Samenvatting Geslaagd! Politicologie

POLITICOLOGIE

,INLEIDING
Het belang van politiek
 Politiek heeft impact op ons dagelijks leven  beperkte ‘maakbaarheid’ van de samenleving
 Politiek heeft impact op ons dagelijks leven  nationale politiek verliest zijn greep
o Veel beslissingen worden genomen op het Europese niveau -> 60 – 70% van het beleid
o Klimaatdoelstelling op wereldniveau vaststellen
o De macht van grote bedrijven
 Bv. Amerika – Elon Musk
 Hij heeft meer te zeggen doordat hij bevriend is met Trump – niet democratisch verkozen
 De verkozen leden hebben minder te zeggen – democratisch verkozen
 De macht van een groot bedrijf dat niet democratisch is verkozen

Het belang van politiek te bestuderen
 Regelmaat ontdekken in politieke fenomenen C complexe fenomenen vereenvoudigen
 Regelmaat ontdekken in politieke fenomenen zodat we deze kunnen begrijpen
o Complexe politieke/sociale werkelijkheid formaliseren
o Instituties en rollen determineren gedrag, en vice versa
o Patronen ontdekken door te vergelijken, twee methoden:
a) Groot aantal observaties (om te begrijpen: waar komt nu een fenomeen vandaan?)
b) Selectie van beperkt aantal specifieke gevallen (vergelijkend onderzoek uitoefenen)

Het belang van politiek te bestuderen in een
rechtenopleiding Vier elementen:
1) Recht volgt uit de politiek
 De politiek heeft het recht nodig
 Politieke doelstellingen verwoord in maatregelen in vorm van het recht Bv.
Verkeersveiligheid: signaal van de publieke opinie => niet streng => het nieuwe
regeerakkoord => sneller bestrijden en strenger optreden
2) Recht begrensd/ versnelt de politiek
 Begrensd
o Idee van bescherming
o Het principe van de rechtsstaat  beslissing politici
 Versnelt
o Vooral te zien in de corona pandemie
o Wetgeving werd aangenomen ter bescherming van de samenleving (bv. Mondmaskers)
3) Het rechtssysteem is een machtsfactor en het recht is ideologisch gekleurd
 Rechter: wetgeving gaan interpreteren en oordelen vanuit hun eigen ideologische achtergrond
 Ons juridisch systeem zit vervat in een maatschappij met waarden en normen
 Verschillende interpretatie/ aangepaste interpretatie in ons rechtssysteem Bv.
In klimaatzaken
4) Recht wordt politiek gebruikt




Pagina | 2

, HOOFDSTUK I: POLITIEK
1.1. Wat is politiek?
Politiek = Ordenen en besturen van een samenleving
 Brede definitie: politiek is overal waar er regels bestaan
Bv. verenigingen, scholen, bedrijven als ‘schools of democracy’
 Hoe groter de groep waarmee we iets willen organiseren, hoe meer regels er moeten zijn, hoe formeler deze
gaan zijn
 Kleine organisaties als schools of democracy: je doet aan politiek in je eigen organiseren
 Term afkomstig van Oudgriekse politeia (politika)
Politiek = ordenen en besturen van een territoriaal afgebakende samenleving
 Functioneel en vrijblijvend: je beslist zelf of je aansluit
 Territoriaal afgebakende samenleving: je ontsnapt er niet aan, er zijn regels
 Politiek = dwingend
Territoriaal Niet-territoriaal
Omvattend en dwingend Functioneel en vrijblijvender
Bv. gemeenten, staten, EU, NAVO, Verenigde Bv. katholieke kerk  vrijetijdsvereniging
Naties
Politiek = ordenen en besturen van een territoriaal afgebakende samenleving
 Bestuderen: actoren
 Staatsinrichting C instellingen
 Gedrag: strategie C conflict/samenwerking (doelbewust optreden)
 Beleid

1.2. De evolutie reikwijdte van politiek
Politieke cultuur als grondslag: behoeften in de samenleving, grenzen tussen privé
en publiek 19de eeuw: nachtwakersstaat
“Waken over burgerlijke rechten en vrijheden”
 Politiek = beperkte aangelegenheid
 Burgerlijke rechten en vrijheden, basisregels (bv. eigendomsrecht) + waken: justitie, binnenlandse zaken
 Bescherming grenzen: defensie, buitenlandse zaken
 Belastingen: financiën
 De staat was een beperkte kwestie over waar m’n mocht ingrijpen

20ste eeuw: sociale welvaartstaat
 Politiek = ingrijpende aangelegenheid
 Arbeidersbeweging -> tegengaan van nefaste gevolgen vrij economisch handelen door sociale
bescherming
 Verzorgingsstaat: gezondheid, onderwijs, werkgelegenheid, sociale zekerheid

21ste eeuw: regulerende staat
 Op alle domeinen wordt er ingegrepen
 Politiek = allesomvattende impact op dagelijkse leven
Bv. omgang met persoonsgegevens, privacy  “ruimtelijke onteigening van de staat” – Luc Huyse

Politiek: ordenen en besturen van een territoriaal afgebakende samenleving door
middel van machtsuitoefening




Pagina | 3