Hoofd en hals
Larynx
Dysfagie
Normale slikken =
- Op alle leeftijden ---> = ook foetussen maken al zuigbewegingen
- Presbidysfagie = sliklast die gepaard gaat met veroudering = vertoont boven 80 jaar =
• Sarcopenie
• Verminderde faryngeale samentrekking
---> slikken + ademen = heel intense wisselwerking ---> slikken = ademwegen afsluiten om
aspiratie te voorkomen
---> kruisen voedselweg + ademweg =
Bij slikbeweging = ademweg + voedingsweg kruisen elkaar
---> moet goed geregeld zijn
---> dusfunctie hiervan = aspiratie verkrijgen dr
onvoldoende afsluiting v ademhalingswegen
---> kruisen op dit niveau = belangrijk om ademweg
goed af te sluiten
Chronische aspiratie =
Zorgen dat wegen niet meer kruisen = ontkruisen ---> = opening maken in trachea onder kruising
+ onder niveau v stembanden ---> =
- Ademen = mangs stoma in hals
- Slikken = via keel-mond holte
Belang =
Voedsel v mond nr maag brengen ---> processen =
- Processen in mondholte
- Faryngeale processen
- Laryngeale processen
- Slokdarm peristaltiek = transthoracale passage waarborgen nr abdomen
1
,Belangrijke structuren bij slikken =
1. Mondholte =
Anatomische structuren ---> allemaal erg belangrijk voor initiatie v slikbeweging = bv. mobiele
tong = voedsel nr achter brengen + verspreiden dr mond
2. Farynx =
Intrinsieke farynxmusculatuur =
Drie pharyngeale constrictoren ---> superior + medius + inferior = voedsel bij contractie dr
samentrekken laten verder duwen
---> Spiervezels gaan v mediane raphe:
▪ Posterior nr benigne structuren
▪ Anterior nr weke weefsels --->
• Pterygoïd
• Palatum molle
• Tongasis
• Hyoïd
• Thyroïd
• Cricoïd
----> onderste deel v constrictoren = in rust contractie geven --->
▪ Verhinderen dat lucht in slokdarm komt
▪ Verhinderen dat slokdarm inhoud terugkomt bij ademen = reflux voorkom
---> constrictor inferior + cricopharyngeus =
- Tonische contractie in rust
- Slikken = passage goed doorlaten = dilateren
---> = kan ook pathologisch zijn =
• Onvoldoende relaxatie
• Hypertrofie
---> = voedingsbolus kan onvoldoende passeren ---> soms myotonie doen (zie later)
2
, 3. Slokdarm
= holle buis met 2 richting spiervezels =
- Circulaire = voor contractie = propulsie
- Longitudinale = cranio-caudale verplaatsing goed coördineren ---> bolus goed nr maag
verplaatsen
Larynx =
Onderdeel v luchtweg ---> = moet goed worden afgesloten op verschillende niveaus bij slikken
- Belangrijkste = epiglottis = strottenklep
- Intrinsieke larynx met 3 niveaus = 3 sfincters op verschillende niveaus ---> zorgen voor
voedselbolus nr caudaal ---> niveaus =
• Epiglottis + aryepiglottische plooien
• Valse stembanden
• Ware stembanden
- Extrinsieke larynxspieren = zorgen dat larynx voldoende heffing heeft ---> = vergelijkbaar
met zak die over voedselbolus wordt getrokken
---> = larynx heffing = belangrijk om craniaal verplaatsen
EXAMEN =
Intrinsieke larynxspieren Extrinsieke larynxspieren
= intrinsieke larynx + farynxmusculatuur = = larynxheffing ---> = bolus nr caudaal
propulsie doen verplaatsen
---> = contractie ---> na heffen = terug zakken v larynx
= propulsie v bolus nr slokdarm + luchtwegen
beschermen
Bezenuwing =
Heel complex + heel veel verschillende zenuwen beïnvloeden het slikken ---> dysfagie kan heel
veel verschillende oorzaken hebben
3
Larynx
Dysfagie
Normale slikken =
- Op alle leeftijden ---> = ook foetussen maken al zuigbewegingen
- Presbidysfagie = sliklast die gepaard gaat met veroudering = vertoont boven 80 jaar =
• Sarcopenie
• Verminderde faryngeale samentrekking
---> slikken + ademen = heel intense wisselwerking ---> slikken = ademwegen afsluiten om
aspiratie te voorkomen
---> kruisen voedselweg + ademweg =
Bij slikbeweging = ademweg + voedingsweg kruisen elkaar
---> moet goed geregeld zijn
---> dusfunctie hiervan = aspiratie verkrijgen dr
onvoldoende afsluiting v ademhalingswegen
---> kruisen op dit niveau = belangrijk om ademweg
goed af te sluiten
Chronische aspiratie =
Zorgen dat wegen niet meer kruisen = ontkruisen ---> = opening maken in trachea onder kruising
+ onder niveau v stembanden ---> =
- Ademen = mangs stoma in hals
- Slikken = via keel-mond holte
Belang =
Voedsel v mond nr maag brengen ---> processen =
- Processen in mondholte
- Faryngeale processen
- Laryngeale processen
- Slokdarm peristaltiek = transthoracale passage waarborgen nr abdomen
1
,Belangrijke structuren bij slikken =
1. Mondholte =
Anatomische structuren ---> allemaal erg belangrijk voor initiatie v slikbeweging = bv. mobiele
tong = voedsel nr achter brengen + verspreiden dr mond
2. Farynx =
Intrinsieke farynxmusculatuur =
Drie pharyngeale constrictoren ---> superior + medius + inferior = voedsel bij contractie dr
samentrekken laten verder duwen
---> Spiervezels gaan v mediane raphe:
▪ Posterior nr benigne structuren
▪ Anterior nr weke weefsels --->
• Pterygoïd
• Palatum molle
• Tongasis
• Hyoïd
• Thyroïd
• Cricoïd
----> onderste deel v constrictoren = in rust contractie geven --->
▪ Verhinderen dat lucht in slokdarm komt
▪ Verhinderen dat slokdarm inhoud terugkomt bij ademen = reflux voorkom
---> constrictor inferior + cricopharyngeus =
- Tonische contractie in rust
- Slikken = passage goed doorlaten = dilateren
---> = kan ook pathologisch zijn =
• Onvoldoende relaxatie
• Hypertrofie
---> = voedingsbolus kan onvoldoende passeren ---> soms myotonie doen (zie later)
2
, 3. Slokdarm
= holle buis met 2 richting spiervezels =
- Circulaire = voor contractie = propulsie
- Longitudinale = cranio-caudale verplaatsing goed coördineren ---> bolus goed nr maag
verplaatsen
Larynx =
Onderdeel v luchtweg ---> = moet goed worden afgesloten op verschillende niveaus bij slikken
- Belangrijkste = epiglottis = strottenklep
- Intrinsieke larynx met 3 niveaus = 3 sfincters op verschillende niveaus ---> zorgen voor
voedselbolus nr caudaal ---> niveaus =
• Epiglottis + aryepiglottische plooien
• Valse stembanden
• Ware stembanden
- Extrinsieke larynxspieren = zorgen dat larynx voldoende heffing heeft ---> = vergelijkbaar
met zak die over voedselbolus wordt getrokken
---> = larynx heffing = belangrijk om craniaal verplaatsen
EXAMEN =
Intrinsieke larynxspieren Extrinsieke larynxspieren
= intrinsieke larynx + farynxmusculatuur = = larynxheffing ---> = bolus nr caudaal
propulsie doen verplaatsen
---> = contractie ---> na heffen = terug zakken v larynx
= propulsie v bolus nr slokdarm + luchtwegen
beschermen
Bezenuwing =
Heel complex + heel veel verschillende zenuwen beïnvloeden het slikken ---> dysfagie kan heel
veel verschillende oorzaken hebben
3
