Samenvatting ZSO 6: Metabolisme

ZSO 6: Metabolisme

Achtergrondinfo BKIN:
Energieproductie uit glucose

1. Aerobe glycolyse (cytoplasma)

 Glucose → 2 pyruvaat
 Opbrengst:
- 2 ATP (netto)
- 2 NADH → 6 ATP (via ETS)
 ➡ Totaal: 8 ATP
 Bij voldoende zuurstof gaat pyruvaat naar mitochondriën.

2. Anaerobe glycolyse (zonder O₂)

 Glucose → pyruvaat → lactaat
 Opbrengst:
- 2 ATP
 Functie:
- regenereert NAD⁺ zodat glycolyse doorgaat
- snelle energie bij zuurstoftekort
 👉 gebruikt bij sprints en explosieve inspanning
 Overgangsreactie (mitochondriën)
 Pyruvaat → acetyl-CoA
 Opbrengst:
- 2 NADH → 6 ATP
 ➡ Totaal: 6 ATP

3. Krebscyclus (citroenzuurcyclus)

 Acetyl-CoA wordt volledig
afgebroken.
 Opbrengst per glucose:
- 2 ATP
- 6 NADH → 18 ATP
- 2 FADH₂ → 4 ATP
 ➡ Totaal: 24 ATP

4. Elektronentransportsysteem (ETS)

 Binnenmembraan mitochondriën.
 NADH & FADH₂ leveren elektronen → zuurstof vormt water.
 Opbrengst:
- 10 NADH → 30 ATP
- 2 FADH₂ → 4 ATP

1

,  ➡ Totaal ETS: 34 ATP

Totale ATP-opbrengst

 ✅ Volledige aerobe oxidatie:
- 4 ATP direct gemaakt
- 34 ATP via ETS
- ➡ = 38 ATP per glucose
 ❌ Anaeroob:
- ➡ = 2 ATP per glucose
 Belangrijk verschil
- 34 ATP → enkel ETS
- 38 ATP → volledige afbraak glucose



5.2 Inleiding
 Metabolisme:
- Chemische/fysische reacties in het lichaam die verantwoordelijk zijn voor
de omzetting van nutriënten naar energie en bouwstenen die nodig zijn
voor groei, herstel en vitale functies
- Stofwisseling
- Zowel anabole als katabole processen die in lichaam plaatsvinden
 Katabolisme:
- Katabolisme = afbraak van macromoleculen (koolhydraten, lipiden,
eiwitten) via hydrolyse tot kleine, opneembare bouwstenen.
(monosachariden, vetzuren, aminozuren)
- Katabolisme = alle processen die plaatsvinden in lichaamscellen en die
instaan voor energieproductie
 ATP:
- Gebruikt in allerlei energie vereisende processen: spiercontracties,
membraantransport…
 Anabole processen:
- Noodzakelijk om voortdurend nieuwe biomoleculen aan te maken: in
functie van celgroei en cel veroudering

5.2 Koolhydratenmetabolisme
Verschillende processen die aan intracellulaire oxidatie van glucose voorafgaan:

 Mechanische vertering
 Enzymatische afbraak: van via voedsel opgenomen polysachariden
 Secundaire actieve transportsysteem:
- Transport van gevormde monosachariden


2

,  Gefaciliteerd passief transport:
- Glucosemoleculen in cytoplasma van darmepithelen  diffunderen naar
darmcapillairen: monden uit in poortader (ader die bloed van darmen
naar lever brengt)
 Glucosemoleculen arriveren in lever  specifiek metabool proces vindt plaats:
- 1. Glucose komt via vena hepatica in systematische bloedsomloop zodat
alle lichaamscellen van glucose worden voorzien (gebeurt enkel bij
dalende glucosespiegel)
- 2. Glucose omgezet tot glycogeen (stapelingsvorm van glucose in
levercellen): glycogenese  na maaltijd bij overschot aan glucose
• Bloedglucosespiegel daalt  glycogeen opnieuw afgebroken tot
glucose: glycogenolyse  glucose komt vrij uit levercellen en komt
terug in bloedbaan
- 3. Glucose omgezet in vetzuren: worden opgeslagen onder vorm van
triglyceriden
• Lipgenese (vorming van vetten): wanneer de glycogeenvoorraad in
lever volledig is aangevuld

Metabole processen:

 Gereguleerd door hormonen: insuline en glucagon
 Insuline: Hypoglycemisch hormoon
- Functie: verlaagt de bloedsuikerspiegel door glucose-opname in cellen te
stimuleren en opslag te bevorderen (glycogenese, lipogenese).
 Glucagon: Hyperglycemisch hormoon.
- Functie: verhoogt de bloedsuikerspiegel door glycogeenafbraak
(glycogenolyse) en gluconeogenese te stimuleren.




3