LUTHER
Johannes Calvijn (1509-1564)
⟶ Alles gaat over God.
⟶ Hij benadrukt Soberheid en Discipline
1.Goed werken is belangrijk! Hoe ik handel, zo ben ik, niet om
in de toekomst iets te krijgen.
2. Het dagelijksleven is religieus leven
Hard werken, zuinigheid, wantrouwen luxe.
(Gierige mensen = Hollanders)
Adolf Loos (1910)
= Het ontstaan van modernisme, wegwerken met alles wat met
ornament te maken heeft.
⟶ “Ornamentiek is een misdaad”
Le corbusier = egoïst
REFORMATIE
We zien een nadruk op Soberheid, Discipline ...
De Paus doet niet meer mee (Horizontale hiërarchie)
Gemeenschapszin (kloosters...)
, 3.ARCHITECTUUR IN DE REFORMATIE
WAT VALT OP?
Geen heilige vereren ( naam : “Nieuwe kerk”)
Sobere kleuren (Wit in tegengestelling tot de kleuren in de griekse tempels)
⟶ witte kleur = rijnheid
Geen beelden meer.
Grote open ruimte
Preekstoel (geen echt altaar meer)
Nieuw idee:
Mis = Altijd volledig in het Latijn
⟶ Niemand kan Latijn spreken
⟶ Protestanten doen dit in de volkstaal.
Preekstoelen
= Betere akoustiek naar de mensen toe.
= Door dak kaatst het af en beweegt het
richting het publiek.
Protestantse Kerken:
bij roomskatholiek (rechts)
focus op relequien en pelgrimskerken
Protetants (links)
Transept verdwijnt
Kooromgang is niet nodig, enkel mis gebeuren
⟶ Ultra simpele basilica vorm
Wel nog een koor
Preekstoel komt ook voortuderend terug
Bij de naam wordt ‘ST.’ weg gelaten en is he enkel nog ‘Michalëlkerk’:
Nadruk op de preek in de volkstaal (Latijns)
, 4.HET CONCILLIE VAN TRENTE
Concilie van Trente (1545–1563) = vergadering van de katholieke kerk → reactie op de
Reformatie → regels en leer duidelijker gemaakt + hervormingen ingevoerd.
Ze geven een reactie op de reformisten ⟶ Het ontstaan van de Contraformatie
⟶ Hervormingen in de kerk aals weerwoord
⟶ Na 20 jaar discusiëren komen ze tot deze 3 pijlers:
1.Herbevestiging Latijn als Liturgische taal ⟶ volkstaal voor uitleg
2.Opleiding priesters - seminaries
3.Regelmatige Prediking
Jezuïeten (Sociëteit van Jezus)
Ze hebben dezelfde standaardgeloftes;
Kuisheid, Armoede, Gehoorzaamheid
= Ze volgen volledig het Pauselijk gezag
Heel veel bekende mensen komen van deze Jezuït scholen:
Voorbeelden: Leo (bouwmeester), Elisabeth, Premier
⟶ Vertolken een belangrijke functie in onze leefwereld!
⟶ Jezuïten hebben een groot netwerk, beschaven de rest van de wereld/
In het westen hebben we het idee dat we beschaving moeten brengen.
⟶ Macht van deze ordes blijft doorgaan.
Kerk van de Jezuïeten
Gésu (1568-84)
Doel : Spreken = De preek brengen aan de mensen = Wat is juist? Wat is fout?
Vroeger spraken ze naar het altaar: NU REVOLUTIONAIR: priester draaid zich om!! 😮
Ze gebruiken terug tongewelven ⟶ Akoustiek verdeeld zich beter
Er zijn geen stille ruimtes.
Wat zijn nu de verschillen EN gelijkenissen van de reformatie en contrareformatie?
