Lesnotities Insolventierecht (volledig)

Lesnotities insolventierecht 2024-2025
24 september 2024

Praktisch
- Corporatefinancelab.org/
o Sommige blogposts zullen leerstof zijn
o De prof zal dit melden in de les

- Geen lesopnames ter beschikking

- Colleges
o Dinsdag: Grote Aula
o Woensdag: Parthenonzaal – livestream

- Studiemateriaal
o Nieuwe cursus: Beginselen van insolventierecht
 Dit is een studieboek, geen handboek
 Niet enkel kennisoverdracht, ook kritische reflectie
 Focus op insolventie van vennootschappen (belangrijk: positie
van ADH’s, problemen mbt vennootschapsgroepen, ...)
 Focus op verschillende regimes voor natuurlijke personen
 ‘vignettes’ met rechtsvergelijkende, historische, opiniërende
inhoud
 Deze cursus is nog niet uitgegeven; de delen worden wel op
Toledo geplaatst
o Zie ook cursus van 2e bachelor
 De relevante excerpten staan op Toledo
 Per les krijgen we aanwijzingen van wat we precies moeten
kennis

- Opbouw van de lessen en het studieboek
o Vermogen en verhaal
o Publiciteit in het vermogensrecht
o Vermogenssplitsing
o Executierecht
 Reële executie
 Dwangsom
 Beslag
o Persoonlijke zekerheden (zoals borg)
o Zakelijke zekerheden (zoals pand, hypotheek, bijzonder voorrecht)
o Verhaalsmogelijkheden van SE’s tijdens insolventieprocedures
o Rangschikking van SE’s en kapitaalhouders in insolventieprocedures
o Boedelschulden en schulden buiten de opschorting
o Overeenkomsten en insolventieprocedures
o Wedersamenstelling van de boedel
o Overdracht van de onderneming en insolventie
o Natuurlijke personen in het insolventierecht


1

, - Examen
o Schriftelijk
o Gesloten boek
 Eerste deel meerkeuzevragen, met giscorrectie (redelijk)
 Tweede deel open vragen (moeilijk)
 1 vraag zal zijn: u krijgt een e-mail met een aantal
vragen/problemen en u moet juridisch advies geven
o Codex en andere wetteksten toegelaten conform facultair reglement
o “Een examen is een overtuigingsstuk!”
 Probeer de prof te overtuigen van uw gelijk

- CAVEAT!
o Leerstof goed bijhouden doorheen semester
o Gedetailleerd instuderen




2

,Hoofdstuk 1: Vermogen en verhaal
§1. De summa divisio: zakelijke vs. persoonlijke zekerheden
- Zakelijke rechten
o Hebben een werking ‘erga omnes’
o Prioriteitsregel geldt: het oudere zakelijke recht heeft voorrang op
het jongere zakelijke recht
o Volgrecht sensu lato
 Sensu stricto
 Niet-tegenwerpelijkheid van strijdige rechten
o Numerus clausus
 Men heeft enkel de zakelijke rechten die de wet opsomt
o Vereisten gesteld aan het voorwerp van het zakelijk recht

- Persoonlijke rechten
o Zijn relatief
o Men heeft deze enkel tav de schadeplichtige
o Verhaal op vermogen (executierecht) +
 Actio pauliana
 Mogelijk indien er bedrieglijke elementen uit het
onderpand verdwenen zijn (bvb goederen worden aan te
goedkope prijs weggehaald uit vermogen)
 Voorwaarde is dus: verhaalsbenadeling
 Zijdelingse vordering
 Vordering collectieve schade
CAVEAT: een aandeelhouder is géén schuldeiser; hij heeft niet het
executierecht of de accessoria die de SE heeft
o Vrijheid
 Er worden voortdurend nieuwe persoonlijke rechten
uitgevonden
 Men kan zo creatief zijn als men wil, uiteraard binnen de
grenzen van het dwingend recht
o Niet dezelfde vereisten gesteld aan het voorwerp van persoonlijke
rechten

- Bij uitwinning (‘realisatie’) krijgt schuldeiser een ‘recht met zakelijke
werking’
o Alsof de beslagleggende SE of de faillissementsboedel een zakelijk
recht krijgt
o Wat houdt dit in?
 Op het ogenblik dat de SE beslag legt of er collectief beslag
wordt gelegd, krijgt de SE of de boedel van de SE’s een recht
met zakelijke werking

- Onderscheid tussen zakelijke en persoonlijke rechten is relevant in de
hypothese van insolventie (cursus p. 14 ev)  3 voorbeeldsituaties:
o 1) A heeft krachtens een aandeelhoudersovereenkomst een
voorkooprecht op aandelen van B in een NV. C koopt de aandelen


3

, van B in de wetenschap dat B hiermee de overeenkomst met A
schendt.
 Wat kan A doen? Hoe kan hij de aandelen krijgen?
 Dmv derdemedeplichtigheid aan andermans contractbreuk
inroepen
 Herstel in natura
o 2) A heeft krachtens een aandeelhoudersovereenkomst een
voorkooprecht op aandelen van B in een NV. C is op de hoogte van
A’s voorkooprecht en het werd ingeschreven in het
aandelenregister. C legt beslag.
 Wat kan C tegen A zeggen?
 De aandelen zijn goederen waarop C kan uitwinnen
 Het recht van A is niet tegenstelbaar aan derden want het is
geen zakelijk recht, maar een persoonlijk recht
 Dit is ‘res inter alios acta’
 C is niet derdemedeplichtig (er is geen sprake van
derdemedplichtigheid wanneer een SE uitwint)
o 3) A heeft krachtens een aandeelhoudersovereenkomst een
voorkooprecht op aandelen van B in een NV. B gaat failliet. De
curator wil de aandelen verkopen aan de hoogste bieder.
 Schuldvordering wegens wanprestatie kan niet uitgeoefend
worden tegen de boedel

- Enkele belangrijke regels!
o Uitwinning door SE’s (middels beslag, middels faillissement) geeft
nooit aanleiding tot derde-medeplichtigheid!
o Nooit uitvoering in natura tegen de faillissementsboedel van een
schuld tot doen of geven (doel: gelijkheid tussen SE’s respecteren)

- Zakelijke rechten
o Erga omnes Derden moeten afscheidingsrecht dulden van de
houder van een zakelijk recht:
 eigendomsrecht: revindicatie
 zakelijk zekerheidsrecht
o Volgrecht  Recht om individueel te executeren
(‘separatist’, ‘goederen buiten boedel’)
 Waar dit aan banden is gelegd, minstens:
afzonderingsrecht (betaald bij voorrang)


Vs.

- Persoonlijke rechten
o Relatief # problemen:
 asset dilution
 claim dilution
o Verhaal op vermogen  claim subordination
+ accessoria



4