PRAKTIJKVELDEN V.D
PSYCHOLOOG
HOOFDSTUK 1 - INLEIDING PRAKTIJKVELDEN
De academisch geschoold psycholoog
Psychologie = wetenschappelijke studie van gedrag
Wetenschappelijk: gedrag bestuderen op basis van onderzoek VS
intuïtie
Gedrag: verandering bij organisme als gevolg van gebeurtenissen in de
omgeving
- Overt gedrag: observeerbaar door anderen (bv. Acties)
- Covert gedrag: observeerbaar door organisme zelf (bv. Gedachten,
gevoelens)
- Omgeving: intern en extern -> zeer breed
Psycholoog: iemand die de psychologie beoefent en toepast
Academisch psycholoog: heeft dit geleerd aan academie/universiteit
Unieke taak en verantwoordelijkheid
- Academisch debat volgen: stand van zaken bijhouden
- Werken vanuit meest recente inzichten en zelf
evalueren/onderzoeken = scientist practioner
Kerndoel opleiding: leer wetenschappelijk denken en evidence-based
handelen = kritieken op basis van wetenschappelijke argumenten
Basistaken academisch geschoold psycholoog
Bij de toepassing van de studie van gedrag:
1. Voorspellen van gedrag
2. Beïnvloeden van gedrag
Doel van de toepassing = oplossen praktische problemen in concrete
situaties
!!! Beide taken vereisen vaak diagnostiek -> brug tussen studie en
toepassing
Evidence-based praktijk
1
, In de psychologie = handelen op basis van wetenschappelijke
argumenten over de bepalende factoren van gedrag
(gedragsdeterminanten)
Gedragsdeterminanten
3 soorten determinanten van gedrag (verklaringsdomeinen):
1. Omgevingsprocessen
2. Cognitieve processen -> die te maken hebben met
informatieverwerking
3. Biologische processen -> bv. Activiteit neuronen, intracellulaire
activiteit
Let op!!!
- Niet in conflict!! Elk gedrag is te verklaren vanuit elk van de 3
domeinen
- Mentaal proces is niet te observeren – “emergent property” (=
iets wat ontstaat vanuit biologische processen)
- Vermijd het gelijkstellen van domeinen!!
- Herbenoemen van gedrag is niet verklaren -> is gewoon
labelen (bv. Hij is agressief omdat hij slaat)
Modellen van gedragsdeterminanten
Algemene modellen:
Cognitieve determinanten bepalen gedrag, veel modellen zijn in de kern te
herleiden tot:
1. Voorstelling van welke soorten overtuigingen
2. Hoe die samenhangen
Vaak: overtuigingen over wat men belangrijk vindt
2
PSYCHOLOOG
HOOFDSTUK 1 - INLEIDING PRAKTIJKVELDEN
De academisch geschoold psycholoog
Psychologie = wetenschappelijke studie van gedrag
Wetenschappelijk: gedrag bestuderen op basis van onderzoek VS
intuïtie
Gedrag: verandering bij organisme als gevolg van gebeurtenissen in de
omgeving
- Overt gedrag: observeerbaar door anderen (bv. Acties)
- Covert gedrag: observeerbaar door organisme zelf (bv. Gedachten,
gevoelens)
- Omgeving: intern en extern -> zeer breed
Psycholoog: iemand die de psychologie beoefent en toepast
Academisch psycholoog: heeft dit geleerd aan academie/universiteit
Unieke taak en verantwoordelijkheid
- Academisch debat volgen: stand van zaken bijhouden
- Werken vanuit meest recente inzichten en zelf
evalueren/onderzoeken = scientist practioner
Kerndoel opleiding: leer wetenschappelijk denken en evidence-based
handelen = kritieken op basis van wetenschappelijke argumenten
Basistaken academisch geschoold psycholoog
Bij de toepassing van de studie van gedrag:
1. Voorspellen van gedrag
2. Beïnvloeden van gedrag
Doel van de toepassing = oplossen praktische problemen in concrete
situaties
!!! Beide taken vereisen vaak diagnostiek -> brug tussen studie en
toepassing
Evidence-based praktijk
1
, In de psychologie = handelen op basis van wetenschappelijke
argumenten over de bepalende factoren van gedrag
(gedragsdeterminanten)
Gedragsdeterminanten
3 soorten determinanten van gedrag (verklaringsdomeinen):
1. Omgevingsprocessen
2. Cognitieve processen -> die te maken hebben met
informatieverwerking
3. Biologische processen -> bv. Activiteit neuronen, intracellulaire
activiteit
Let op!!!
- Niet in conflict!! Elk gedrag is te verklaren vanuit elk van de 3
domeinen
- Mentaal proces is niet te observeren – “emergent property” (=
iets wat ontstaat vanuit biologische processen)
- Vermijd het gelijkstellen van domeinen!!
- Herbenoemen van gedrag is niet verklaren -> is gewoon
labelen (bv. Hij is agressief omdat hij slaat)
Modellen van gedragsdeterminanten
Algemene modellen:
Cognitieve determinanten bepalen gedrag, veel modellen zijn in de kern te
herleiden tot:
1. Voorstelling van welke soorten overtuigingen
2. Hoe die samenhangen
Vaak: overtuigingen over wat men belangrijk vindt
2
