Terminologie
Architectuur in context A
2020-2021
1
,1. ABACUS
Stenen dekplaat van een kapiteel die het entablement ondersteunt
Akroterion
Fronton (of timpaan)
Kroonlijst
Entablement
Fries
Architraaf
Abacus
Kapiteel
Zuil
2. ADOBE
(Spaans-Arabisch) Bouwsteen van in de zon gedroogde, ongebakken klei
3. ADYTON
Binnenruimte in een Griekse tempel waar alleen de priester toegang had
2
,4. AEDICULA
Decoratieve omlijsting , bijv. voor een beeld, bestaande uit twee zuilen of pilasters,
een hoofdgestel en een fronton
5. AKROTERION
Plint op de hoek en de top van een tympanon (= ~fronton), vaak voorzien van een
beeld of ornament; ook dit gehele ornament
6. ALTERNEREND (ook: GEBONDEN) STELSEL
Afwisselend gebruik van pijlers en zuilen in de arcaden van het middenschip in
Romaanse kerk
7. AMBULATORIUM OF DEAMBULATORIUM
Kooromgang: wandelgang om de apsis heen die de koorzijbeuken van een
kerkgebouw met elkaar verbindt (Hier F op de illustratie)
3
, 8. APSIS
(E op bovenstaande illustratie)
Halfronde of veelhoekige uitbouw van een (kerk)gebouw, met name als beëindiging
van het koor of van een kapel, die aan de binnenkant van een gebouw zichtbaar is als
een inspringing en aan de buitenkant als een uitstulping. > APSIDIOOL: Kleine apsis,
vaak als uitbouw (apsis- of straalkapel) van een grotere apsis of kooromgang
9. ARCADE
1. reeks bogen op zuilen of pijlers, bv tussen middenschip en zijbeuken in een kerk
2. reeks bogen met daarachter gelegen overdekte galerij
10. ARCHITRAAF
(zie ABACUS voor afbeelding)
1. het onderste element, rechtstreeks op de zuilen rustend, van de drie elementen
waaruit een entablement is opgebouwd
2. lijstwerk van een deur- of vensterkozijn
11. ARCHITRAAFBOUW
Bouwwijze die is gebaseerd op het Griekse stelsel van zuilen en architraaf (waarbij de
krachten loodrecht naar beneden worden overgebracht) in tegenstelling tot de
Romeinse boogbouw
4
Architectuur in context A
2020-2021
1
,1. ABACUS
Stenen dekplaat van een kapiteel die het entablement ondersteunt
Akroterion
Fronton (of timpaan)
Kroonlijst
Entablement
Fries
Architraaf
Abacus
Kapiteel
Zuil
2. ADOBE
(Spaans-Arabisch) Bouwsteen van in de zon gedroogde, ongebakken klei
3. ADYTON
Binnenruimte in een Griekse tempel waar alleen de priester toegang had
2
,4. AEDICULA
Decoratieve omlijsting , bijv. voor een beeld, bestaande uit twee zuilen of pilasters,
een hoofdgestel en een fronton
5. AKROTERION
Plint op de hoek en de top van een tympanon (= ~fronton), vaak voorzien van een
beeld of ornament; ook dit gehele ornament
6. ALTERNEREND (ook: GEBONDEN) STELSEL
Afwisselend gebruik van pijlers en zuilen in de arcaden van het middenschip in
Romaanse kerk
7. AMBULATORIUM OF DEAMBULATORIUM
Kooromgang: wandelgang om de apsis heen die de koorzijbeuken van een
kerkgebouw met elkaar verbindt (Hier F op de illustratie)
3
, 8. APSIS
(E op bovenstaande illustratie)
Halfronde of veelhoekige uitbouw van een (kerk)gebouw, met name als beëindiging
van het koor of van een kapel, die aan de binnenkant van een gebouw zichtbaar is als
een inspringing en aan de buitenkant als een uitstulping. > APSIDIOOL: Kleine apsis,
vaak als uitbouw (apsis- of straalkapel) van een grotere apsis of kooromgang
9. ARCADE
1. reeks bogen op zuilen of pijlers, bv tussen middenschip en zijbeuken in een kerk
2. reeks bogen met daarachter gelegen overdekte galerij
10. ARCHITRAAF
(zie ABACUS voor afbeelding)
1. het onderste element, rechtstreeks op de zuilen rustend, van de drie elementen
waaruit een entablement is opgebouwd
2. lijstwerk van een deur- of vensterkozijn
11. ARCHITRAAFBOUW
Bouwwijze die is gebaseerd op het Griekse stelsel van zuilen en architraaf (waarbij de
krachten loodrecht naar beneden worden overgebracht) in tegenstelling tot de
Romeinse boogbouw
4
