VROEGCHRISTELIJKE ARCHITECTUUR (300-600)
Er waren veel grote rijken en er beginnen verschillenden problemen op te komen.
Daardoor beslist de keizer om het rijk in 2 stukken te splitsen.
Wat is Pinksteren? Het vieren van het startpunt van de uitbreiding van het christendom
Het is duidelijk te zien dat het christendom meer en meer wordt verspreid.
Opkomst van de kerk speelt een grote rol:
op dit moment staan al onze steden vol met kerken. In deze tijd was de opkomst ervan. Het
grondplan werd gezien als een identiteit doordat dit de basis was van een Grieks kuis
TIJDLIJN:
1. vervolging (300)
2. godsdienstvrijheid (post-313)
3. Staatsreligie (380)
1. Vervolging (300)
• Christenen als Sekte: In de vroege periode werden christenen beschouwd als een Joodse
sekte, wat leidde tot vervolgingen door zowel Joden als Romeinen.
• Geheime Samenkomsten: Vanwege de vervolgingen vonden christelijke samenkomsten
plaats in het geheim, vaak in huiskerken.
o Voorbeeld: De Huiskerk van Dura Europos is een bekend archeologisch voorbeeld
van een vroegchristelijke ontmoetingsplaats.
• Vroege Liturgie: De liturgie in deze huiskerken omvatte de Eucharistie
(4) (Het omvat het delen van brood en wijn, die volgens het geloof
symbool staan voor het lichaam en bloed van Christus, en een
herinnering zijn aan het Laatste Avondmaal. Het is een moment van
gemeenschap en verbinding met Christus en met elkaar.) en de
Doop (6).
o Baptisterium Dura Europos: Een specifieke ruimte voor de
doop, vaak klein en intiem.
• Basilica opengesteld tot kerk
zoals in San Clemente.
het christendom kreeg daarnaast steeds meer aanhangers. Ook Edelmannen associëren
zicht met het geloof.
--> graduele evolutie zichtbaar --> een combinatie van arm en rijk --> een godsdienst voor
iedereen.
, Splitsing van West en Oost:
Diocletianus (284–305 n.Chr.) was een hervormingsgezinde keizer die een einde maakte aan een
lange periode van chaos in het Romeinse Rijk. Hij is vooral cruciaal omdat hij in 286 n.Chr. besloot
dat het rijk te groot was voor één man, het was onbestuurbaar. en het bestuurlijk opsplitste in
een Oost- en West-Romeins deel.
De hoofdsteden per deel:
Oosten: Nicomedia --> hier spraken ze voornamelijk Grieks (Maxentius)
Westen: Milaan (Mediolanum) --> hier spreken ze voornamelijk Latijns (constantijn)
Constantein VS. Maxentius
2 verschillende mensen aan de macht --> deze komen niet overeen
--> ontstaan van een burgeroorlog!
Maxentius had een enorm groot leger en kent de locaties waar ze gaan vechten beter.
--> alle kaarten zeggen dus dat Constantein verliest. Maar! Hij zag in zijn visioen een Christelijk kruis
dat het teken aan hem gaf met: ‘je zal winnen’. Hierdoor wint Constantijn.
Hierdoor kreeg hij de nieuwe naam: Constantijn de Grote.
verschillende bouwwerken naar hem vernoemd zoals een triomfboog en basilica en een eigen
standbeeld.
Hij omarmt het christendom niet maar hij verheerlijkt zichzelf. Hij gebruikte het christendom vooral
als politiek middel om zijn macht te legitimeren, in plaats van uit puur geloof. Hij presenteerde
zichtzelf als de ‘door god gekozen heerser’.
2. godsdienstvrijheid (post 313)
Constantein zei: ‘Wij hebben aan alle Christenen en andere mensen de vrijheid geschonken om
die godsdienst uit te oefenen die ieder voor zich verkiest’
Sinds dien werd het Christenbom niet meer gezien als een sekte maar als een erkende godsdienst.
--> niet langer meer het idee dat er ondergrondse religie moet worden beoefend --> ze worden
evenwaardig gezien als een volwaardige religie.
Dit zorgt ervoor dat gebedshuizen ontstaan. Ze lijken visueel alleen verdacht hardop elkaar.
Nemen ze de bestaande gebedshuizen over maar met een andere religie? Ze konden ook iets
nieuws verzinnen maar er was een probleem: wat zouden ze dan moeten doen?
--> Hierdoor ontstaan: een bestaande niet-religieuze vorm van een tempel.
Een komt een typologie de mensen herdenkt: MAUZOLEA
‘hier ben ik begraven, ik ben belangrijk’. Het draait om herinnering, macht en presentatie.
De Kerk
Het grondplan als identiteit --> de basis vorm is een Griek kruis. De tempel is opgebouwd rond een
transept (dwarsbeuk) waardoor er een kruisvorm ontstaat.
LITURGIE: een samenkomst van een grote groep mensen. Kerken zijn daarvoor ontworpen zodat
er mogelijkheid is tot liturgie.
DE BASILICA
De romeinse Basilica:
het is als een basis voor rechtspraken maar het wordt ook gebruikt voor samenkomst plekken voor
missen.
Er waren veel grote rijken en er beginnen verschillenden problemen op te komen.
Daardoor beslist de keizer om het rijk in 2 stukken te splitsen.
Wat is Pinksteren? Het vieren van het startpunt van de uitbreiding van het christendom
Het is duidelijk te zien dat het christendom meer en meer wordt verspreid.
Opkomst van de kerk speelt een grote rol:
op dit moment staan al onze steden vol met kerken. In deze tijd was de opkomst ervan. Het
grondplan werd gezien als een identiteit doordat dit de basis was van een Grieks kuis
TIJDLIJN:
1. vervolging (300)
2. godsdienstvrijheid (post-313)
3. Staatsreligie (380)
1. Vervolging (300)
• Christenen als Sekte: In de vroege periode werden christenen beschouwd als een Joodse
sekte, wat leidde tot vervolgingen door zowel Joden als Romeinen.
• Geheime Samenkomsten: Vanwege de vervolgingen vonden christelijke samenkomsten
plaats in het geheim, vaak in huiskerken.
o Voorbeeld: De Huiskerk van Dura Europos is een bekend archeologisch voorbeeld
van een vroegchristelijke ontmoetingsplaats.
• Vroege Liturgie: De liturgie in deze huiskerken omvatte de Eucharistie
(4) (Het omvat het delen van brood en wijn, die volgens het geloof
symbool staan voor het lichaam en bloed van Christus, en een
herinnering zijn aan het Laatste Avondmaal. Het is een moment van
gemeenschap en verbinding met Christus en met elkaar.) en de
Doop (6).
o Baptisterium Dura Europos: Een specifieke ruimte voor de
doop, vaak klein en intiem.
• Basilica opengesteld tot kerk
zoals in San Clemente.
het christendom kreeg daarnaast steeds meer aanhangers. Ook Edelmannen associëren
zicht met het geloof.
--> graduele evolutie zichtbaar --> een combinatie van arm en rijk --> een godsdienst voor
iedereen.
, Splitsing van West en Oost:
Diocletianus (284–305 n.Chr.) was een hervormingsgezinde keizer die een einde maakte aan een
lange periode van chaos in het Romeinse Rijk. Hij is vooral cruciaal omdat hij in 286 n.Chr. besloot
dat het rijk te groot was voor één man, het was onbestuurbaar. en het bestuurlijk opsplitste in
een Oost- en West-Romeins deel.
De hoofdsteden per deel:
Oosten: Nicomedia --> hier spraken ze voornamelijk Grieks (Maxentius)
Westen: Milaan (Mediolanum) --> hier spreken ze voornamelijk Latijns (constantijn)
Constantein VS. Maxentius
2 verschillende mensen aan de macht --> deze komen niet overeen
--> ontstaan van een burgeroorlog!
Maxentius had een enorm groot leger en kent de locaties waar ze gaan vechten beter.
--> alle kaarten zeggen dus dat Constantein verliest. Maar! Hij zag in zijn visioen een Christelijk kruis
dat het teken aan hem gaf met: ‘je zal winnen’. Hierdoor wint Constantijn.
Hierdoor kreeg hij de nieuwe naam: Constantijn de Grote.
verschillende bouwwerken naar hem vernoemd zoals een triomfboog en basilica en een eigen
standbeeld.
Hij omarmt het christendom niet maar hij verheerlijkt zichzelf. Hij gebruikte het christendom vooral
als politiek middel om zijn macht te legitimeren, in plaats van uit puur geloof. Hij presenteerde
zichtzelf als de ‘door god gekozen heerser’.
2. godsdienstvrijheid (post 313)
Constantein zei: ‘Wij hebben aan alle Christenen en andere mensen de vrijheid geschonken om
die godsdienst uit te oefenen die ieder voor zich verkiest’
Sinds dien werd het Christenbom niet meer gezien als een sekte maar als een erkende godsdienst.
--> niet langer meer het idee dat er ondergrondse religie moet worden beoefend --> ze worden
evenwaardig gezien als een volwaardige religie.
Dit zorgt ervoor dat gebedshuizen ontstaan. Ze lijken visueel alleen verdacht hardop elkaar.
Nemen ze de bestaande gebedshuizen over maar met een andere religie? Ze konden ook iets
nieuws verzinnen maar er was een probleem: wat zouden ze dan moeten doen?
--> Hierdoor ontstaan: een bestaande niet-religieuze vorm van een tempel.
Een komt een typologie de mensen herdenkt: MAUZOLEA
‘hier ben ik begraven, ik ben belangrijk’. Het draait om herinnering, macht en presentatie.
De Kerk
Het grondplan als identiteit --> de basis vorm is een Griek kruis. De tempel is opgebouwd rond een
transept (dwarsbeuk) waardoor er een kruisvorm ontstaat.
LITURGIE: een samenkomst van een grote groep mensen. Kerken zijn daarvoor ontworpen zodat
er mogelijkheid is tot liturgie.
DE BASILICA
De romeinse Basilica:
het is als een basis voor rechtspraken maar het wordt ook gebruikt voor samenkomst plekken voor
missen.
