Hoofdstuk 8 : Gastro-intestinale zorgen
1. Gastro-oesofagale refluxziekte (GORZ)
/ Gastro Esophageal Reflux Disease (GERD)
= reflux van de zure maaginhoud naar de slokdarm
• Niet altijd met endoscopische letsels (endoscopie-negatieve refluxziekte)
• Antirefluxbarrière w gevormd door de gastro-oesofageale sfincter en een aantal
anatomische factoren die de doeltreffendheid van deze sfincter versterken:
- Hoek van His
- Slijmvliesplooien id maag
- Druk van de U-vormige spiervezels vd maagingang
- Diafragma
- Intra-abdominale ligging vh onderste deel van de slokdarm
• Meestal wordt GORZ veroorzaakt door een falen vd onderste slokdarmsfincter en
verhoogde druk ih abdomen
• Andere oorzaken: hernia diaphragmatica, zwangerschap, slokdarmspasmen en
geneesmiddelen die de sfincter aantasten of de productie v maagzuur stimuleren
• De aandoening kan behandeld worden → dieet
• Klachten vooral ’s nachts
1.1. Symptomen
1.1.1. Typische symptomen
• Pyrosis postprandiaal
• Zure regurgitaties postprandiaal, bij vooroverbuigen
• Hoge epigastrische of retrosternale pijn
1.1.2. Alarmsymptomen
• Dysfagie => onaangename gevoel dat de pas ingeslikte voedselbolus hinder ondervindt
bij zijn passage doorheen de slokdarm en de onderste slokdarmsfincter
• Odynofagie => retrosternale pijn die optreedt in aansluiting op het slikken
• Vermageren
1.1.3. Atypische klachten
• Atypische klachten zoals : keelpijn, heesheid, tanderosies, hoest, dyspnoe, astma,
pseudo-angor
• Natuurlijke antirefluxbarrière?
• Oorzaak?
- Motiliteitsprobleem, niet altijd te
veel maagzuurproductie!
- Slokdarm sfincterfalen
- Hernia diafragmatica
- Obesitas en (tijdelijk) zwangerschap
1
,1.2. Verwikkelingen van GORZ
• refluxoesofagitis
• Strictuur (fibreus weefsel)
• peptisch ulcus
• Barrett-oesofagus
- Bij 10 % van de patiënten met chronische reflux
- Verandering van het plaveiselepitheel door maagepitheel
- Risico: adenocarcinoom van de oesofagus
- Therapie: maagzuurremmers, endoscopische resectie slijmvlies
• bloeding en perforatie
• Strictuur tgv refluxoesofagitis
• Barrett-oesofagus
2
, 1.3. Therapie van GORZ
Behandeling
• Algemene maatregelen
- Posturale maatregelen (door: hoogstand hoofdeinde bed, vermijden om langdurig
voorover te buigen, postprandiaal niet liggen)
- Levensstijl (door: inname v chocolade, vet, uien, pepermunt, koffie, alcohol te
vermijden en rookstop)
- Daling abdominale druk (door: spannende kledij vermijden, gewichtsverlies)
- Vermijden reflux-bevorderende medicatie
• Medicatie
- Antacida (=maagzuurbinders)
- Maagzuursecretie-inhibitoren
➔ H2-antihistaminica (-tidine)
➔ Protonpompinhibitoren (-prazol)
1.4. Heelkunde bij GORZ
• Fundoplicatie
• Endoscopische ingrepen
2. Ulcus pepticum
= Scherp begrensd defect van de mucosa van oesofagus, maag of duodenum door onevenwicht
tussen maagzuurproductie en mucusproductie.
• Oorzaken
- Bijna altijd Helicobacter pylori (bijna altijd!)
➔ Gram-negatief, nestelt zich onder slijmlaag>chronische gastritis
- Altijd zuurproductie
➔ NSAID en aspirine (remmen prod prostaglandines)
➔ Verhoogde maagzuurproductie (HCl)
o Oa door erfelijke voorbeschiktheid, roken, stress
• Ander mogelijke oorzaken: gastrinoom, alcoholabusus, galreflux of reflux van
pancreasenzymen
• Symptomen
- Epigastrische pijn, ‘s nachts, nuchter
- Anorexie
- Chronische vermoeidheid
- Pyrosis, nausea en braken
3
1. Gastro-oesofagale refluxziekte (GORZ)
/ Gastro Esophageal Reflux Disease (GERD)
= reflux van de zure maaginhoud naar de slokdarm
• Niet altijd met endoscopische letsels (endoscopie-negatieve refluxziekte)
• Antirefluxbarrière w gevormd door de gastro-oesofageale sfincter en een aantal
anatomische factoren die de doeltreffendheid van deze sfincter versterken:
- Hoek van His
- Slijmvliesplooien id maag
- Druk van de U-vormige spiervezels vd maagingang
- Diafragma
- Intra-abdominale ligging vh onderste deel van de slokdarm
• Meestal wordt GORZ veroorzaakt door een falen vd onderste slokdarmsfincter en
verhoogde druk ih abdomen
• Andere oorzaken: hernia diaphragmatica, zwangerschap, slokdarmspasmen en
geneesmiddelen die de sfincter aantasten of de productie v maagzuur stimuleren
• De aandoening kan behandeld worden → dieet
• Klachten vooral ’s nachts
1.1. Symptomen
1.1.1. Typische symptomen
• Pyrosis postprandiaal
• Zure regurgitaties postprandiaal, bij vooroverbuigen
• Hoge epigastrische of retrosternale pijn
1.1.2. Alarmsymptomen
• Dysfagie => onaangename gevoel dat de pas ingeslikte voedselbolus hinder ondervindt
bij zijn passage doorheen de slokdarm en de onderste slokdarmsfincter
• Odynofagie => retrosternale pijn die optreedt in aansluiting op het slikken
• Vermageren
1.1.3. Atypische klachten
• Atypische klachten zoals : keelpijn, heesheid, tanderosies, hoest, dyspnoe, astma,
pseudo-angor
• Natuurlijke antirefluxbarrière?
• Oorzaak?
- Motiliteitsprobleem, niet altijd te
veel maagzuurproductie!
- Slokdarm sfincterfalen
- Hernia diafragmatica
- Obesitas en (tijdelijk) zwangerschap
1
,1.2. Verwikkelingen van GORZ
• refluxoesofagitis
• Strictuur (fibreus weefsel)
• peptisch ulcus
• Barrett-oesofagus
- Bij 10 % van de patiënten met chronische reflux
- Verandering van het plaveiselepitheel door maagepitheel
- Risico: adenocarcinoom van de oesofagus
- Therapie: maagzuurremmers, endoscopische resectie slijmvlies
• bloeding en perforatie
• Strictuur tgv refluxoesofagitis
• Barrett-oesofagus
2
, 1.3. Therapie van GORZ
Behandeling
• Algemene maatregelen
- Posturale maatregelen (door: hoogstand hoofdeinde bed, vermijden om langdurig
voorover te buigen, postprandiaal niet liggen)
- Levensstijl (door: inname v chocolade, vet, uien, pepermunt, koffie, alcohol te
vermijden en rookstop)
- Daling abdominale druk (door: spannende kledij vermijden, gewichtsverlies)
- Vermijden reflux-bevorderende medicatie
• Medicatie
- Antacida (=maagzuurbinders)
- Maagzuursecretie-inhibitoren
➔ H2-antihistaminica (-tidine)
➔ Protonpompinhibitoren (-prazol)
1.4. Heelkunde bij GORZ
• Fundoplicatie
• Endoscopische ingrepen
2. Ulcus pepticum
= Scherp begrensd defect van de mucosa van oesofagus, maag of duodenum door onevenwicht
tussen maagzuurproductie en mucusproductie.
• Oorzaken
- Bijna altijd Helicobacter pylori (bijna altijd!)
➔ Gram-negatief, nestelt zich onder slijmlaag>chronische gastritis
- Altijd zuurproductie
➔ NSAID en aspirine (remmen prod prostaglandines)
➔ Verhoogde maagzuurproductie (HCl)
o Oa door erfelijke voorbeschiktheid, roken, stress
• Ander mogelijke oorzaken: gastrinoom, alcoholabusus, galreflux of reflux van
pancreasenzymen
• Symptomen
- Epigastrische pijn, ‘s nachts, nuchter
- Anorexie
- Chronische vermoeidheid
- Pyrosis, nausea en braken
3
