VOLLEDIGE samenvatting voor politicologie (UGent) - 16/20 behaald!

SAMENVATTING POLITICOLOGIE
H1 POLITIEK EN POLITICOLOGIE

1. Wat is politicologie

1.1 Een fundamentele vraag

 Integratiewetenschap

o Inzichten en methodes uit zusterdiscplines w gebruikt (integreren &
toepassen) als ondersteuning vr de studie v politieke verschijnselen en
processen
 Vb sociologie, bestuurskunde, ges, recht, eco, comwet,…

o Bestaat er een specifieke politieke wetenschap/aparte discipline?

 Field of enquiry

o = eerder een onderzoeksveld ipv afzonderlijke discipline tgv
 Openheid (= geen algemeen aanvaarde wetenschappelijke
theorie, geen algemeen aanvaard centraal begrippenkader, …)
 Eclecticisme (= combo v versch disciplines) v politiek)

o Geen unique selling proposition (onderscheidende kern) = kwetsbaar
voor kritiek

 Fundamentele existentiële vraag

o Complexe vraag à geen eensgezindheid
 ‘betrekking op het sturen v een samenleving of op het geheel
van afspraken die nodig zijn om het geordend leven in een grote
groep mogelijk te maken

 Antwoorden zoeken veroorzaakt discussies

o Politieke discussie = debat over overheidsoptreden (wanneer?):

 1/ Is iets een pol probleem of niet? Moet/mag pol zich ermee
bezighouden?
 Evolutie doorheen de jaren (vandaag zijn allerlei problemen
politiek die dat vroeger niet waren) à dr nieuwe
maatschappij/uitdagingen

, 2/ Minimal state >< nannystate
 Minimal = staat zorgt voor orde & tucht, bescherming v grenzen
& burger vr zichzelf
 Nannystate = “interventionistische welvaartsstaat” begeleidt
mens v wieg tot graf

o Wetenschappelijke/politicologische discussie = geen algemeen
aanvaarde def v pol

 = sterk uiteenlopende omschrijvingen vh object v
wetenschappelijke bezigheid
 Onderling verschil v mening tssn politicologen over mnr waarop
pol werkelijkheid het best gekend & gehanteerd kan w
 Reikwijdte vd politiek: domein/arena vs aspect/proces

Domein- en Aspect/procesbenadering
arenabenadering (hoe?)
(waar?)

Basisidee  Politiek is een  Politiek is een
afgebakende proces of aspect
sfeer in de dat overal kan
samenleving voorkomen
Waar ligt  Op specifieke  Op de manier
de focus? instellingen, waarop macht,
actoren en besluitvorming en
arena’s waar conflicten
politiek plaatsvinden,
plaatsvindt ongeacht locatie
Wat  Het feit dat het  Het feit dat
maakt iets zich afspeelt gedrag politieke
politiek? binnen politieke kenmerken
instituties vertoont (macht,v
erdeling, conflict,
samenwerking)
Voorbeeld  Parlement,  Bedrijfsbeslissinge
en regering, n, buurtcomités,
politieke sportverenigingen
partijen, , internationale
administratie, onderhandelingen
staatsorganen ,..
Nadeel  Te beperkt à  Te breed à risico
negeert politieke dat “alles politiek”
processen buiten wordt
formele
instellingen
Beeld van  Pol =  Pol = een sociaal

, politiek institutiegebond fenomeen in
en activiteit allerlei contexten
Typisch  “politiek gaat  “politiek speelt
voorbeeld over wat de ook als mensen
zin regering en het samen besluiten
parlement doen” nemen”
Belangrijk  “Afgebakende  “Sociale relaties”
concept sfeer” à macht, verdeling,
à instituties en conflict samenwerking
machtscentra



 Wezenlijk betwiste begrippen

o = een concept waarover eindeloos debat bestaat

o Alle centrale begrippen (macht, belang, vrijheid, elite, klassenstrijd,
ideologie, etc.) zijn in de politiek wezenlijk betwist
 = geschil/onenigheid hierover à mensen zullen het altijd oneens
blijven over de precieze inhoud, omdat het
begrip waardegeladen, complex en politiek geladen is

o Pol = containerbegrip
 Pol is een wezenlijk betwist begrip omdat alle bouwstenen die
gebruikt w om de inhoud ervan te bepalen, op zichzelf
ook gecontesteerd zijn

 Grote nood aan duidelijkheid:

o = vastleggen v kern & sleutelbegrippen verduidelijken
 Doel = gemeenschappelijke gespreksbasis vormen
 Zo niet = overdreven relativisme zal ertoe leiden dat alle
begrippen betwist w & gesprek onmogelijk w

o = met respect voor diversiteit en relativiteit
 à maar we maken een keuze/houvast voor een tocht door de
complexiteit

1.2 Essentiële onderdelen van politiek

 1. Bestuur van een samenleving:

o Onderscheid tssn:
 Polity à een groep mensen die samen wonen en die instellingen
hebben opgericht om samen te leven , een staatsvorm of
bestuursvorm bv staten, regeringsvormen, federalisme

,  Politics à machtsuitoefening, besluitsvorming,
vertegenwoordiging, belangenverdediging
 Policy à beleid (vb buitenlands of arbeidsmarktbeleid

o Oorsprong = het Oudgriekse politeia (politika) à verwijst naar alles
wat betrekking heeft op polis/stadstaat vd oude Grieken, op de
burgerlijke samenleving, op het leven als burger in de samenleving en
op het bestuur vd gemeenschap
 = leven v burger in gemeenschap
 politikos (=burger/polis betreffend) vs idiotikos (=
individueel, privé)
 = geen onderscheid tssn publiek & politiek (=)

 2. Van een bevolking op een territorium:

o Territorium in vorm v staten, de EU of internationale organisaties van
staten

 Territoriaal gebonden samenleving à iedereen (burgers) moet alle
regels op dat territorium volgen
 = regels gelden voor ied & zijn omvangrijker & regelen bijna alle
levensdomeinen

 Niet-territoriale verenigingen à vb kerk, studentenclubleden
 = regels beperkt & lidmaatschap vrijblijvender

o Territorialisering van politiek = pol is gekoppeld aan bepaald
grondgebied (territorium) à vb staat

 = kent historische evolutie: vroeger eerder vager, verspreid >< nu
in moderne staat: staat/land = belangrijkste pol territorium tgv:
 Globalisering (handel, internet, migratie)
 Decentralisering (pol op gemeeentelijk/regionaal niv)
 Federalisering (bevoegdheden verdeeld tssn versch nivs:
nationaal, regionaal,lokaal
 Europese integratie (beslissingen op Europees niv)
 Internationale samenwerking
 Niet-statelijke actoren (Apple, Google, Elon Musk) à hebben
ook grote pol invloed

 3. Het nemen van collectief bindende beslissingen

o Def David Easton: politiek is dat systeem van onderlinge
samenhang in elke samenleving waardoor bindende of
gezaghebbende toewijzingen/allocaties worden gedaan en
geïmplementeerd