HC: motoriek – H7: neurologisch
inzicht in sensoriek & motoriek
1. Motoriek
- In psychologie groot belang betrekking op mnr mensen beweging plannen, coördineren &
uitvoeren
- Cruciale rol in ontwikkeling vn vaardigheden
- Sterk verbonden met cognitieve & emotionele processen
- Kwaliteit vn iem. Motoriek => inzicht in neurologische gezondheid + ontw. Vn persoon +
functioneren vn zenuwstelsel
- In ontwikkelingspsychologie:
o Ontwikkeling kinderen beoordelen
- Klinische psychologie:
o Afwijking in motoriek => neurologische aandoeningen
Motoriek = fysieke vaardigheden + onderliggende psychologische & neurologische processen
1.1 Algemene werking
- Motoriek = geheel vn willekeurige bewegingsprocessen => dr werking vn skeletspieren tot
stand w gebracht
Bewuste motoriek
- Praxis = bewuste motoriek als reactie op sensorische input
- Motiliteit = nt-willekeurige bewegingen
o Bv: gladde spieren
- Spier motorische zenuwimpuls ontvangt via motorische neuron => contracties vn skeletspieren
- Motorische neuron => ‘final common path’ alle beïnvloedende signalen samenkomen in dit
neuron
o Beschadigd => gekoppelde spier(groep) verlamd
Onbewuste motoriek
- Vervullende functies:
o Spierspanning in rust regelen
Rusttonus
o Beschermt + zorgt vr afweer
Bv: reflexreacties op onaangename & pijnprikkels
o Regelt lichaamshouding
o Handhaaft evenwicht
o Ondersteunt willekeurige bewegingen
- Gericht op interactie met omgeving
- Handhaven vn individu & homeostase belangrijk
o Zoals motoriek:
Vr ademhalingsbewegingen
Lichaamstemperatuur constant houden
1.2 Functionele indeling v/h motorisch systeem
- Beweging maken => 3 stappen
- Beslissen beweging maken zetten hersenen beweging om in spieractiviteit beweging
uiteindelijk effectief uit te voeren
- 3 stappen lopen op 3 niveaus i/h CZS
o Commandoniveau
1
, Frontale cortex
Initiatie vn beweging = versturen vn
motorische programma
Krijgen vn sensorische input uit verschillende
zintuigen & geheugen => kiezen & beslissen
over gepaste motorische respons
o Coördinatieniveau
Primair motorisch gebied, motorisch
associatiegebied, basale ganglia, cerebellum,
mesencephalon & pons
De uit te voeren beweging a.d.h.v. feedback uit
spieren & gewrichten gecoördineerd
o Uitvoeringsniveau
Perifere servosysteem:
X-motorische neuronen &
reflexkringen op spinaal & medullair
niveau
Vooral geautomatiseerd gewerkt
Hogere structuren kunnen reflexen bijsturen &
versterken servosysteem
1.2.1Commandosysteem
= corticale motorische velden
Primaire motorische schors:
- Somatotopische indeling
- Voortdurende controle vanuit sensorische
& andere motorische gebieden
- Fijne & nauwkeurige bewegingen vn
aangezicht, vingers & handen => nog nt
geautomatiseerd
o Onder visuele controle
- Initiatief tot bewegen ligt elders
- Corticale neuronen = UMN (= CMN)
- Rechtstreekse projectievezels via:
o Capsula interna
o Hersenstelen
o Laterale baansystemen (LMN (=PMN)) nr:
Tr. Corticobulbaris medulla oblongata
(=bulbus)
Motorisch aangezicht
Tr. Corticospinalis lateralis medulla spinalis
Motoriek distaal deel ledematen
Premotorische velden
- Gelokaliseerd volgens spiergroepen (somatotopisch)
- Rechtstreekse (via mediaal systeem) & onrechtstreekse
verbinding nr LMN in voorhoorn
o Schakelen in basale kernen/hersenstam
- Secundaire motorische schors + premotorische schors
- Sturing vn complexe bewegingen
o Rechtstreeks: corticobulbaris & -spinalis
o Onrechtstreeks (corticaal ontspringend
extrapiramidaal systeem
2
, Samenvatting commandoniveau
- ‘the brain knows nothing about muscles’ (H. Jackson)
- Motorische cortex
- Premotorische velden
- Prefrontaal gebied:
o Initiatief tot beweging
o Planning
o Beoordelen vn situatie
- Aanwezigheid vn spiegelneuronen
1.2.2Coördinatieniveau
Cerebellum: bouw, verbindingen & functies
- Archi-/vestibulocerebellum:
o Input vanuit evenwichtsorgaan
o Regulatie vn oogbewegingen t.o.v. hoofdbewegingen
Vestibulo-oculaire reflex)
- Paleo-/spinocerebellum:
o Input vn proprioceptieve & exteroceptieve structuren
o Verwerking sensorische feedback o.b.v. efferentiekopei
Vergelijking bewegingsintentie met actuele
beweging eventueel correctiesignaal
o Tonus- & houdingsregulatie
- Neo-/cerebrocerebellum:
o Input uit hersenschors
o Feedforward o.b.v. efferentiekopie & ‘inner map’
o Soepel verloop vn geplande, compexe bewegingen
Correcties dr het cerebellum
- Feedback essentieel
- Belangrijk leervermogen
o Motorisch leren & procedureel geheugen
- Efferentiekopie vn oorspronkelijke ‘opdracht’ nr cerebellum
3
inzicht in sensoriek & motoriek
1. Motoriek
- In psychologie groot belang betrekking op mnr mensen beweging plannen, coördineren &
uitvoeren
- Cruciale rol in ontwikkeling vn vaardigheden
- Sterk verbonden met cognitieve & emotionele processen
- Kwaliteit vn iem. Motoriek => inzicht in neurologische gezondheid + ontw. Vn persoon +
functioneren vn zenuwstelsel
- In ontwikkelingspsychologie:
o Ontwikkeling kinderen beoordelen
- Klinische psychologie:
o Afwijking in motoriek => neurologische aandoeningen
Motoriek = fysieke vaardigheden + onderliggende psychologische & neurologische processen
1.1 Algemene werking
- Motoriek = geheel vn willekeurige bewegingsprocessen => dr werking vn skeletspieren tot
stand w gebracht
Bewuste motoriek
- Praxis = bewuste motoriek als reactie op sensorische input
- Motiliteit = nt-willekeurige bewegingen
o Bv: gladde spieren
- Spier motorische zenuwimpuls ontvangt via motorische neuron => contracties vn skeletspieren
- Motorische neuron => ‘final common path’ alle beïnvloedende signalen samenkomen in dit
neuron
o Beschadigd => gekoppelde spier(groep) verlamd
Onbewuste motoriek
- Vervullende functies:
o Spierspanning in rust regelen
Rusttonus
o Beschermt + zorgt vr afweer
Bv: reflexreacties op onaangename & pijnprikkels
o Regelt lichaamshouding
o Handhaaft evenwicht
o Ondersteunt willekeurige bewegingen
- Gericht op interactie met omgeving
- Handhaven vn individu & homeostase belangrijk
o Zoals motoriek:
Vr ademhalingsbewegingen
Lichaamstemperatuur constant houden
1.2 Functionele indeling v/h motorisch systeem
- Beweging maken => 3 stappen
- Beslissen beweging maken zetten hersenen beweging om in spieractiviteit beweging
uiteindelijk effectief uit te voeren
- 3 stappen lopen op 3 niveaus i/h CZS
o Commandoniveau
1
, Frontale cortex
Initiatie vn beweging = versturen vn
motorische programma
Krijgen vn sensorische input uit verschillende
zintuigen & geheugen => kiezen & beslissen
over gepaste motorische respons
o Coördinatieniveau
Primair motorisch gebied, motorisch
associatiegebied, basale ganglia, cerebellum,
mesencephalon & pons
De uit te voeren beweging a.d.h.v. feedback uit
spieren & gewrichten gecoördineerd
o Uitvoeringsniveau
Perifere servosysteem:
X-motorische neuronen &
reflexkringen op spinaal & medullair
niveau
Vooral geautomatiseerd gewerkt
Hogere structuren kunnen reflexen bijsturen &
versterken servosysteem
1.2.1Commandosysteem
= corticale motorische velden
Primaire motorische schors:
- Somatotopische indeling
- Voortdurende controle vanuit sensorische
& andere motorische gebieden
- Fijne & nauwkeurige bewegingen vn
aangezicht, vingers & handen => nog nt
geautomatiseerd
o Onder visuele controle
- Initiatief tot bewegen ligt elders
- Corticale neuronen = UMN (= CMN)
- Rechtstreekse projectievezels via:
o Capsula interna
o Hersenstelen
o Laterale baansystemen (LMN (=PMN)) nr:
Tr. Corticobulbaris medulla oblongata
(=bulbus)
Motorisch aangezicht
Tr. Corticospinalis lateralis medulla spinalis
Motoriek distaal deel ledematen
Premotorische velden
- Gelokaliseerd volgens spiergroepen (somatotopisch)
- Rechtstreekse (via mediaal systeem) & onrechtstreekse
verbinding nr LMN in voorhoorn
o Schakelen in basale kernen/hersenstam
- Secundaire motorische schors + premotorische schors
- Sturing vn complexe bewegingen
o Rechtstreeks: corticobulbaris & -spinalis
o Onrechtstreeks (corticaal ontspringend
extrapiramidaal systeem
2
, Samenvatting commandoniveau
- ‘the brain knows nothing about muscles’ (H. Jackson)
- Motorische cortex
- Premotorische velden
- Prefrontaal gebied:
o Initiatief tot beweging
o Planning
o Beoordelen vn situatie
- Aanwezigheid vn spiegelneuronen
1.2.2Coördinatieniveau
Cerebellum: bouw, verbindingen & functies
- Archi-/vestibulocerebellum:
o Input vanuit evenwichtsorgaan
o Regulatie vn oogbewegingen t.o.v. hoofdbewegingen
Vestibulo-oculaire reflex)
- Paleo-/spinocerebellum:
o Input vn proprioceptieve & exteroceptieve structuren
o Verwerking sensorische feedback o.b.v. efferentiekopei
Vergelijking bewegingsintentie met actuele
beweging eventueel correctiesignaal
o Tonus- & houdingsregulatie
- Neo-/cerebrocerebellum:
o Input uit hersenschors
o Feedforward o.b.v. efferentiekopie & ‘inner map’
o Soepel verloop vn geplande, compexe bewegingen
Correcties dr het cerebellum
- Feedback essentieel
- Belangrijk leervermogen
o Motorisch leren & procedureel geheugen
- Efferentiekopie vn oorspronkelijke ‘opdracht’ nr cerebellum
3
