Thema 1: inleiding tot de industriële pt
Gro Harlem Bründtland definitie duurzaamheid: Bij een duurzame ontwikkeling voldoe je
aan de behoeftes van de huidige generatie zonder de volgende generaties die kans te ontnemen.
= Maatschappelijk verantwoord
ondernemen Drie invalshoeken:
People : voldoen aan behoeftes van huidige generatie/maatschappij
Planet: ecologische kijk, zorg voor milieu, planeet
Profit: economische invalshoek, wordt stilaan “Prosperity”
Duurzame ontwikkeling: Balans tussen de 3 P’s
Momenteel volledige ‘her-uitvinding’ met oog op minimale druk op ons levensmilieu, zowel aan input
als aan outputzijde.
Innovatie
Sterke marketing eigenschap
Zorgt voor competitiviteit
Eist onderzoek: Research and Development (R&D)
Nieuw industrieel beleid
1. Inzetten op energiezuinigheid, hernieuwbare energiebronnen
2. Inzetten op duurzaam beheren van grondstoffen
3. Internationale afzetmarkten exploreren, mondiaal denken
4. Inzetten op innovatieve technologie
1. Omschrijving & situering
Productietechnologie is het op een systematische manier toepassen van wetenschappelijke kennis
en inzichten om een maatschappij of gemeenschap te voorzien van hun behoeften en verlangens, in
termen van goederen en diensten.
Productie speelt in op de maatschappelijke behoefte.
De oplossing voor deze behoeftes komen uit de technologie. Deze technologie is geen wetenschap
zelf, maar het toepassen ervan.
Product: alles wat je tegen een bepaalde prijs op de markt kan brengen om aan een maatschappelijke
behoefte te kunnen voldoen.
Goederen: tastbaar: 2 soorten
Kapitaalgoederen: kopen bedrijven aan om consumentengoederen te maken vb. machines
Consumentengoederen: zaken in winkels, kopen we als consumenten
Diensten: niet tastbaar, onderwijs, veiligheid
Productietechnologie technologisch gezien
Omzetten van startmateriaal tot iets meer verwerkt, dat is gewijzigd van vorm, afmetingen,…
Gebeurt d.m.v. mechanische, fysische, chemische,… processen
Gepaard met ontstaan afval en bijproducten (nevenproducten)
Productietechnologie economisch gezien
Omzetten van startmateriaal naar product met een toegevoegde waarde.
De marktwaarde moet doorheen het proces gestegen zijn
Binnenlands product: Som van alle toegevoegde waarde in een regio
1|Pagina
,Onderverdeling van de economische activiteit in 4 sectoren
1. Primaire sector (agrarisch): levering grondstoffen en voedsel
2. Secundaire sector (industrieel): converteren grondstoffen => goederen
3. Tertiaire sector: commerciële dienstensector, verkoopt vaak secundaire producten aan consumenten
4. Quaternaire sector: niet commerciële diensten bv. door overheid gesubsidieerde diensten
NACE: algemene nomenclatuur van de economische activiteiten in de Europese gemeenschap
Doel : statistische indeling van de economische activiteiten binnen EU.
o Eerste niveau: sectie (lettercode)
o Tweede niveau: afdeling: 2 cijfers
o Derde niveau: groepen: 3 cijfers
o Vierde nieveau: klassen: 4 cijfers
Industrie is een aparte sectie (C) die verder wordt opgedeeld in 24 afdelingen
Overkoepelend op de NACE: ISIC (International Standard Industrial Classification of all
economic activities
Ontworpen door de VN en structureert het geheel van economische activiteiten in 21 groepen (groepen
niet kennen) (zie tabel p.3)
2|Pagina
,2. Historische context
1e Industriële revolutie (1780)
James Watt
o Uitvinder stoommachine
o Start van industrieel produceren
Eerder: ambachtelijk produceren, niet geconcentreerd
2e Industriële revolutie (20e eeuw)
Opkomst elektriciteit
Uitvinding verbrandingsmotor
Vervanging ijzer door staal
3e Industriële revolutie (1970)
Opkomst computer
Gepaard met automatisering
Globalisering: coördinatie van productie en levering kan nu zeer efficiënt en wereldwijd plaatsvinden
4e industriële revolutie (nu)
Programma’s om fabrieken, machines,… digitaal te verbinden
= Industrie 4.0: nieuwe technologieën en concepten binnen kennis- en maakindustrie
Doel high-tech strategy = smart factory
Afgelopen eeuw enorme toename van de nauwkeurigheid waarmee productiebewerkingen en
materiaalbehandelingen kunnen worden uitgevoerd: miniaturisatie
Microtechnologie: manipuleren, plaatsen en meten op sub-100 µm schaal
Nanotechnologie: idem, op sub-100 nm schaal
=> Beiden gericht op precisiefabricage
Biotechnologie: opkomende studie en gebruik van levende organismen, al dan niet genetisch
gewijzigd, voor de productie van chemische stoffen, materialen en bio-energie.
Groene biotech: toepassingen in landbouw
Rode biotech: toepassingen in geneeskunde
Witte biotech: Industriële biotechnologie: productie energie, materialen,…
Blauwe biotech: Marine toepassingen, alles omtrent organismen in water en zeeën
3. Produceren in een industriële omgeving
3.1 Productontwikkeling
Productontwikkeling = Productieplanning + Productontwerp
Productplanning
o Behoeften van de maatschappij identificeren, taak van marketing
o Vastleggen op welk momenten een bedrijf met welk product de markt zal betreden
o Eigenschappen, productaantallen en doelprijsstelling vastgelegd
o Voorstellen doen rond nieuwe profielen, concepten voor producten
Productieontwerp
o Het idee moet vorm krijgen, ontworpen worden, afmetingen, vorm, materiaal,…
o bekomen door technische tekeningen en concreet technisch ontwerp
o rekening houden met technologische processen die nodig zijn om tot productie te komen
=> Essentieel VOOR de start van productie
3|Pagina
, Programma van eisen: alle voorwaarden en verwachtingen van stakeholders waaraan je je
ontwerp hebt getoond, vaak tegenstrijdige verwachtingen.
=> Relatieschema opstellen: wat zijn de functies? Materiaal? Vorm? …
o Link maken tussen al deze eisen
o Zoeken naar compromissen
o Vereist vakkennis en sociale vaardigheden
Productlevenscyclus: essentieel voor productie: de nog komende fasen van de levenscyclus van het
product bij het ontwerpen betrekken, via 2 invalshoeken
Technologisch
Wat zijn de materialen & energiestromen?
LCA: levenscyclusanalyse maken
o Vanaf begin tot einde (figuur)
o Product recovery = terugwinnen van producten uit afgedankte materialen
Nu: Downcycling: na recyclage kwaliteitsverlies ook: Cradle to grave
Toekomstplan: Upcycling == cradle to cradle = kringloopeconomie Van lineair
naar circulair schema
Rekening mee houden vanaf productplanning!
Economisch:
De duur waarbinnen een product met succes op de markt kan worden gebracht.
Stage 1: productplanning: monopoly, geen concurrentie
Stage 2: groei, start verkoop, concurrentie kopieërt en verbetert je product, eigenschappen bepalen wie
wint.
Stage 3: Maturiteitsfase, verkoop op het maximum, het product wordt tussen producenten zeer
gelijkaardig. Competitie d.m.v. prijs i.p.v. eigenschappen
Stage 4: Markt verzadigd, verkoop daalt, wordt uit markt gehaald
4|Pagina
Gro Harlem Bründtland definitie duurzaamheid: Bij een duurzame ontwikkeling voldoe je
aan de behoeftes van de huidige generatie zonder de volgende generaties die kans te ontnemen.
= Maatschappelijk verantwoord
ondernemen Drie invalshoeken:
People : voldoen aan behoeftes van huidige generatie/maatschappij
Planet: ecologische kijk, zorg voor milieu, planeet
Profit: economische invalshoek, wordt stilaan “Prosperity”
Duurzame ontwikkeling: Balans tussen de 3 P’s
Momenteel volledige ‘her-uitvinding’ met oog op minimale druk op ons levensmilieu, zowel aan input
als aan outputzijde.
Innovatie
Sterke marketing eigenschap
Zorgt voor competitiviteit
Eist onderzoek: Research and Development (R&D)
Nieuw industrieel beleid
1. Inzetten op energiezuinigheid, hernieuwbare energiebronnen
2. Inzetten op duurzaam beheren van grondstoffen
3. Internationale afzetmarkten exploreren, mondiaal denken
4. Inzetten op innovatieve technologie
1. Omschrijving & situering
Productietechnologie is het op een systematische manier toepassen van wetenschappelijke kennis
en inzichten om een maatschappij of gemeenschap te voorzien van hun behoeften en verlangens, in
termen van goederen en diensten.
Productie speelt in op de maatschappelijke behoefte.
De oplossing voor deze behoeftes komen uit de technologie. Deze technologie is geen wetenschap
zelf, maar het toepassen ervan.
Product: alles wat je tegen een bepaalde prijs op de markt kan brengen om aan een maatschappelijke
behoefte te kunnen voldoen.
Goederen: tastbaar: 2 soorten
Kapitaalgoederen: kopen bedrijven aan om consumentengoederen te maken vb. machines
Consumentengoederen: zaken in winkels, kopen we als consumenten
Diensten: niet tastbaar, onderwijs, veiligheid
Productietechnologie technologisch gezien
Omzetten van startmateriaal tot iets meer verwerkt, dat is gewijzigd van vorm, afmetingen,…
Gebeurt d.m.v. mechanische, fysische, chemische,… processen
Gepaard met ontstaan afval en bijproducten (nevenproducten)
Productietechnologie economisch gezien
Omzetten van startmateriaal naar product met een toegevoegde waarde.
De marktwaarde moet doorheen het proces gestegen zijn
Binnenlands product: Som van alle toegevoegde waarde in een regio
1|Pagina
,Onderverdeling van de economische activiteit in 4 sectoren
1. Primaire sector (agrarisch): levering grondstoffen en voedsel
2. Secundaire sector (industrieel): converteren grondstoffen => goederen
3. Tertiaire sector: commerciële dienstensector, verkoopt vaak secundaire producten aan consumenten
4. Quaternaire sector: niet commerciële diensten bv. door overheid gesubsidieerde diensten
NACE: algemene nomenclatuur van de economische activiteiten in de Europese gemeenschap
Doel : statistische indeling van de economische activiteiten binnen EU.
o Eerste niveau: sectie (lettercode)
o Tweede niveau: afdeling: 2 cijfers
o Derde niveau: groepen: 3 cijfers
o Vierde nieveau: klassen: 4 cijfers
Industrie is een aparte sectie (C) die verder wordt opgedeeld in 24 afdelingen
Overkoepelend op de NACE: ISIC (International Standard Industrial Classification of all
economic activities
Ontworpen door de VN en structureert het geheel van economische activiteiten in 21 groepen (groepen
niet kennen) (zie tabel p.3)
2|Pagina
,2. Historische context
1e Industriële revolutie (1780)
James Watt
o Uitvinder stoommachine
o Start van industrieel produceren
Eerder: ambachtelijk produceren, niet geconcentreerd
2e Industriële revolutie (20e eeuw)
Opkomst elektriciteit
Uitvinding verbrandingsmotor
Vervanging ijzer door staal
3e Industriële revolutie (1970)
Opkomst computer
Gepaard met automatisering
Globalisering: coördinatie van productie en levering kan nu zeer efficiënt en wereldwijd plaatsvinden
4e industriële revolutie (nu)
Programma’s om fabrieken, machines,… digitaal te verbinden
= Industrie 4.0: nieuwe technologieën en concepten binnen kennis- en maakindustrie
Doel high-tech strategy = smart factory
Afgelopen eeuw enorme toename van de nauwkeurigheid waarmee productiebewerkingen en
materiaalbehandelingen kunnen worden uitgevoerd: miniaturisatie
Microtechnologie: manipuleren, plaatsen en meten op sub-100 µm schaal
Nanotechnologie: idem, op sub-100 nm schaal
=> Beiden gericht op precisiefabricage
Biotechnologie: opkomende studie en gebruik van levende organismen, al dan niet genetisch
gewijzigd, voor de productie van chemische stoffen, materialen en bio-energie.
Groene biotech: toepassingen in landbouw
Rode biotech: toepassingen in geneeskunde
Witte biotech: Industriële biotechnologie: productie energie, materialen,…
Blauwe biotech: Marine toepassingen, alles omtrent organismen in water en zeeën
3. Produceren in een industriële omgeving
3.1 Productontwikkeling
Productontwikkeling = Productieplanning + Productontwerp
Productplanning
o Behoeften van de maatschappij identificeren, taak van marketing
o Vastleggen op welk momenten een bedrijf met welk product de markt zal betreden
o Eigenschappen, productaantallen en doelprijsstelling vastgelegd
o Voorstellen doen rond nieuwe profielen, concepten voor producten
Productieontwerp
o Het idee moet vorm krijgen, ontworpen worden, afmetingen, vorm, materiaal,…
o bekomen door technische tekeningen en concreet technisch ontwerp
o rekening houden met technologische processen die nodig zijn om tot productie te komen
=> Essentieel VOOR de start van productie
3|Pagina
, Programma van eisen: alle voorwaarden en verwachtingen van stakeholders waaraan je je
ontwerp hebt getoond, vaak tegenstrijdige verwachtingen.
=> Relatieschema opstellen: wat zijn de functies? Materiaal? Vorm? …
o Link maken tussen al deze eisen
o Zoeken naar compromissen
o Vereist vakkennis en sociale vaardigheden
Productlevenscyclus: essentieel voor productie: de nog komende fasen van de levenscyclus van het
product bij het ontwerpen betrekken, via 2 invalshoeken
Technologisch
Wat zijn de materialen & energiestromen?
LCA: levenscyclusanalyse maken
o Vanaf begin tot einde (figuur)
o Product recovery = terugwinnen van producten uit afgedankte materialen
Nu: Downcycling: na recyclage kwaliteitsverlies ook: Cradle to grave
Toekomstplan: Upcycling == cradle to cradle = kringloopeconomie Van lineair
naar circulair schema
Rekening mee houden vanaf productplanning!
Economisch:
De duur waarbinnen een product met succes op de markt kan worden gebracht.
Stage 1: productplanning: monopoly, geen concurrentie
Stage 2: groei, start verkoop, concurrentie kopieërt en verbetert je product, eigenschappen bepalen wie
wint.
Stage 3: Maturiteitsfase, verkoop op het maximum, het product wordt tussen producenten zeer
gelijkaardig. Competitie d.m.v. prijs i.p.v. eigenschappen
Stage 4: Markt verzadigd, verkoop daalt, wordt uit markt gehaald
4|Pagina
