De dimensies van macht
We maken een onderscheid tussen de dimensies die de omvang van de
macht beschrijven (Dennis Wrong) en de dimensies die de zichtbaarheid
of de locatie van de macht in het politieke proces beschrijven (Steven
Lukes).
Schema 1: Dimensies van Macht volgens Dennis Wrong (De
Omvang)
Deze dimensies beschrijven de grootte, het bereik en de intensiteit
van de machtsrelatie tussen de machtshebber (A) en het machtssubject
(B).
Dimensie Focus Uitleg
Extensief Aantal Hoeveel mensen of groepen (B’s)
(Uitgebreid machtssubjecten staan onder de macht van A? (A
) (B’s) heeft macht over veel B’s).
Omvattend Bereik/ Op hoeveel verschillende
Verschillende onderwerpen, acties of domeinen
terreinen kan A, B tot handelen brengen?.
Intensief Mate van verzet Hoever kan A gaan in zijn
machtsuitoefening (hoe sterke
eisen) zonder dat B verzet biedt?.
Schema 2: De Driedimensionale Visie op Macht (Volgens Steven
Lukes)
Deze dimensies beschrijven hoe zichtbaar machtsuitoefening is, van
openlijk conflict tot onbewuste manipulatie.
Dimens Naam & Focus Mechanisme / Zichtbaarheid /
ie Uitoefening Bewustzijn
van Macht
Eerste Pluralisme / Focust op wie Volledig
Dimens Openlijk Conflict wint in de zichtbaar. Macht
ie openlijke is verspreid.
strijd over
cruciale
beslissingen.
Analyseren van
observeerbaar
, gedrag
(behavioralisme
).
Tweede Agendacontrole Richt zich op Verborgen/
Dimens (Bachrach & wat voorafgaat Indirect. B is zich
ie Baratz) aan conflict. A wel bewust van
oefent macht uit zijn grieven, maar
door het bereik kan ze door de
van actie van A niet op
besluitvorming de agenda krijgen.
te beperken tot
relatief 'veilige'
kwesties (non-
decision
making).
Derde Gedachtenbeheers Focust op het Meest
Dimens ing (Lukes) vormgeven onzichtbaar. B is
ie van zich niet bewust
overtuigingen van zijn ware
en verlangens belangen en
(thought probeert de
control) om kwesties niet eens
naleving op de agenda te
(compliance) te krijgen.
garanderen. Dit
werkt zelfs
tegen de real
interests van B.
1 Wie wint er in het machtsspel
We maken een onderscheid tussen de dimensies die de omvang van de
macht beschrijven (Dennis Wrong) en de dimensies die de zichtbaarheid
of de locatie van de macht in het politieke proces beschrijven (Steven
Lukes).
Schema 1: Dimensies van Macht volgens Dennis Wrong (De
Omvang)
Deze dimensies beschrijven de grootte, het bereik en de intensiteit
van de machtsrelatie tussen de machtshebber (A) en het machtssubject
(B).
Dimensie Focus Uitleg
Extensief Aantal Hoeveel mensen of groepen (B’s)
(Uitgebreid machtssubjecten staan onder de macht van A? (A
) (B’s) heeft macht over veel B’s).
Omvattend Bereik/ Op hoeveel verschillende
Verschillende onderwerpen, acties of domeinen
terreinen kan A, B tot handelen brengen?.
Intensief Mate van verzet Hoever kan A gaan in zijn
machtsuitoefening (hoe sterke
eisen) zonder dat B verzet biedt?.
Schema 2: De Driedimensionale Visie op Macht (Volgens Steven
Lukes)
Deze dimensies beschrijven hoe zichtbaar machtsuitoefening is, van
openlijk conflict tot onbewuste manipulatie.
Dimens Naam & Focus Mechanisme / Zichtbaarheid /
ie Uitoefening Bewustzijn
van Macht
Eerste Pluralisme / Focust op wie Volledig
Dimens Openlijk Conflict wint in de zichtbaar. Macht
ie openlijke is verspreid.
strijd over
cruciale
beslissingen.
Analyseren van
observeerbaar
, gedrag
(behavioralisme
).
Tweede Agendacontrole Richt zich op Verborgen/
Dimens (Bachrach & wat voorafgaat Indirect. B is zich
ie Baratz) aan conflict. A wel bewust van
oefent macht uit zijn grieven, maar
door het bereik kan ze door de
van actie van A niet op
besluitvorming de agenda krijgen.
te beperken tot
relatief 'veilige'
kwesties (non-
decision
making).
Derde Gedachtenbeheers Focust op het Meest
Dimens ing (Lukes) vormgeven onzichtbaar. B is
ie van zich niet bewust
overtuigingen van zijn ware
en verlangens belangen en
(thought probeert de
control) om kwesties niet eens
naleving op de agenda te
(compliance) te krijgen.
garanderen. Dit
werkt zelfs
tegen de real
interests van B.
1 Wie wint er in het machtsspel
